Quân sự thế giới hôm nay (2-10): Máy bay tàng hình F-117A của Mỹ đã thực sự “nghỉ hưu”?

* Máy bay tàng hình F-117A thực sự đã “nghỉ hưu”?

Hai chiếc F-117A Nighthawk, dòng máy bay tàng hình đã chính thức “nghỉ hưu” từ năm 2008, gần đây được phát hiện bay gần Mexico cùng với một máy bay tiếp dầu của Không quân Mỹ.

Hình ảnh đăng tải mới đây cho thấy cần tiếp dầu vươn về phía máy bay F-117, khiến dư luận đặt câu hỏi về việc liệu dòng máy bay này có thực sự ngừng hoạt động.

Được phát triển bởi Lockheed, F-117A là máy bay tàng hình tác chiến đầu tiên trên thế giới, chuyên cho nhiệm vụ tấn công chính xác. Dòng máy bay này từng tham gia nhiều chiến dịch lớn. Sau khi chính thức rút khỏi biên chế vào năm 2008, một số chiếc vẫn được duy trì tình trạng hoạt động để phục vụ thử nghiệm hoặc huấn luyện chuyên biệt.

Việc thử nghiệm tiếp dầu trên máy bay tàng hình F-117 cho thấy Mỹ tiếp tục khai thác giá trị của những nền tảng tàng hình cũ, trong khi hướng tới các dòng máy bay ném bom thế hệ mới như B-21 Raider. Ảnh: ShorealoneFilms

So với các nền tảng hiện đại như F-35 Lightning II hay B-2 Spirit, F-117A được đánh giá là lỗi thời về công nghệ. Tuy nhiên, loại máy bay này vẫn giữ những giá trị riêng, như diện tích phản xạ tín hiệu radar nhỏ, năng lực tấn công mặt đất chính xác và khả năng sống sót đã được chứng minh trong thực chiến. Việc phối hợp với KC-46 hoặc KC-135 Stratotanker cho thấy Không quân Mỹ vẫn xem F-117 là công cụ thử nghiệm hữu ích cho các nhiệm vụ tàng hình, huấn luyện hoặc thử nghiệm tích hợp công nghệ mới.

Việc thử nghiệm tiếp dầu trên F-117 cho thấy Mỹ tiếp tục khai thác giá trị của những nền tảng tàng hình cũ, trong khi hướng tới các dòng máy bay ném bom thế hệ mới như B-21 Raider. Sự trở lại của F-117A trong các hoạt động thử nghiệm cho thấy công nghệ tàng hình thế hệ trước vẫn đóng góp vào việc định hình tác chiến tương lai.

* Nga hạ thủy tàu hộ tống Strelok nhằm tăng cường phòng thủ ven bờ

Nhà máy đóng tàu Vympel, thuộc Tập đoàn Đóng tàu Thống nhất (USC) của Nga, đã hạ thủy tàu hộ tống lớp Tarantul mang tên Strelok tại Rybinsk.

Đây là sản phẩm cải tiến từ thân tàu đóng từ những năm 1990 theo dự án 12418. Với lượng giãn nước 580 tấn, tàu được trang bị tên lửa chống hạm Kh-35 Uran, hệ thống radar và điện tử hiện đại cùng động cơ diesel mới, bổ sung cho năng lực tuần tra và phòng thủ ven bờ của Hải quân Nga.

Lớp Tarantul, trong biên chế Nga còn gọi là Molniya, được phát triển từ đầu thập niên 1970. Trong quá trình phát triển, đã có nhiều biến thể ra đời dành cho hải quân trong nước và cho mục đích xuất khẩu. Các biến thể này ra đời khác nhau về động cơ, hệ thống điện tử và hệ thống tên lửa.

Lớp Tarantul được phát triển từ đầu thập niên 1970. Ảnh: Telegram/bmpd

Tàu Strelok ra đời từ hợp đồng ký tháng 4-2016. Theo đó, Nhà máy Vympel đảm nhận nhiệm vụ hoàn thiện và hiện đại hóa 2 thân tàu đã đóng dở thuộc chuẩn xuất khẩu 12421, mang số hiệu 01301 và 01302.

