Những “bài toán” đối với ngành xe điện Mỹ

Vấn đề phổ biến nhất là văn hóa hơn 100 năm lái xe xăng của người dân Mỹ không dễ thay đổi trong một sớm một chiều. Nguyên nhân chính đến từ thực tế hiệu năng của xe điện còn thấp hơn khá nhiều so với xe xăng. Đơn cử, dòng xe Model Y của Tesla cho phạm vi hoạt động hơn 500km mỗi lần sạc, trong khi mẫu Mercedes GLC hay BMW X3 mỗi lần đổ đầy bình có thể đi xa hơn 30% so với Model Y.

Cuộc thăm dò mới đây của Viện Chính sách năng lượng thuộc Đại học Chicago (Mỹ) cho thấy, có tới gần 50% người Mỹ trưởng thành khẳng định không mua xe điện làm phương tiện tiếp theo. Hiệp hội Bảo vệ môi trường Mỹ (EPA) dự đoán doanh số xe điện vào năm 2030 cao nhất cũng chỉ đạt 15% tổng số ô tô bán mới tại nước này. Con số trên vào năm ngoái chỉ là 6%. 

Thêm vào đó, trong bối cảnh nền kinh tế ảm đạm, việc mua một chiếc xe điện cũng là khoản đầu tư khá lớn đối với nhiều hộ gia đình Mỹ. Kết quả một cuộc khảo sát của hãng bán lẻ ô tô Autolist của Mỹ, có tới 47% những người được hỏi cho rằng giá xe điện hiện quá cao so với túi tiền của họ. Mặt khác, 49% số người lên tiếng ủng hộ chính phủ liên bang cung cấp các khoản vay hoặc ưu đãi tài chính để hỗ trợ chi phí sở hữu xe điện.

Ông Carlos Tavares, Giám đốc điều hành Tập đoàn sản xuất ô tô đa quốc gia Stellantis nhận định rằng, tăng khả năng chi trả của người dân sẽ là yếu tố quan trọng thúc đẩy thị trường xe điện tại Mỹ. Do đó, nếu muốn ô tô điện cạnh tranh sòng phẳng với xe xăng, các nhà sản xuất sẽ phải giảm giá ít nhất 10.000USD/chiếc, đồng thời nâng phạm vi hoạt động của xe điện lên thêm 50% cho mỗi lần sạc đầy.

Một trạm sạc nhanh cho xe điện tại thành phố Pasadena, bang California, Mỹ. Ảnh: Getty Images

Ngoài hai yếu tố trên thì cơ sở hạ tầng xe điện, mà điển hình là trạm sạc, cũng trở thành mối quan tâm lớn đối với khách hàng. Để bắt kịp các quốc gia, khu vực khác trên thế giới đi trước ở lĩnh vực này, nước Mỹ cần nỗ lực hơn rất nhiều.

Bộ Năng lượng Mỹ thống kê nước này hiện chỉ có khoảng 140.000 điểm sạc, trong khi Trung Quốc có 1,2 triệu điểm và châu Âu có 400.000 điểm. Để đẩy nhanh việc áp dụng xe điện, Tổng thống Mỹ Joe Biden cho biết nước này cần thiết lập 500.000 bộ sạc công cộng trên toàn quốc vào năm 2030.

Chính quyền Washington cam kết 7,5 tỷ USD để xây dựng hệ thống trạm sạc, đặt mục tiêu cứ 80km cao tốc sẽ có một trạm. Đáp lại, một số chính quyền bang cho rằng kế hoạch của ông Biden là khó, thậm chí là không tưởng, bởi việc lắp đặt trạm sạc tại những nơi hoang vắng không khả thi và không hiệu quả. Thêm vào đó, giống như điện thoại di động, xe điện trên thị trường hiện nay đi kèm với nhiều loại cổng sạc khác nhau, có thể khiến chủ sở hữu vất vả đi tìm nơi sạc phù hợp.

Mỹ là quốc gia có ngành công nghiệp ô tô nội địa phát triển hàng đầu thế giới. Những năm gần đây, chính quyền Washington đưa ra không ít chính sách thúc đẩy thị trường xe điện trong nước, đơn cử như Đạo luật Giảm lạm phát (IRA) hỗ trợ khá hào phóng người mua xe điện.

Bên cạnh đó, các nhà sản xuất ô tô cũng trang bị hàng loạt dây chuyền công nghệ để giới thiệu nhiều mẫu xe điện mới ra thị trường. Đón đầu xu thế này, một số bang như California đã thông qua kế hoạch cấm bán xe xăng vào năm 2035 hay Tổng thống Biden còn kỳ vọng xe điện có thể chiếm 67% doanh số bán xe mới tại xứ cờ hoa vào năm 2032.

“Vận hành trên một mạng lưới năng lượng sạch hơn, xe điện chính là công nghệ của tương lai”, Reuters dẫn lời Tổng thống Biden khi nhận định về xe điện.

Việc áp dụng xe điện được coi là xu hướng và là sự thay đổi lớn nhất trong hệ thống năng lượng, giao thông trong hơn một thế kỷ qua. Những thách thức mà thị trường xe điện Mỹ đang đối mặt cũng chính là những vấn đề chung đối với các nước trên con đường “điện hóa” ngành giao thông đường bộ hướng tới chuyển đổi năng lượng xanh.

VĂN HIẾU