Nỗ lực gieo chữ nơi đại ngàn

Lào Cai chào đón chúng tôi bằng đợt rét đầu mùa đông, những cơn mưa phùn, gió rít đưa mùi ẩm của đất và mùi nấm từ trên rừng xuống. Để tìm vào được Trường Mầm non Lương Sơn, chúng tôi phải nhờ chính quyền địa phương đưa tới bởi đường đi trơn trượt, nhiều khúc cua và dốc cao hiểm trở. Xã Lương Sơn chỉ có 1 trường mầm non, trong đó, nhà trường có 1 điểm trung tâm và 2 điểm trường lẻ (điểm trường Phia và điểm trường Sài).

Tiết học ngoại khóa của cô và trò Trường Mầm non Lương Sơn.

Chạm vào mắt tôi ngay khi bước qua cánh cổng trường là dòng chữ: “Con đường đến với trái tim trẻ chỉ có thể là tình thương của cô”. “Mỗi giáo viên đến vùng cao đều mang theo sự hy sinh thầm lặng để ươm mầm con chữ sinh sôi nảy nở trên vùng đất khó này. Họ không chỉ là những người thầy mà còn là những người mẹ, người bạn thấu hiểu, chăm sóc và giáo dục trẻ”, cô Vi Thị Thuật, Phó hiệu trưởng Trường Mầm non Lương Sơn chia sẻ.

Nhà trường có 189 em học sinh từ 2-5 tuổi chia thành 9 lớp. Trong đó hơn 90% các em thuộc dân tộc thiểu số là người Tày, Mông, Dao... Chia sẻ về những khó khăn cô Thuật cho biết, diện tích các điểm trường còn hạn chế, khó mở rộng diện tích và thiếu các phòng chức năng. Hiện nay, cơ sở vật chất trường lớp, đồ dùng, đồ chơi đã được đầu tư song chưa đồng bộ và chưa đủ các danh mục thiết bị, đồ dùng theo quy định, đặc biệt là các lớp 2-3 tuổi.

Cán bộ nhà trường làm công tác điều tra phổ cập đến từng nhà. Ảnh: Lý Hương

Không chỉ vậy, nhà trường còn gặp nhiều khó khăn trong công tác tuyên truyền và phối hợp cùng phụ huynh. Bởi đa phần phụ huynh là người đồng bào dân tộc ít người, thường xuyên đi làm ăn xa gửi con cho ông bà chăm sóc. Vì vậy, mỗi đầu năm học, nhà trường sẽ cử một tổ làm công tác điều tra phổ cập, “đi từng ngõ, gõ từng nhà” vận động các em trong độ tuổi đi học được cắp sách tới trường. Những năm trở lại gần đây, nhà trường đã đạt chỉ tiêu, huy động được hơn 30% trẻ từ 0-2 tuổi ra lớp, 100% các em từ 3-5 tuổi đến trường.

Cô Thuật dẫn tôi đi tham quan dọc hành lang lớp học, những gương mặt lấm lem, đôi mắt vô tư đang chăm chú nghe giảng bài. Thấy chúng tôi, các bạn nhỏ tự giác khoanh tay đồng thanh “Chúng con chào cô ạ” khiến tôi cảm nhận được dù trường còn gặp nhiều khó khăn nhưng các em được giáo dục tốt, được học những điều hay lẽ phải, mở ra những ước mơ, hy vọng bằng sự nhiệt huyết của các thầy, cô giáo vùng cao.

Hơn 10 năm công tác tại Trường Mầm non Lương Sơn, cô Nguyễn Thị Yến chia sẻ: “Để công tác giảng dạy ở vùng cao đạt hiệu quả, vai trò của các giáo viên bám trường, bám bản rất quan trọng. Chúng tôi-những người giáo viên vùng cao phải thực hiện tốt phương pháp “4 cùng”: Cùng ăn, cùng ở, cùng làm và cùng sử dụng tiếng bản địa với học sinh.

Cô giáo ân cần dạy chữ cho các em nhỏ.

Tôi vẫn nhớ những ngày mới về trường nhận công tác, lớp tôi có em Sùng Thị Hoa Cúc, 2 tuổi, người dân tộc Mông. Ngày mới đi học em chưa biết nói, không nghe hiểu được tiếng phổ thông. Bởi hằng ngày em sống cùng ông bà và người dân trong bản chỉ nói tiếng Mông. Không hiểu được ngôn ngữ của trẻ, vì vậy, sau mỗi ngày dạy, tôi lại lặn lội đi vào trong bản học tiếng địa phương, từ những câu đơn giản như: ăn cơm, uống nước... Ngoài ra, tôi còn học thêm ngôn ngữ cơ thể, ngôn ngữ cử chỉ để giao tiếp với trẻ. Nhờ nỗ lực không ngừng, chỉ sau một tháng, cô và trò đã có thể giao tiếp với nhau, những bài giảng cũng trở nên dễ dàng hơn. Khi đến trường nhìn thấy các em học sinh chăm ngoan, tình yêu con chữ của các em khiến các thầy, cô nơi đây có thêm động lực bám lớp, bám bản để gieo chữ trên những điểm trường”.

Trên đoạn đường trở về, một lần nữa đi qua những cung đường ngoằn ngoèo, gồ ghề, sương mù vẫn còn vương trên vai áo, tôi lại càng thêm thán phục, trân trọng các thầy, cô giáo vùng cao. Dù còn nhiều khó khăn nhưng những người thầy giáo, cô giáo vùng cao vẫn đang ngày đêm miệt mài gieo từng con chữ ở nơi bản làng xa xôi, hẻo lánh để những ước mơ trẻ thơ được gieo mầm.

Bài, ảnh: PHƯƠNG NINH