Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng: Tăng trưởng cao phải đi cùng ổn định vĩ mô, đổi mới mô hình phát triển

Phiên họp được tiến hành dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, sự điều hành của Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng.

Thay mặt Chính phủ, Phó thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng cảm ơn Quốc hội, các đại biểu và cử tri cả nước đã đồng hành, đóng góp nhiều ý kiến sâu sắc, tâm huyết, bao quát toàn diện các lĩnh vực kinh tế - xã hội. Chính phủ khẳng định sẽ nghiêm túc tiếp thu tối đa các ý kiến này để hoàn thiện công tác chỉ đạo, điều hành.

Quang cảnh phiên họp sáng 21-4. Ảnh: TRỌNG HẢI

Tăng trưởng còn dưới tiềm năng, cần đột phá về chất lượng

Theo Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng, dù chất lượng tăng trưởng đã được cải thiện qua các năm, nền kinh tế vẫn còn nhiều hạn chế như tăng trưởng chưa đạt mức tiềm năng, năng suất lao động thấp hơn mục tiêu, hệ số sử dụng vốn (ICOR) còn cao, năng lực công nghệ và các ngành công nghiệp nền tảng phát triển chậm.

Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh, mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững là nhiệm vụ trọng tâm được đặt ra trong các định hướng chiến lược dài hạn của đất nước. Tuy nhiên, đây là thách thức rất lớn trong bối cảnh kinh tế thế giới biến động khó lường, trong khi nền kinh tế Việt Nam có độ mở cao.

“Chính phủ tiếp tục xác định, ổn định kinh tế vĩ mô là điều kiện tiên quyết, là nền tảng để đạt tăng trưởng cao và duy trì trong dài hạn”, Phó thủ tướng khẳng định, ví tăng trưởng và ổn định như “hai cánh của một con chim”, cần gắn bó chặt chẽ, hỗ trợ lẫn nhau.

Về chuyển đổi mô hình tăng trưởng, Phó thủ tướng cho biết đây là yêu cầu bắt buộc để đạt mục tiêu phát triển nhanh, bền vững và vượt qua bẫy thu nhập trung bình.

Theo định hướng, mô hình tăng trưởng mới phải dựa trên nền tảng thể chế hiện đại, cạnh tranh, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phân bổ nguồn lực hiệu quả và nâng cao đời sống người dân. Trọng tâm là lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính; phát triển các lĩnh vực mới như kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn.

Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng phát biểu trước Quốc hội. Ảnh: TRỌNG HẢI

Chính phủ đã trình Quốc hội 11 nhóm nhiệm vụ với 92 nhiệm vụ cụ thể cho giai đoạn 2026–2030, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu phát huy vai trò của tất cả các thành phần kinh tế trên cơ sở cạnh tranh bình đẳng và liên kết chuỗi giá trị.

Phối hợp chặt chẽ chính sách tài khóa – tiền tệ

Liên quan đến ổn định kinh tế vĩ mô, Phó thủ tướng cho biết dư địa chính sách tiền tệ đang dần thu hẹp, do đó cần tăng cường vai trò của chính sách tài khóa.

Chính phủ định hướng điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt, đảm bảo thanh khoản cho nền kinh tế, đồng thời thúc đẩy chính sách tài khóa mở rộng có trọng tâm. Kế hoạch tài chính quốc gia giai đoạn 2026–2030 dự kiến nâng bội chi bình quân lên khoảng 5% GDP, tăng mạnh chi ngân sách, trong đó ưu tiên 40% cho đầu tư phát triển.

Song song, Chính phủ sẽ tiếp tục trình Quốc hội các chính sách ưu đãi thuế, phí nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và người dân.

Chính phủ đặt mục tiêu phát triển mạnh thị trường chứng khoán, hướng tới quy mô vốn hóa đạt 120% GDP vào năm 2028, qua đó trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng, giảm áp lực cho hệ thống ngân hàng.

Về đầu tư công, yêu cầu đặt ra là vừa đảm bảo giải ngân 100% kế hoạch, vừa nâng cao chất lượng, hiệu quả. Chính phủ chủ trương giảm ít nhất 30% số lượng dự án để tránh dàn trải, tập trung nguồn lực cho các công trình trọng điểm quốc gia, đồng thời tăng cường trách nhiệm người đứng đầu.

Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng phát biểu trước Quốc hội. Ảnh: TRỌNG HẢI

Tháo gỡ dự án tồn đọng, cải cách thủ tục mạnh mẽ

Một trong những giải pháp quan trọng là tháo gỡ khó khăn cho các dự án tồn đọng nhằm khơi thông nguồn lực khoảng hơn 3,3 triệu tỷ đồng cho nền kinh tế. Chính phủ đang trình Quốc hội ban hành nghị quyết mới theo hướng toàn diện, không chỉ giới hạn trong lĩnh vực đất đai.

Cùng với đó, cải cách thủ tục hành chính được triển khai quyết liệt, với mục tiêu giảm 50% thời gian và chi phí tuân thủ, cắt bỏ toàn bộ điều kiện kinh doanh không cần thiết và tối thiểu 30% ngành nghề kinh doanh có điều kiện.

Trong lĩnh vực giáo dục, Chính phủ tập trung đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho các ngành công nghệ mũi nhọn như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn; đồng thời nâng cao năng lực ngoại ngữ, hướng tới đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.

Về y tế, Chính phủ đang xây dựng cơ chế khám sức khỏe định kỳ cho người dân theo từng nhóm đối tượng, với nguồn lực từ ngân sách và bảo hiểm y tế.

Đối với an toàn thực phẩm, Phó thủ tướng nhấn mạnh quan điểm xử lý nghiêm vi phạm, duy trì kiểm tra thường xuyên, đồng thời chuẩn bị trình Quốc hội Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) vào tháng 10-2026, cùng với đề án thành lập cơ quan quản lý thống nhất trong lĩnh vực này.