Nghị quyết số 24-NQ/TW góp phần khắc phục tình trạng sợ sai, sợ trách nhiệm, khơi dậy khát vọng cống hiến

Trình bày những nội dung trọng tâm của Nghị quyết số 24-NQ/TW ngày 22-8-2026 của Bộ Chính trị, đồng chí Nguyễn Duy Ngọc cho biết, Nghị quyết được ban hành trên cơ sở sơ kết 5 năm thực hiện Kết luận số 14-KL/TW, ngày 22-9-2021 của Bộ Chính trị về chủ trương khuyến khích và bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo vì lợi ích chung, nhưng đặt ra yêu cầu rộng hơn, cao hơn. 

Nếu trước đây nhấn mạnh việc khuyến khích, bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo thì Nghị quyết số 24-NQ/TW đặt vấn đề từ chính phẩm chất và trách nhiệm của mỗi cán bộ, đảng viên. Đã là cán bộ, đảng viên thì phải tiên phong, gương mẫu; phải có tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Nghị quyết số 24-NQ/TW gồm 4 quan điểm, 4 mục tiêu, 5 nhóm nhiệm vụ, giải pháp và phân công rõ trách nhiệm tổ chức thực hiện.

Đồng chí Nguyễn Duy Ngọc trình bày tại hội nghị. Ảnh: TRỌNG HẢI

Phân tích những điểm mới của Nghị quyết, đồng chí Nguyễn Duy Ngọc nhấn mạnh bước chuyển từ khuyến khích, bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm sang xác lập tính tiên phong, gương mẫu và trách nhiệm hành động là chuẩn mực của cán bộ, đảng viên trong kỷ nguyên mới. Nghị quyết cũng chuyển từ bảo vệ cán bộ sau khi rủi ro đã xảy ra sang kiến tạo môi trường để cán bộ có thể dấn thân hành động và có trách nhiệm ngay từ đầu; từ đặt trọng tâm vào trách nhiệm của cá nhân cán bộ sang xác lập trách nhiệm đồng bộ của cán bộ, tổ chức và người đứng đầu; từ khuyến khích, bảo vệ cán bộ như một cơ chế riêng lẻ trở thành một nội dung xuyên suốt trong công tác cán bộ và quản trị quốc gia hiện đại; từ giải quyết tâm lý “sợ sai, sợ trách nhiệm” sang hình thành một văn hóa hành động, năng lực thực thi mới trong Đảng và hệ thống chính trị.

Đồng chí Nguyễn Duy Ngọc đặc biệt lưu ý phải hiểu đầy đủ hai mặt của vấn đề: Vừa bảo vệ người dám làm, vừa kiên quyết xử lý người không chịu làm. Đối với cán bộ có năng lực, động cơ trong sáng, thực sự muốn làm nhưng gặp rào cản do cơ chế chưa rõ, pháp luật còn chồng chéo hoặc vấn đề mới chưa có tiền lệ, tổ chức phải tháo gỡ, trao quyền, hướng dẫn, chia sẻ rủi ro và bảo vệ.

Ngược lại, phải cảnh giác với tình trạng lấy “sợ sai”, “sợ trách nhiệm”, “cơ chế còn vướng”, “pháp luật chưa rõ” làm bình phong cho sự trì trệ, thiếu trách nhiệm, thậm chí che giấu động cơ cá nhân.

Về tổ chức thực hiện, đồng chí Nguyễn Duy Ngọc nhấn mạnh trước hết phải tạo chuyển biến về trách nhiệm hành động, nhất là trách nhiệm của người đứng đầu. Người đứng đầu phải nêu gương, chủ động nhận việc mới, việc khó, việc phức tạp; sâu sát cơ sở, đối thoại với cấp dưới, kịp thời tháo gỡ khó khăn, điểm nghẽn; chuyển từ tư duy “quản lý để không xảy ra sai sót” sang “quản trị để tạo ra kết quả”.

Cùng với đó, cần tạo môi trường và thể chế để người muốn làm có thể làm. Đây là bước phát triển rất quan trọng của Nghị quyết: Từ “bảo vệ sau sự việc” sang “bảo vệ bằng thể chế, bằng tổ chức và bằng quản trị rủi ro ngay trong quá trình hành động”. Trước khi yêu cầu cán bộ chịu trách nhiệm, tổ chức phải giao rõ việc, giao đủ quyền, bảo đảm nguồn lực, xác định giới hạn thẩm quyền, nhận diện rủi ro và hỗ trợ trong quá trình thực hiện. Đối với những vấn đề mới mà pháp luật chưa quy định hoặc thực tiễn đòi hỏi cách làm mới, phải có không gian thử nghiệm có kiểm soát, xác định rõ phạm vi, đối tượng, thời hạn, nguồn lực, giới hạn rủi ro và trách nhiệm giám sát; thực hiện theo chu trình “thử nghiệm - đánh giá - hoàn thiện - nhân rộng - luật hóa”.

Đồng thời, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền phải gắn chặt với quản trị rủi ro, kiểm soát quyền lực và trách nhiệm giải trình. Không thể yêu cầu cán bộ dám chịu trách nhiệm nếu không giao đủ quyền; nhưng cũng không thể giao quyền mà không kiểm soát. Cần vận hành đồng bộ một chuỗi: Giao việc - giao quyền - bảo đảm nguồn lực - quản trị rủi ro - giám sát thực thi - đánh giá bằng kết quả - bảo vệ người làm đúng. Việc bảo vệ cán bộ phải thực chất, đúng người, đúng việc, đúng bản chất; phải đổi mới mạnh mẽ công tác cán bộ; lấy sản phẩm, kết quả và hiệu quả thực thi làm thước đo chủ yếu. 

Đồng chí Nguyễn Duy Ngọc cho biết, Ban Bí thư sẽ ban hành quy định về cơ chế tôn vinh, trọng dụng và bảo vệ cán bộ dám đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Tinh thần xuyên suốt là mở đường cho người muốn làm; trao quyền cho người có năng lực; bảo vệ người dám làm vì lợi ích chung; trọng dụng người làm được việc; đồng thời kiên quyết thay thế, sàng lọc những người không làm, không dám chịu trách nhiệm, né tránh, đùn đẩy, trì trệ.

Mỗi cán bộ, đảng viên, trước hết là người đứng đầu, phải tiên phong nhận việc khó, gương mẫu trong hành động, đổi mới trong cách làm và chịu trách nhiệm đến cùng về kết quả. Qua đó, Nghị quyết số 24-NQ/TW không chỉ góp phần khắc phục tình trạng sợ sai, sợ trách nhiệm mà còn khơi dậy khát vọng cống hiến, giải phóng sức sáng tạo, xây dựng đội ngũ cán bộ hành động, kiến tạo, dám chịu trách nhiệm vì sự phát triển của đất nước và hạnh phúc của nhân dân.