Nâng tầm phẫu thuật robot, giúp người bệnh tiếp cận y tế công nghệ cao

Bệnh viện Bình Dân (TP Hồ Chí Minh) vừa thực hiện thành công trường hợp phẫu thuật robot cắt thùy dưới phổi trái điều trị bệnh lý phổi biệt lập nội thùy cho nam bệnh nhân N.N.T (56 tuổi, ngụ Tây Ninh). Đây là trường hợp phổi biệt lập được điều trị bằng phẫu thuật robot đầu tiên tại Việt Nam. 

Theo Thạc sĩ, BSCKII Nguyễn Văn Việt Thành, Trưởng khoa Ngoại Lồng ngực – Bướu cổ, Bệnh viện Bình Dân (người trực tiếp thực hiện ca phẫu thuật), do tính chất phức tạp của ca bệnh, một sai sót nhỏ trong phẫu thuật cũng có thể dẫn đến biến cố chảy máu không thể kiểm soát. Trước thách thức đó, hội chẩn toàn viện đã quyết định lựa chọn phẫu thuật robot để xử lý.

Ê kíp bác sĩ của Bệnh viện Bình Dân tiến hành một ca phẫu thuật robot. Ảnh: TRẦN NHUNG

Với cánh tay robot có khả năng xoay 720 độ, cử động linh hoạt và hệ thống robot phẫu thuật có khả năng lọc bỏ những rung động tự nhiên của tay người, giúp các thao tác bóc tách trở nên tinh vi, hạn chế tối đa tổn thương mô lành xung quanh. Ca phẫu thuật cho bệnh nhân N.N. đã diễn ra trong khoảng 120 phút, không tổn thương động mạch chủ ngực xuống, không có biến chứng chảy máu. Người bệnh ít đau hơn, rút ngắn thời gian nằm viện và được xuất viện chỉ sau phẫu thuật 4 ngày.

Mười năm trước, phẫu thuật robot là công nghệ ngoại khoa còn rất mới đối với ngành y tế tại Việt Nam, đòi hỏi nguồn lực đầu tư lớn và đội ngũ nhân lực chuyên sâu. Cuối năm 2016, Bệnh viện Bình Dân đã trở thành cơ sở y tế đầu tiên tại Việt Nam triển khai phẫu thuật robot cho người lớn, mở ra một cột mốc mới trong ngoại khoa Việt Nam. Từ những ca phẫu thuật đầu tiên dưới sự hỗ trợ của chuyên gia quốc tế, đội ngũ thầy thuốc Bệnh viện Bình Dân đã từng bước làm chủ công nghệ, thực hiện hàng nghìn ca phẫu thuật phức tạp và xây dựng năng lực đào tạo, chuyển giao kỹ thuật.

PGS, TS, BS Trần Vĩnh Hưng, Giám đốc Bệnh viện Bình Dân chia sẻ: “Từ phẫu thuật mở truyền thống đến phẫu thuật nội soi ít xâm lấn và ngày nay là phẫu thuật robot, ngành ngoại khoa đang từng bước chuyển mình theo hướng chính xác hơn, an toàn hơn và cá thể hóa hơn. Với sự kết hợp giữa trí tuệ, kinh nghiệm của bác sĩ phẫu thuật và những thành tựu khoa học, phẫu thuật robot không chỉ là cuộc cách mạng về phương tiện phẫu thuật mà còn là bước tiến về tư duy, quy trình và mô hình đào tạo trong ngoại khoa”.

Bệnh viện Bình Dân đón nhận xác lập Kỷ lục Việt Nam về cơ sở y tế thực hiện số ca phẫu thuật robot nhiều nhất cả nước trong 10 năm. Ảnh: TRẦN NHUNG

Đến nay, Bệnh viện Bình Dân đã xây dựng được 26 kíp phẫu thuật robot, làm chủ thường quy 15 danh mục phẫu thuật phức tạp, trong đó 95% là các trường hợp điều trị bệnh lý ung thư. Điều đáng ghi nhận là đã hình thành đội ngũ y tế trong nước có thể vận hành độc lập, lựa chọn đúng chỉ định phẫu thuật robot, xử lý các tình huống phức tạp và xây dựng những quy trình phù hợp với thực tiễn bệnh nhân Việt Nam. 