Ban đầu, hai tàu dự kiến được bàn giao trong giai đoạn 2018-2019 nhưng quá trình này bị kéo dài nhiều năm. Chiếc đầu tiên, Stupinets, được hạ thủy tháng 7-2024 cho Hạm đội Caspi và thử nghiệm vào tháng 9-2025. Trong khi đó, Strelok, mang số hiệu 705, vừa được hạ thủy.  

Strelok có lượng giãn nước toàn tải khoảng 580 tấn, dài gần 57m, rộng 10,2m, tốc độ tối đa 54km/giờ, tầm hoạt động khoảng 5.370km và khả năng đi biển 10 ngày, phù hợp với nhiệm vụ tuần tra ven biển và vô hiệu quá mục tiêu trên biển.

Về vũ khí, Strelok trang bị hệ thống tên lửa chống hạm Uran với 2 bệ phóng 3S24, mỗi bệ 4 ống phóng, sử dụng tên lửa Kh-35/3M24. Biến thể cơ bản có tầm bắn 130km, trong khi phiên bản nâng cấp đạt 260km. Pháo chính gồm một khẩu AK-176M 76mm với 152 viên đạn, hỗ trợ tác chiến mặt nước. Phòng thủ tầm gần do hai pháo phòng không AK-630M sáu nòng đảm nhiệm, tầm bắn hiệu quả 4km. Mỗi cụm có băng đạn 2.000 viên và dự trữ thêm 1.000 viên, tạo thành hỏa lực phòng thủ tầm gần dày đặc. Ngoài ra, còn có hệ thống phòng không vác vai Igla và biện pháp đối kháng điện tử MP-405-1E.

* Pháp hoàn thiện phi đội 12 máy bay với 5 chiếc Falcon 2000LXS Albatros

Pháp vừa xác nhận đơn đặt hàng 5 máy bay giám sát hàng hải Falcon 2000LXS Albatros, nâng tổng số lên 12 chiếc.

Albatros có chuyến bay đầu tiên vào đầu năm nay và đang trong giai đoạn thử nghiệm tại Istres, dự kiến đạt khả năng khai thác ban đầu vào cuối năm 2026. Loại máy bay này sẽ thay thế các phi đội Falcon 50M và Falcon 200 Gardian đã cũ, giúp tăng cường năng lực giám sát hàng hải cho Pháp và đồng minh.

Được phát triển từ Falcon 2000LXS và điều chỉnh cho nhiệm vụ trên biển, Albatros giữ ưu điểm về tầm bay xa, hiệu quả nhiên liệu, đồng thời tích hợp hệ thống nhiệm vụ chuyên dụng. Máy bay có bán kính hoạt động lớn hơn 10-30% so với các dòng máy bay giám sát hàng hải hiện tại, phù hợp với vùng đặc quyền kinh tế rộng lớn của Pháp.

Máy bay trang bị radar Thales SearchMaster băng X, với khả năng giám sát diện rộng và lập bản đồ chính xác, hỗ trợ tháp cảm biến quang điện tử Euroflir 410 của Safran để nhận diện, thu thập hình ảnh ngày, đêm. Naval Group phát triển hệ thống nhiệm vụ tích hợp, cho phép chia sẻ dữ liệu theo thời gian thực qua nhiều kênh liên lạc, trong đó có SATCOM. Albatros còn có cửa sổ quan sát lớn, các bàn điều khiển đa năng, hệ thống xử lý tự động và bộ thiết bị tìm kiếm cứu nạn với pháo khói và bè cứu sinh.

Phát triển từ Falcon 2000LXS, Albatros được bổ sung hệ thống cảm biến và liên lạc chuyên dụng. Ảnh: Dassault Aviation

Máy bay sử dụng hai động cơ PW308C với FADEC cho khả năng cơ động, tiết kiệm nhiên liệu và linh hoạt trong thực hiện nhiệm vụ.

Ngoài ra, nền tảng này có thể được tích hợp đường truyền dữ liệu, thiết bị tác chiến điện tử, hệ thống bảo vệ. Các đặc tính bay kế thừa từ dòng Falcon, như khả năng cất cánh trọng tải lớn, trần bay cao và cơ động ở độ cao thấp, giúp máy bay thích nghi tốt với điều kiện thời tiết khắc nghiệt.

TRẦN HOÀI (tổng hợp)