Nỗi lo sa sút trí tuệ với người già

Hiện Việt Nam có khoảng 500.000 người trên 60 tuổi mắc sa sút trí tuệ nhưng chỉ có số ít được quản lý, khám và điều trị. Cùng với đó, tỷ lệ người bệnh gặp các triệu chứng suy giảm nhận thức của sa sút trí tuệ (chưa đủ để chẩn đoán sa sút trí tuệ) ở Việt Nam khá cao, chiếm khoảng 46% người trên 60 tuổi.

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), mỗi năm, thế giới có gần 10 triệu ca mắc sa sút trí tuệ, trong đó Alzheimer chiếm 60-70%, nhưng 3/4 số ca mắc không được chẩn đoán. Alzheimer là nguyên nhân tử vong thứ 7 và là nguyên nhân gây ra tình trạng khuyết tật hàng đầu ở người cao tuổi. Alzheimer thường khởi phát âm thầm nên nhiều người không nhận ra mình mắc hoặc nhầm với dấu hiệu quên-nhớ do lão hóa tự nhiên. Ở giai đoạn đầu, người bệnh có thể gặp đôi chút khó khăn trong việc tự quản lý cuộc sống của mình, nhưng họ thường vẫn có thể sống độc lập. Tuy nhiên, theo thời gian, trí nhớ sẽ suy giảm nghiêm trọng, ảnh hưởng đến các hoạt động thường ngày, để lại gánh nặng cho người chăm sóc, gia đình và xã hội.

Bác sĩ Viện Sức khỏe tâm thần tư vấn cho người dân các biện pháp phòng tránh bệnh Alzheimer.

Theo các bác sĩ Viện Sức khỏe tâm thần (Bệnh viện Bạch Mai), người mắc Alzheimer thường có một số dấu hiệu nhận biết sớm như suy giảm trí nhớ, khó khăn trong việc nhớ các sự kiện xảy ra trong thời gian gần, quên những việc vừa làm, hỏi đi hỏi lại cùng một thông tin, quên các từ ngữ hoặc tên gọi quen thuộc... Theo bác sĩ Nguyễn Thị Phương Mai, Trưởng phòng Sức khỏe tâm thần người cao tuổi và Y học giấc ngủ, Viện Sức khỏe tâm thần, một người có tiền sử gia đình mắc Alzheimer không có nghĩa là người đó sẽ mắc Alzheimer.

Tuy nhiên, các nghiên cứu chỉ ra rằng, những người có bố mẹ hoặc anh chị em ruột (người thân cấp 1) mắc Alzheimer có nhiều khả năng mắc bệnh hơn những người không có người thân cấp 1 mắc Alzheimer. Phụ nữ có nguy cơ mắc Alzheimer cao hơn nam giới. Những người thiếu hoạt động thể chất có nguy cơ phát triển bệnh hơn. Các nhà nghiên cứu chỉ ra rằng, những người hút thuốc lá có nguy cơ mắc sa sút trí tuệ, Alzheimer cao hơn 30% so với những người không hút thuốc lá...

Bác sĩ Nguyễn Thị Phương Mai khuyến cáo, hiện chưa có phương pháp điều trị khỏi bệnh Alzheimer. Một số người cho rằng uống thuốc bổ thần kinh có thể phòng bệnh này, nhưng hiện chưa có kết luận thống nhất. Do vậy, cần thận trọng khi sử dụng những loại thuốc bổ này, vì một số thuốc có thể ảnh hưởng đến tim mạch, gây xuất huyết não cho người sử dụng.

Bài và ảnh: HÀ VŨ