Ngày Dân số thế giới năm 2026 (11-7): Chắp cánh khát vọng tuổi trẻ

Thế hệ trẻ trước cơ hội và thách thức

Thanh niên là lực lượng giàu năng lượng, sáng tạo và đóng vai trò quan trọng trong tiến trình phát triển. Với khả năng thích ứng nhanh, thanh niên thường đi đầu trong các lĩnh vực khoa học và công nghệ, khởi nghiệp, chuyển đổi số cũng như các sáng kiến thúc đẩy sự tham gia của công dân.

Những ý tưởng và giải pháp mới của thế hệ trẻ đang góp phần giải quyết các thách thức toàn cầu như biến đổi khí hậu, bất bình đẳng và nghèo đói. So với các thế hệ trước, thanh niên ngày nay nhìn chung có sức khỏe tốt hơn, trình độ giáo dục cao hơn và ngày càng được trang bị nhiều kiến thức, kỹ năng, năng lực cần thiết để tham gia có ý nghĩa vào quá trình phát triển quốc gia, cũng như đóng góp vào việc thực hiện các mục tiêu của Chương trình nghị sự 2030 về phát triển bền vững.

Tạo việc làm, trao cơ hội để thanh niên phát triển toàn diện. Trong ảnh: Thanh niên tìm việc làm tại Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội.

Tuy nhiên, cơ hội phát triển dành cho thanh niên vẫn chưa được phân bổ đồng đều giữa các quốc gia và trong từng quốc gia. Một bộ phận lớn người trẻ vẫn đang phải đối mặt với nhiều rào cản như hạn chế trong tiếp cận giáo dục và dịch vụ chăm sóc sức khỏe chất lượng, thiếu cơ hội việc làm, bất bình đẳng giới và khoảng cách trong tiếp cận công nghệ số. Tại nhiều quốc gia, những thách thức này tiếp tục bị làm trầm trọng hơn bởi các yếu tố như xung đột, bất ổn chính trị, mất an ninh lương thực và áp lực môi trường. Những vấn đề này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống của thanh niên mà còn tác động đến xu hướng nhân khẩu học, quá trình phát triển kinh tế-xã hội trong dài hạn.

Phát huy vai trò chủ thể của thanh niên

Ông Lê Thanh Dũng, Cục trưởng Cục Dân số (Bộ Y tế) chia sẻ, thông điệp của Ngày Dân số thế giới năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đang trong thời kỳ cơ cấu dân số vàng, với lực lượng thanh niên đông đảo, năng động và giàu tiềm năng. Thanh niên đồng thời là đối tượng thụ hưởng chính sách, là lực lượng kiến tạo tương lai dân số và phát triển của đất nước. Đồng thời, thanh niên cần phát huy vai trò tiên phong trong học tập, lao động, đổi mới sáng tạo, đóng góp tích cực vào sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước. 

Ông Lê Thanh Dũng nhấn mạnh, đầu tư cho thanh niên hôm nay chính là đầu tư cho tương lai dân số và tương lai phát triển của quốc gia. Khi mỗi bạn trẻ được trao cơ hội, được tạo điều kiện để hiện thực hóa khát vọng của mình, chúng ta sẽ có một thế hệ khỏe mạnh, có tri thức, có trách nhiệm. Đặc biệt, trong bối cảnh chuyển đổi nhân khẩu học đang diễn ra với những xu hướng như già hóa dân số, mức sinh đa dạng, cấu trúc gia đình thay đổi..., việc đặt thanh niên vào trung tâm của các chính sách thích ứng có ý nghĩa quan trọng. Thanh niên cần được nhìn nhận không chỉ là đối tượng thụ hưởng chính sách mà còn là chủ thể, là tác nhân của sự thay đổi. Điều này đòi hỏi tạo môi trường thuận lợi để thanh niên thực hiện các nguyện vọng về giáo dục, việc làm, xây dựng gia đình và phát triển cuộc sống; đồng thời loại bỏ những rào cản mang tính hệ thống làm hạn chế sự lựa chọn và cơ hội của họ. Chỉ khi đó, Việt Nam mới có thể khai thác đầy đủ lợi ích từ cơ cấu dân số, hướng tới một quỹ đạo phát triển dân số cân bằng, bền vững.

Đầu tư cho thanh niên là đầu tư cho tương lai

Trưởng đại diện Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA) tại Việt Nam Matt Jackson nhận định, Ngày Dân số thế giới là diễn đàn quan trọng nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng, thúc đẩy đối thoại chính sách và khuyến khích các giải pháp dựa trên bằng chứng để giải quyết những cơ hội và thách thức mới về dân số.

Theo UNFPA, chủ đề Ngày Dân số thế giới năm 2026 “Chung tay hiện thực hóa khát vọng của thanh niên cho một tương lai tươi sáng” đặc biệt phù hợp với Việt Nam trong bối cảnh đất nước tiếp tục tận dụng lợi thế của thời kỳ dân số vàng, đồng thời chuẩn bị ứng phó với quá trình già hóa dân số diễn ra nhanh chóng. Việc lựa chọn thanh niên làm trọng tâm của Ngày Dân số thế giới năm 2026 nhằm nhấn mạnh tầm quan trọng của đầu tư cho thế hệ trẻ, mở rộng cơ hội để thanh niên phát triển toàn diện, qua đó đóng góp vào mục tiêu phát triển bền vững của Việt Nam. UNFPA cũng đã đề xuất các thông điệp chiến lược và hoạt động truyền thông trọng điểm nhằm lan tỏa chủ đề Ngày Dân số thế giới năm 2026, góp phần thúc đẩy nhận thức xã hội, tăng cường đối thoại chính sách về dân số và phát triển, đồng thời khẳng định vai trò trung tâm của thanh niên trong quá trình xây dựng tương lai đất nước.