Mỹ "tiến gần thêm một bước" để tránh kịch bản chính phủ đóng cửa

Reuters ngày 8-1 đưa tin, theo thỏa thuận này, ngân sách liên bang của Mỹ trong tài khóa 2024 (kết thúc vào ngày 30-9-2024) là 1.590 tỷ USD. Trong một tuyên bố, Chủ tịch Hạ viện Mỹ Mike Johnson cho biết, với khoản ngân sách trên, 886 tỷ USD sẽ dành cho chi tiêu quốc phòng và 704 tỷ USD dành cho các khoản chi phi quốc phòng. Trên thực tế, hồi cuối năm ngoái, Quốc hội Mỹ đã thông qua dự luật chi tiêu quốc phòng trị giá 886 tỷ USD cho tài khóa 2024 và Tổng thống Joe Biden đã ký ban hành luật.

Chủ tịch Hạ viện Mỹ Mike Johnson thừa nhận, thỏa thuận "sẽ không khiến tất cả các bên cùng hài lòng". Ảnh: AP

Tuy nhiên, trong một thông báo riêng, lãnh đạo phe đa số thuộc Đảng Dân chủ tại Thượng viện Mỹ Chuck Schumer cho biết, các khoản chi phi quốc phòng lại sẽ là 772,7 tỷ USD. CNN dẫn nguồn tin Đảng Dân chủ tiết lộ rằng, sự khác biệt về số liệu nói trên là do các nghị sĩ hàng đầu của lưỡng đảng đã đạt "một thỏa thuận phụ", theo đó có thể bổ sung gần 69 tỷ USD cho các khoản chi phi quốc phòng. Reuters dẫn tuyên bố chung của Thượng nghị sĩ Schumer và lãnh đạo phe thiểu số thuộc Đảng Dân chủ tại Hạ viện Mỹ Hakeem Jeffries nhấn mạnh, con số chi tiêu phi quốc phòng có thể lên tới 772,7 tỷ USD sẽ cho phép "bảo vệ các ưu tiên quan trọng trong nước như phúc lợi cho các cựu binh, chăm sóc y tế".

Trong một tuyên bố, Tổng thống Joe Biden đánh giá, thỏa thuận nói trên đưa nước Mỹ "tiến gần thêm một bước" tới việc ngăn chặn chính phủ phải đóng cửa một cách không cần thiết cũng như bảo đảm các ưu tiên quan trọng của đất nước. Bày tỏ hoan nghênh thỏa thuận, Thượng nghị sĩ hàng đầu của Đảng Cộng hòa Mitch McConnell nêu rõ, nước Mỹ đang phải đối mặt với những thách thức an ninh quốc gia nghiêm trọng và "Quốc hội phải nhanh chóng hành động để bảo đảm có nguồn lực cần thiết cho cả năm".

Theo Thượng nghị sĩ Schumer và Hạ nghị sĩ Jeffries, thỏa thuận "dọn đường" để Đồi Capitol hành động "nhằm duy trì các ưu tiên chi tiêu quan trọng cho người dân Mỹ và tránh kịch bản chính phủ đóng cửa". NBC News cũng đánh giá, thỏa thuận là một bước quan trọng tiến tới việc ngăn chặn nguy cơ Chính phủ Mỹ phải đóng cửa vì không có ngân sách hoạt động.

Trước đó, theo lịch trình, luật chi tiêu của Chính phủ Mỹ hết hạn vào ngày 17-11-2023. Tuy nhiên, để ngăn nguy cơ chính phủ phải đóng cửa, Quốc hội Mỹ đã thông qua dự luật chi tiêu tạm thời và Tổng thống Joe Biden đã ký ban hành luật vào ngày 16-11-2023. Theo đó, chi tiêu cho xây dựng quân sự, phúc lợi cho các cựu binh, giao thông, nhà ở, phát triển đô thị, nông nghiệp, Cơ quan quản lý thực phẩm và dược phẩm (FDA) cũng như các chương trình năng lượng và nước được gia hạn đến ngày 19-1-2024.

Trong khi đó, chi tiêu cho các hoạt động liên bang khác sẽ hết hạn vào ngày 2-2-2024. Đây cũng là lý do vì sao CNN đánh giá nguy cơ Chính phủ Mỹ bị đóng cửa vẫn còn lớn. Ngoài thỏa thuận nói trên, Hạ viện Mỹ do Đảng Cộng hòa kiểm soát và Thượng viện do Đảng Dân chủ kiểm soát vẫn cần phải đạt đồng thuận về cách thức phân bổ khoản ngân sách liên bang trước các hạn chót 19-1 và 2-2-2024. Theo CNN, kết quả hiện "vẫn còn chưa chắc chắn".

Reuters cho rằng, thỏa thuận về ngân sách liên bang cho tài khóa 2024 "mở đường cho một cuộc đua" để các nghị sĩ Mỹ "vốn đang bị chia rẽ sâu sắc" thông qua các dự luật phân bổ ngân sách trước khi chính phủ bắt đầu đóng cửa trong tháng 1 này. NBC News dẫn lời Chủ tịch Hạ viện Mỹ Johnson cũng thừa nhận, thỏa thuận "sẽ không khiến tất cả các bên cùng hài lòng".

HOÀNG VŨ