Nắng nóng có thể làm giảm trí nhớ, sức khỏe sĩ tử

Nhiều nghiên cứu tâm lý học cũng cho thấy thời tiết quá nóng có thể làm tăng nguy cơ rối loạn giấc ngủ, trầm cảm nhẹ và lo âu ở trẻ em, thanh thiếu niên. Vì vậy, trong những ngày nắng nóng, không ít học sinh cảm thấy “học mãi không nhớ”, càng học càng bức bối, khó tập trung hơn bình thường.

Học sinh Trường THCS Nguyễn Tri Phương (Hà Nội) có không gian học tập thoáng mát.

Để duy trì sức khỏe và hiệu quả học tập, điều quan trọng không phải là “cố chịu nóng” mà cần sắp xếp lại thời gian biểu phù hợp với nhịp sinh học cơ thể và diễn biến nhiệt độ trong ngày. Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, khoảng thời gian từ 5 giờ đến 9 giờ là “khung giờ vàng” để học tập, khi thời tiết còn mát mẻ, não bộ tỉnh táo nhất. Đây là thời điểm phù hợp để học các môn cần tư duy cao như toán, lý, hóa hoặc luyện đề, luyện kỹ năng đọc-viết ngoại ngữ. Từ 9 giờ đến 10 giờ, nhiệt độ bắt đầu tăng, học sinh nên chuyển sang các hoạt động nhẹ hơn như ôn lý thuyết, đọc hiểu hoặc hệ thống kiến thức bằng sơ đồ tư duy. Khoảng thời gian từ 10 giờ đến 16 giờ thường là lúc nắng nóng gay gắt nhất, cần hạn chế ra ngoài và tránh vận động mạnh. Nếu học tập, nên chọn không gian mát, thông thoáng, ưu tiên xem video bài giảng, ôn lại kiến thức cũ hoặc làm các dạng bài quen thuộc. Một giấc ngủ trưa ngắn 20-30 phút trong phòng mát cũng giúp não bộ phục hồi hiệu quả. Buổi chiều từ 16 giờ đến 19 giờ thích hợp cho các hoạt động vận động nhẹ như đi bộ, kéo giãn cơ thể, kết hợp ăn uống, nghỉ ngơi. Đến khoảng 19 giờ đến 22 giờ 30 phút, khi không khí dịu hơn, học sinh có thể tập trung hệ thống lại kiến thức, sửa lỗi sai và luyện đề ở cường độ vừa phải, tránh học quá căng sát giờ ngủ.

Các chuyên gia cũng khuyến cáo không nên học liên tục nhiều giờ liền vì sẽ khiến não bộ quá tải, thân nhiệt tăng cao và giảm hiệu quả ghi nhớ. Nguyên tắc phù hợp là học tập trung khoảng 40-45 phút rồi nghỉ 10-15 phút. Trong thời gian nghỉ, học sinh nên đứng dậy vận động nhẹ, hít thở sâu, đi lại quanh phòng để thư giãn và giảm căng thẳng thần kinh. Đặc biệt, giấc ngủ đóng vai trò như “liệu pháp làm mới” cho não bộ trong mùa ôn thi. Khi ngủ sâu, não sẽ xử lý và lưu trữ thông tin từ trí nhớ ngắn hạn sang dài hạn, đồng thời loại bỏ các chất chuyển hóa gây mệt mỏi thần kinh. Thiếu ngủ không chỉ làm tăng cảm giác nóng bức mà còn gây chóng mặt, khó tập trung, dễ cáu gắt và suy giảm hiệu suất học tập. Vì vậy, học sinh nên ngủ đủ khoảng 7-8 giờ mỗi đêm, lý tưởng là đi ngủ trước 22 giờ 30 phút và thức dậy khoảng 5 giờ sáng để tận dụng thời điểm mát mẻ nhất trong ngày. Việc thức khuya sau 23 giờ hoặc lạm dụng cà phê, nước tăng lực chỉ giúp tỉnh táo tạm thời nhưng có thể ảnh hưởng tiêu cực đến tim mạch và chất lượng giấc ngủ.