Mỹ tạm dừng viện trợ quân sự cho Ukraine

Theo AP, ngày 3-3, một quan chức Nhà Trắng cho biết, Tổng thống Donald Trump đã ra lệnh tạm dừng viện trợ quân sự cho Ukraine. Quan chức này nói thêm rằng Mỹ đang tạm dừng và xem xét khoản viện trợ của mình để “bảo đảm rằng đang đóng góp vào một giải pháp” cho xung đột. Lệnh tạm dừng viện trợ quân sự sẽ được duy trì cho đến khi Tổng thống Donald Trump xác định rằng Ukraine thể hiện cam kết đàm phán hòa bình với Nga.

Trong chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2024, ông D.Trump đã cam kết sẽ nhanh chóng chấm dứt xung đột ở Ukraine. Sau khi nhậm chức vào tháng 1 năm nay, nhà lãnh đạo Mỹ đã đảo ngược chính sách của nước này đối với Ukraine và Nga. Trong khi nỗ lực hâm nóng quan hệ với Moscow và mở các cuộc đàm phán nhằm giải quyết xung đột ở Ukraine, Tổng thống Donald Trump đã chỉ trích Kiev là bên gây xung đột với Nga.

Binh sĩ Ukraine nhận tên lửa chống tăng Javelin do Mỹ cung cấp. Ảnh: AP

Quyết định tạm dừng viện trợ quân sự cho Ukraine diễn ra chỉ vài ngày sau cuộc tranh cãi nảy lửa giữa Tổng thống Donald Trump và Tổng thống Zelensky tại Phòng Bầu dục của Nhà Trắng hôm 28-2 vừa qua. 

Tổng thống Donald Trump và Phó tổng thống Mỹ J.D.Vance đã chỉ trích ông Zelensky vì không thể hiện đủ lòng biết ơn với sự hỗ trợ quân sự của Mỹ dành cho Kiev kể từ khi xung đột ở Ukraine nổ ra. Bất đồng khiến ông Zelensky phải rời Nhà Trắng sớm và không ký thỏa thuận khoáng sản như dự kiến. Căng thẳng gia tăng sau khi Tổng thống Ukraine ngày 2-3 phát biểu với truyền thông rằng khả năng kết thúc xung đột “vẫn còn rất, rất xa”.

Tuyên bố này ngay lập tức vấp phải chỉ trích của nhà lãnh đạo Mỹ. “Đây là tuyên bố tệ nhất mà ông Zelensky có thể đã đưa ra, và Mỹ sẽ không chịu đựng điều đó lâu hơn nữa”, Tổng thống Donald Trump viết trên mạng xã hội Truth Social. Tổng thống Donald Trump đã tổ chức một loạt cuộc họp với các quan chức an ninh quốc gia hàng đầu tại Nhà Trắng để đi đến quyết định tạm dừng viện trợ quân sự cho Ukraine.

CNN nhận định, lệnh tạm dừng viện trợ quân sự là dấu hiệu thực tế nhất cho thấy mối quan hệ Mỹ-Ukraine đã xấu đi đáng kể từ khi ông D.Trump nhậm chức, đồng thời có thể làm thay đổi sâu sắc cuộc xung đột tại Ukraine. Hồi tháng 1 năm nay, Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết, Washington đã cung cấp khoản viện trợ quân sự trị giá 65,9 tỷ USD cho Kiev kể từ khi Nga tiến hành chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine vào tháng 2-2022.

Quyết định của Mỹ có thể khiến các đồng minh châu Âu chạy đua đưa ra các kế hoạch để tiếp tục cung cấp vũ khí cho Ukraine. Tuy nhiên, trên thực tế, châu Âu thiếu nhiều vũ khí và các khả năng khác mà Mỹ hiện đang cung cấp cho Ukraine. Giới phân tích đánh giá, Ukraine có thể duy trì tốc độ chiến đấu hiện tại trong vài tuần, có lẽ cho đến đầu mùa hè, trước khi lệnh tạm dừng viện trợ quân sự của Mỹ bắt đầu có tác động lớn.

Trong khi các quốc gia châu Âu có thể thay thế các lô hàng pháo binh của Mỹ, thì vũ khí tiên tiến nhất mà Kiev sử dụng lại do Mỹ viện trợ. “Tác động sẽ rất lớn. Tôi gọi đó là sự tê liệt”, ông Mark Cancian, cố vấn cấp cao của Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS) ở Washington, người theo dõi sát sao cuộc xung đột ở Ukraine, lưu ý. Ông Cancian cảnh báo chính quyền Mỹ có thể tiếp tục đình chỉ hoặc hủy bỏ các hình thức hỗ trợ khác cho Ukraine như chia sẻ thông tin tình báo và huấn luyện quân đội Ukraine.

Theo RIA Novosti, bình luận về thông tin Mỹ tạm dừng viện trợ quân sự cho Ukraine, ông Dmitry Peskov, Thư ký báo chí của Tổng thống Nga, đánh giá động thái này có thể thúc đẩy chính quyền Ukraine tiến tới tiến trình hòa bình. Theo Reuters, trong một tuyên bố, Chính phủ Hungary nêu rõ: “Tổng thống Mỹ và Chính phủ Hungary có chung lập trường: Thay vì tiếp tục vận chuyển vũ khí và xung đột, cần ngừng bắn và đàm phán hòa bình càng sớm càng tốt”.

LÂM ANH