Nỗ lực tháo gỡ căng thẳng ở Trung Đông

Theo The Guardian, ngày 6-1, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken đã kêu gọi các nước Trung Đông sử dụng ảnh hưởng để bảo đảm xung đột ở Gaza được kiềm chế và ngăn chặn “một chu kỳ bạo lực bất tận”. Tuyên bố này được nhà ngoại giao hàng đầu của Mỹ đưa ra sau khi gặp các nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ và Hy Lạp trong khuôn khổ chuyến công du kéo dài một tuần nhằm xoa dịu căng thẳng tại Trung Đông. Trọng tâm chính trong chuyến thăm lần này là tìm cách tăng viện trợ cho dải Gaza, thúc đẩy các biện pháp giải quyết xung đột Israel-Hamas và một số vấn đề khác.

Khói bốc lên ở dải Gaza trong bối cảnh cuộc xung đột Israel-Hamas tiếp tục diễn ra. Ảnh: Reuters

Về phía châu Âu, Đại diện cấp cao về chính sách đối ngoại và an ninh của Liên minh châu Âu (EU) Josep Borrell cũng đang có chuyến công du tới Trung Đông nhằm thảo luận các khía cạnh của tình hình trong và xung quanh dải Gaza, đặc biệt là tình hình ở biên giới Israel-Lebanon, cũng như tầm quan trọng của việc tránh leo thang trong khu vực và duy trì hỗ trợ nhân đạo cho dân thường. Phát biểu tại cuộc họp báo chung ở thủ đô Beirut với Thủ tướng Lebanon Najib Mikati, ông Borrell khẳng định: “Tôi nghĩ rằng xung đột có thể được ngăn chặn và ngoại giao chiếm ưu thế để tìm kiếm giải pháp tốt hơn. Điều bắt buộc là phải tránh leo thang khu vực ở Trung Đông, tránh để Lebanon bị lôi kéo vào một cuộc xung đột khu vực”.

Trong cuộc điện đàm mới đây với người đồng cấp Pháp Catherine Colonna, Ngoại trưởng Ai Cập Sameh Shoukry đã kêu gọi Pháp-quốc gia đảm nhiệm cương vị Chủ tịch luân phiên Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (LHQ) trong tháng này thúc đẩy thực hiện Nghị quyết 2720 của Hội đồng Bảo an về viện trợ nhân đạo cho dải Gaza. Tại điện đàm, Ngoại trưởng hai nước bày tỏ quan ngại về nguy cơ xung đột lan rộng ở dải Gaza, ảnh hưởng đến hòa bình, an ninh trong khu vực và quốc tế. Hai bên cũng nhất trí về sự cần thiết phải bảo đảm duy trì đưa hàng cứu trợ vào dải Gaza.

Liên quan đến tình hình tại dải Gaza, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) tuyên bố đã hoàn thành việc xóa sổ “các cơ cấu quân sự” của Hamas ở miền Bắc dải Gaza sau 3 tháng kể từ khi xung đột Israel-Hamas bùng phát. Theo The Times of Israel, ngày 6-1, tại một cuộc họp báo, Người phát ngôn IDF, Chuẩn đô đốc Daniel Hagari cho biết, các thành viên Hamas tại khu vực này hiện chỉ hoạt động lẻ tẻ và không có chỉ huy, không còn khả năng tiến hành các cuộc tấn công quy mô lớn. Hiện nay, trọng tâm của Israel là tiêu diệt Hamas ở miền Trung và miền Nam dải Gaza. Mục tiêu này được đánh giá là sẽ không dễ dàng thực hiện và mất nhiều thời gian khi các trại tị nạn ở miền Trung Gaza rất đông đúc cũng như đầy rẫy kẻ khủng bố, ngoài ra miền Nam có một thành phố ngầm với nhiều đường hầm phân nhánh. Ông Hagari cho biết: “Quá trình đó sẽ mất thời gian. Cuộc giao tranh sẽ tiếp tục kéo dài suốt năm 2024. Chúng tôi đang thực hiện theo kế hoạch để đạt được các mục tiêu của cuộc chiến: Tiêu diệt Hamas ở miền Trung và miền Nam, đồng thời tiếp tục mọi nỗ lực để trả tự do cho con tin”. Trước đó, cùng ngày, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết ông đã chỉ đạo quân đội “loại bỏ Hamas, giải cứu tất cả con tin và bảo đảm rằng Gaza sẽ không bao giờ là mối đe dọa đối với Israel nữa”. Ông Netanyahu khẳng định, giao tranh không dừng lại cho đến khi Israel đạt được tất cả mục tiêu.

LHQ cảnh báo xung đột Israel-Hamas khiến dải Gaza trở thành vùng đất không thể sinh sống được. Người dân nơi đây đang phải đối mặt với các mối đe dọa tính mạng hằng ngày như nạn đói, bệnh truyền nhiễm, thiếu nước sạch... Người đứng đầu Văn phòng Điều phối các vấn đề nhân đạo của LHQ (OCHA) Martin Griffiths kêu gọi Israel và Hamas tuân thủ các trách nhiệm và nghĩa vụ theo luật pháp quốc tế về bảo vệ dân thường, đồng thời nhấn mạnh các hoạt động nhân đạo đang gặp rất nhiều thách thức khi chính các nhân viên viện trợ nhân đạo cũng bị thiệt mạng hoặc phải sơ tán khi các đoàn xe chở hàng bị tấn công. 

LÂM ANH