Nâng cao chất lượng chất vấn và hoạt động giám sát sau chất vấn

Tại tờ trình, Ủy ban Thường vụ Quốc hội báo cáo Quốc hội cho phép không đề xuất nội dung giám sát chuyên đề vào Chương trình giám sát năm 2026 của Quốc hội; tập trung xem xét các báo cáo của Chính phủ, của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn của các cơ quan hữu quan.

Quang cảnh phiên họp.

Cơ sở của đề xuất này là do năm 2026 là năm tổ chức Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, tổ chức bầu cử đại biểu Quốc hội nhiệm kỳ khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các nhiệm kỳ 2026 - 2031; đồng thời, là năm chuyển giao công tác giữa 2 nhiệm kỳ Quốc hội, trong đó có việc chuyển giao giữa bộ máy của nhiệm kỳ cũ và bộ máy của nhiệm kỳ mới.

Theo đó, Quốc hội sẽ phải tiến hành xem xét, quyết định về công tác nhân sự; các cơ quan địa phương bên cạnh việc đảm bảo các nhiệm vụ thường xuyên, cũng phải dành nhiều thời gian cho công tác kiện toàn tổ chức, nhân sự của mình.

Để bảo đảm chất lượng, tính khả thi của chương trình giám sát, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề xuất không đưa nội dung giám sát chuyên đề vào chương trình do không đủ thời gian triển khai giám sát toàn diện, hiệu quả; thực tiễn các năm chuyển giao trước từng phát sinh bất cập khi giám sát chuyên đề do thay đổi nhân sự, gián đoạn triển khai, khó bảo đảm tính chuyên sâu.

Chương trình giám sát năm 2026 sẽ tập trung xem xét báo cáo và chất vấn. Cụ thể, tại kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, Quốc hội xem xét 8 báo cáo của Chính phủ, 1 báo cáo của Ủy ban Thường vụ Quốc hội cùng các báo cáo theo quy định. Kỳ họp thường lệ thứ 2 sẽ xem xét 22 báo cáo của Chính phủ, 3 báo cáo của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và tổ chức 1 phiên chất vấn.

Đại biểu Ma Thị Thúy (đoàn Tuyên Quang) phát biểu thảo luận.

Tại phiên thảo luận, nhiều ý kiến đồng tình rất cao với việc năm 2026 Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội không thực hiện giám sát chuyên đề mà tập trung xem xét các báo cáo của Chính phủ, của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn của các cơ quan hữu quan.

Để tiếp tục nâng cao hiệu quả hoạt động giám sát và không gián đoạn trong công tác giám sát trong hoạt động của Quốc hội, đại biểu Ma Thị Thúy (đoàn Tuyên Quang) đề nghị, năm 2026 các cơ quan của Quốc hội tăng cường, nâng cao hơn nữa hiệu quả giám sát văn bản quy phạm pháp luật, nhất là các luật, nghị quyết đã được ban hành tại các kỳ họp gần đây, góp phần đảm bảo tính kịp thời, thống nhất trong thực hiện chính sách, pháp luật.

Đại biểu cũng đề xuất, khi ban hành nghị quyết về chất vấn và trả lời chất vấn, Quốc hội cần yêu cầu các cơ quan có báo cáo tổng kết các vấn đề nghị quyết đã nêu, chỉ rõ những mặt được, mặt chưa được, nguyên nhân và giải pháp thực hiện. Đại biểu cũng chỉ rõ, do thời gian chất vấn tại hội trường thường ngắn, nhiều đại biểu không có cơ hội chất vấn trực tiếp nên phải gửi phiếu chất vấn đến các cơ quan hữu quan. Việc trả lời tuy nghiêm túc nhưng thường chưa rõ ý, chưa cụ thể, khiến công tác giám sát sau chất vấn gặp nhiều khó khăn.

Đại biểu Trịnh Xuân An (đoàn Đồng Nai) phát biểu thảo luận.

Góp ý thêm, đại biểu Trịnh Xuân An (đoàn Đồng Nai) đề nghị đồng tình khi năm 2026 không tổ chức giám sát chuyên đề của Quốc hội. Song đại biểu cho rằng, nên có phân cấp, phân quyền cũng như đẩy mạnh đổi mới trong hoạt động giám sát của Quốc hội, đó là chúng ta nên tận dụng và kế thừa những nội dung giám sát của các Đoàn đại biểu Quốc hội và Hội đồng dân tộc, các Ủy ban.

VŨ DUNG