Nguy cơ xung đột Iran và Israel vẫn đe dọa “chảo lửa” Trung Đông

Trong khi Iran cảnh báo về một phản ứng “gay gắt và nặng nề” nếu Israel xâm phạm lãnh thổ, Israel tuyên bố nước này sẽ tự quyết định hành động tự vệ của mình.

Tổng thống Iran Ebrahim Raisi ngày 17-4 cảnh báo, dù chỉ là sự "xâm phạm nhỏ nhất" của Israel cũng sẽ kéo theo phản ứng “quy mô và khắc nghiệt”. Iran tuyên bố quân đội nước này sẵn sàng đối đầu với bất kỳ cuộc tấn công nào của Israel, không quân cũng đã chuẩn bị hành động.

Chuẩn tướng Amir Vahedi, chỉ huy Lực lượng Không quân Iran cho biết các máy bay chiến đấu của nước này, bao gồm cả máy bay Sukhoi-24, đang ở “trạng thái chuẩn bị tốt nhất” để chống lại bất kỳ cuộc tấn công nào của Israel.

Từ trái qua: Ngoại trưởng Đức Annalena Baerbock, Tổng thống Israel Isaac Herzog và Ngoại trưởng Anh David Cameron tại Jerusalem, ngày 17-4. Ảnh: Times of Israel

Cùng ngày, tiếp Ngoại trưởng Đức và Anh đang ở thăm Israel nhằm thảo luận về tình hình Trung Đông, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu khẳng định Israel sẽ tự đưa ra quyết định và sẽ làm mọi thứ cần thiết để tự vệ. Theo AP, trong chuyến thăm Israel, Ngoại trưởng Anh David Cameron nói với phóng viên rằng Israel “đã đưa ra quyết định hành động” để đáp trả cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái của Iran hồi cuối tuần qua.

Tuyên bố trên của hai nhà lãnh đạo Iran và Israel khiến Trung Đông chưa thoát khỏi nguy cơ bùng phát thêm xung đột sau nhiều tháng bất ổn liên quan đến cuộc chiến đang diễn ra ở dải Gaza. Mặc dù Israel chưa ra tay hành động nhưng nội các chiến tranh của nước này vẫn liên tục họp bàn trong những ngày qua tìm các phương án để ứng phó với Iran sau cuộc tấn công chưa từng có của Nhà nước Hồi giáo vào lãnh thổ nước này.

Một cuộc tấn công trực tiếp vào các căn cứ của Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), hoặc các cơ sở nghiên cứu hạt nhân ở Iran là một trong những lựa chọn Israel có thể đáp trả. Các mục tiêu bên ngoài Iran cũng là một khả năng được tính tới. 

Theo Ngoại trưởng Anh, Israel rõ ràng đã đưa ra quyết định đáp trả cho cuộc tấn công của Iran. Ông hy vọng điều này sẽ được thực hiện theo cách giảm thiểu leo thang. Trong khi đó, theo Reuters, một quan chức cấp cao của Mỹ cho biết, Israel vẫn chưa chia sẻ với Mỹ về phương án và thời gian có thể đáp trả Iran.

Trong khi đó, theo Đài truyền hình Kan của Israel, sau các cuộc thảo luận với Tổng thống Mỹ Joe Biden, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã quyết định không tiến hành kế hoạch đã định để tấn công trả đũa Iran. Một quan chức cấp cao giấu tên của Israel nói với đài Kan rằng “sự nhạy cảm về ngoại giao đã phát huy tác dụng”, cho rằng Tel Aviv sẽ phản ứng nhưng sẽ khác với những dự kiến ban đầu.

Còn theo đài ABC News, Israel đã chuẩn bị và sau đó hủy bỏ các cuộc tấn công trả đũa chống lại Iran trong tuần qua. Các nguồn tin được đài này trích dẫn cho biết, nội các chiến tranh của Israel đã cân nhắc các phản ứng có thể xảy ra nếu tấn công các lực lượng ủy nhiệm của Iran ở những nơi khác trong khu vực hoặc tiến hành một cuộc tấn công mạng.

Trong một nỗ lực nhằm kiềm chế Iran, tại Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) diễn ra ở thủ đô Brussels của Bỉ trong hai ngày 17 và 18-4, các nhà lãnh đạo EU đã nhất trí tăng cường các biện pháp trừng phạt đối với Iran sau cuộc tấn công nhằm vào Israel đêm 13-4. Chủ tịch Hội đồng châu Âu Charles Michel nêu rõ lệnh trừng phạt sẽ nhắm vào các công ty của Iran liên quan đến hoạt động sản xuất thiết bị bay không người lái và tên lửa.

Các nhà lãnh đạo EU cũng kêu gọi tất cả các bên kiềm chế tối đa mọi hành động có thể làm gia tăng căng thẳng trong khu vực. Thủ tướng Đức Olaf Scholz nhấn mạnh điều quan trọng hơn cả là Israel không nên tiến hành một cuộc tấn công đáp trả quy mô lớn.

Cùng ngày, nhóm họp bên lề Hội nghị mùa Xuân năm 2024 của Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) tại Washington, các bộ trưởng tài chính và thống đốc ngân hàng trung ương của Nhóm các nước công nghiệp phát triển (G7) cam kết bảo đảm hợp tác chặt chẽ trong các biện pháp trừng phạt nhằm vào Iran. Thông báo sau cuộc họp nêu rõ G7 sẽ “bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ thông qua mọi biện pháp nhằm giảm thiểu khả năng của Iran trong việc mua, sản xuất hoặc chuyển giao vũ khí hỗ trợ các hoạt động gây bất ổn trong khu vực”.

Trong khi đó, người phát ngôn Văn phòng Tổng thống Nga, ông Dmitry Peskov ngày 17-4 cảnh báo hành động leo thang xung đột đi ngược lại lợi ích của Israel, Iran và toàn bộ khu vực. Nga vẫn duy trì các mối liên hệ chặt chẽ và mang tính xây dựng với Iran cũng như có các mối liên hệ với Israel. “Chúng tôi đang tiến hành các cuộc đối thoại về sự cần thiết phải giảm leo thang ngay lập tức. Chúng tôi kêu gọi tất cả các bên hãy kiềm chế một cách hợp lý”, ông Peskov nói. 

XUÂN PHONG