Tổ chức Kỷ lục Việt Nam đã tiến hành xác lập kỷ lục đối với Bệnh viện Bình Dân về số trường hợp phẫu thuật robot được thực hiện trong 10 năm (tính đến tháng 8-2026 là 4.278 ca). Qua đó, khẳng định quá trình xây dựng đội ngũ, chuẩn hóa quy trình, tích lũy kinh nghiệm và từng bước đưa công nghệ ngoại khoa tiên tiến trở thành một phần của thực hành điều trị thường quy của bệnh viện. 

Đầu năm 2026, Bệnh viện Bình Dân chính thức được Sở Y tế TP Hồ Chí Minh cấp phép triển khai chương trình đào tạo phẫu thuật robot cơ bản với chương trình đào tạo tương đương 160 tín chỉ cho các bác sĩ phẫu thuật có trình độ sau đại học. Đây là tiền đề quan trọng để xây dựng nguồn nhân lực chuyên sâu và hình thành mạng lưới phẫu thuật robot trong nước. 

Phẫu thuật robot là một trong những bước phát triển quan trọng của ngoại khoa xâm lấn tối thiểu tại Việt Nam nói chung, Bệnh viện Bình Dân nói riêng. Tuy nhiên, robot không thay thế phẫu thuật viên. Người quyết định phương pháp điều trị, chiến lược phẫu thuật và xử lý các tình huống phát sinh vẫn là bác sĩ. Robot đóng vai trò như một công cụ hỗ trợ, giúp nâng cao độ chính xác, khả năng quan sát và sự linh hoạt trong thao tác. Ở những trường hợp được chỉ định phù hợp, phẫu thuật robot có thể góp phần giảm tổn thương mô, giảm đau sau mổ, hạn chế mất máu và tạo điều kiện cho người bệnh phục hồi sớm.

Bệnh viện Bình Dân ký kết hợp tác hướng đến mục tiêu xây dựng Trung tâm xuất sắc về phẫu thuật robot. Ảnh: TRẦN NHUNG

Trong thời gian tới, Bệnh viện Bình Dân hướng đến mục tiêu xây dựng Trung tâm xuất sắc về phẫu thuật robot, hội tụ điều trị, đào tạo, nghiên cứu và chuyển giao công nghệ. Mô hình này tạo ra hiệu ứng lan tỏa, giúp nhiều bệnh viện trong nước tiếp cận kỹ thuật robot bài bản, an toàn và phù hợp với điều kiện thực tế. Nhằm tạo bước đi cụ thể trong định hướng xây dựng trung tâm này, bệnh viện đã ký kết hợp tác với Bệnh viện St. Mary Seoul của Hàn Quốc để mở rộng hợp tác chuyên môn, nghiên cứu và cá thể hóa điều trị ung thư.

Theo PGS, TS, BS Trần Vĩnh Hưng, dù công nghệ có tiến xa đến đâu, một nguyên tắc tại Bệnh viện Bình Dân không thay đổi là “Người bệnh luôn ở vị trí trung tâm”. Bệnh viện sẽ tiếp tục đi từ tiên phong làm chủ công nghệ, đến chia sẻ tri thức, đóng góp trực tiếp vào sự phát triển của ngoại khoa. Với 10 năm kinh nghiệm, bệnh viện bước sang một giai đoạn mới là tăng cường hợp tác quốc tế và trực tiếp đào tạo, chuyển giao kỹ thuật cho các bệnh viện tuyến cuối trên cả nước và khu vực, mang lại cơ hội tiếp cận y tế công nghệ cao cho mọi người bệnh.