Quân sự thế giới hôm nay (2-6): Canada cân nhắc chuyển mua tiêm kích từ Mỹ sang Thụy Điển

* Canada cân nhắc chuyển mua tiêm kích từ Mỹ sang Thụy Điển

La Presse đưa tin, Canada đang xem xét lại kế hoạch hiện đại hóa phi đội tiêm kích của mình, trong đó Ottawa có thể thay thế phần lớn trong số 88 tiêm kích F-35 dự kiến mua từ Mỹ bằng khoảng 60 tiêm kích Gripen của Thụy Điển trong khi vẫn giữ lại 30 chiếc F-35.

Đề xuất xây dựng phi đội hỗn hợp bao gồm cả F-35 và Gripen của Canada kết hợp những ưu điểm tàng hình hiện đại của tiêm kích Mỹ với chi phí vận hành thấp hơn, khả năng hoạt động trên đường băng ngắn và các tùy chọn chuyển giao công nghệ rộng rãi từ sản phẩm của Thụy Điển.

Tiêm kích Gripen của Thụy Điển được Canada đặt lên bàn cân nhằm thành lập phi đội hỗn hợp. Ảnh: Aerospace Global News

Phương án phi đội hỗn hợp cho phép thay thế phi đội tiêm kích CF-18 đã sắp đến niên hạn loại biên như kế hoạch, trong khi góp phần đẩy nhanh quá trình đa dạng hóa các quan hệ hợp tác quốc phòng của Canada. Theo nhiều nguồn tin, nhà thầu Thuỵ Điển từng tiết lộ về việc tổ chức lắp ráp tiêm kích Gripen tại Canada, hứa hẹn tạo ra hơn 12.600 việc làm cho người dân địa phương; cũng như chuyển giao quyền sở hữu trí tuệ, dây chuyền bảo dưỡng cho Ottawa. Ngược lại, nếu tiếp tục với hợp đồng mua tiêm kích F-35, các máy bay mới của Canada sẽ do tập đoàn Lockheed Martin sản xuất tại Mỹ và hoạt động bảo trì, đại tu, nâng cấp phần mềm cũng sẽ được thực hiện tại Mỹ.

Sự thay đổi trên, một khi được triển khai sẽ là sự điều chỉnh quan trọng đối với kế hoạch tăng cường năng lực không quân của Canada kể từ khi lựa chọn 88 chiếc F-35 vào năm 2023 với giá trị hợp đồng 19 tỷ USD - một trong những thương vụ vũ khí lớn nhất mà nước này từng ký. Tuy nhiên, các quan chức Canada nhiều lần tuyên bố đang xem xét các phương án cho hợp đồng mua 88 chiếc F-35 của Mỹ, giữa bối cảnh quan hệ giữa hai quốc gia láng giềng Bắc Mỹ căng thẳng do chính sách thuế quan. Một thông báo chính thức dự kiến sẽ được đưa ra sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ vào tháng 11 tới.

* Estonia đưa xe chiến đấu bộ binh vào tập trận chống UAV

Theo Army Recognition, trong khuôn khổ diễn tập thường niên Spring Storm 2026, quân đội Estonia đã thử nghiệm xe chiến đấu bộ binh CV9035 hoạt động trong đội hình chống UAV, gồm các khí tài như tên lửa Mistral và Piorun, pháo phòng không ZU-23-2 và súng máy hạng nặng Browning.

Nội dung này nhấn mạnh nỗ lực của Estonia trong việc điều chỉnh học thuyết phòng không của mình cho phù hợp với môi trường chiến tranh hiện đại, nơi UAV, trực thăng và máy bay bay thấp đã khiến việc phòng thủ nhiều lớp, tấn công mục tiêu nhanh chóng và khả năng sống sót trở thành những đòi hỏi vô cùng thiết yếu.

Xe chiến đấu bộ binh CV9035 là một thành phần trong phòng không nhiều lớp của Estonia tại cuộc tập trận gần đây. Ảnh: Army Recognition

Trong đó, một đặc điểm quan trọng của cuộc tập trận là việc tích hợp các xe chiến đấu bộ binh CV9035 vào kịch bản phòng không. Mặc dù CV9035 chủ yếu được chế tạo cho các hoạt động bộ binh cơ giới, nhưng pháo Bushmaster III 35mm, hệ thống điều khiển hỏa lực ổn định, cảm biến quang học và nhiệt, cùng khả năng di chuyển bằng bánh xích giúp nó có vai trò đáng tin cậy trong các nhiệm vụ chống UAV tầm gần và phòng không ở độ cao thấp.

Trong cuộc tập trận, các kíp lái CV9035 đã thực hành phát hiện, theo dõi và tấn công các mục tiêu trên không giả định của đối phương, tiêu diệt các loại UAV khác nhau bằng vũ khí chính của xe. Điều này cho thấy một xe chiến đấu bộ binh có thể trở thành một lớp phòng không bổ sung, kết hợp hỏa lực pháo cơ động, quan sát chiến trường và bảo vệ tầm gần cho các lực lượng cơ động hoạt động trong điều kiện thường xuyên bị đe dọa bởi UAV.

Theo báo cáo, nhiều mục tiêu trên không cùng lúc được kích hoạt, tạo cơ hội cho các sĩ quan điều khiển hỏa lực lựa chọn các loại vũ khí khác nhau tùy thuộc vào khoảng cách mục tiêu, mức độ đe dọa và tình hình chiến thuật. Cách tiếp cận này phản ánh một sự chuyển đổi phương án tác chiến, khi ngày càng nhiều các hệ thống không người lái được sử dụng sẽ buộc các lực lượng phải kết hợp tên lửa hiện đại với pháo tự động, pháo phòng không thế hệ cũ, vũ khí gắn trên xe và cảm biến xung quanh xe.

* Mỹ nối lại hoạt động của máy bay huấn luyện T-38 Talon sau sự cố

The Defense Post cho biết, Không quân Mỹ đã dỡ bỏ lệnh tạm đình chỉ hoạt động đối với toàn bộ phi đội máy bay huấn luyện T-38 Talon.

Trước đó, lực lượng này buộc phải tạm thời đình chỉ hoạt động toàn bộ phi đội T-38 Talon sau một số sự cố bất thường khi một chiếc rơi trong lúc thực hiện nhiệm vụ huấn luyện thường lệ tại khu vực nông thôn ở bang Alabama vào tháng 5 vừa qua.

Máy bay huấn luyện T-38 Talon của Không quân Mỹ. Ảnh: Frederick A. Brown

Đáng chú ý, vào cùng thời điểm xảy ra tai nạn, một chiếc T-38 khác được cho là đã phát tín hiệu khẩn cấp để thông báo tình trạng nguy hiểm trên không. Dù phía Không quân Mỹ chưa xác nhận 2 máy bay có hoạt động cùng nhau hay không, nhưng việc xảy ra 2 sự cố riêng biệt trong cùng một ngày đã làm dấy lên nhiều nghi vấn.

Kể từ khi được đưa vào biên chế từ năm 1961, T-38 Talon trở thành dòng máy bay huấn luyện siêu thanh đầu tiên với nhiều thế hệ phi công quân sự Mỹ. Đây là máy bay huấn luyện phản lực tiên tiến duy nhất trong biên chế Không quân Mỹ hiện nay. Các phi công trước khi chuyển sang điều khiển những tiêm kích hiện đại như F-22 Raptor hay máy bay ném bom tàng hình B-2 Spirit, đều phải trải qua quá trình huấn luyện lái T-38.

Tuy nhiên, Lầu Năm Góc có kế hoạch thay thế phi đội T-38 Talon bằng dòng T-7 Red Hawk mới phát triển, hiện đang được sản xuất và dự kiến sẽ được đưa vào sử dụng vào năm 2028.