Quân sự thế giới hôm nay (22-5): Trực thăng H135 và UAV phối hợp ra sao trong tác chiến hàng hải?

* Trực thăng H135 và UAV của Hải quân Tây Ban Nha phối hợp ra sao trong tác chiến hàng hải?

Airbus Helicopters và Hải quân Tây Ban Nha vừa hoàn tất cuộc thử nghiệm bay chiến thuật, trong đó kết hợp trực thăng có người lái H135 với hai UAV Flexrotor và Alpha A900 vào cùng một mạng lưới tác chiến hàng hải. Cuộc thử nghiệm được thực hiện trên tàu tuần tra ngoài khơi Rayo, cho thấy khả năng mở rộng đáng kể phạm vi giám sát và theo dõi mục tiêu ngoài tầm cảm biến thông thường của tàu chiến.

Trong cuộc thử nghiệm, Airbus sử dụng hệ thống quản lý nhiệm vụ HTeaming để điều phối việc chia sẻ dữ liệu theo thời gian thực giữa tàu chiến, trực thăng và các UAV. Mô hình phối hợp giữa phương tiện có người lái và không người lái này giúp tạo ra bức tranh trinh sát rộng hơn, liên tục hơn cho các hoạt động hải quân, đồng thời hạn chế việc đưa trực thăng có người lái vào các khu vực nguy hiểm.

UAV Airbus Flexrotor và Alpha A900 hoạt động từ tàu tuần tra ngoài khơi Rayo của Hải quân Tây Ban Nha trong các cuộc thử nghiệm. Ảnh: Airbus Helicopters

Bài thử nghiệm mô phỏng một nhiệm vụ thu thập thông tin tình báo, giám sát, thu thập thông tin mục tiêu và trinh sát với tình huống truy đuổi xuồng cao tốc. Trong quá trình diễn tập, Flexrotor và Alpha A900 thực hiện nhiệm vụ theo dõi mục tiêu, đồng thời truyền hình ảnh trực tiếp về trực thăng H135 và trung tâm thông tin tác chiến trên tàu Rayo. Nhờ hợp nhất dữ liệu cảm biến theo thời gian thực, kíp vận hành trên tàu có thể duy trì giám sát mục tiêu ở khoảng cách vượt ngoài phạm vi radar và hệ thống quang-điện tử của tàu.

Một điểm đáng chú ý là cả hai UAV đều cất và hạ cánh thành công trên tàu Rayo đang di chuyển trên biển. Phi hành đoàn H135 điều khiển UAV thông qua máy tính bảng HTeaming, cho thấy khả năng tích hợp linh hoạt các hệ thống không người lái từ nhiều nhà sản xuất khác nhau vào cùng một mạng lưới tác chiến thống nhất.

Theo Airbus, hệ thống HTeaming cho phép tổ lái trực thăng điều khiển trực tiếp UAV mà không cần các trạm điều khiển mặt đất riêng biệt, qua đó rút ngắn thời gian phản ứng giữa phát hiện mục tiêu và đưa ra quyết định chiến thuật. Hệ thống cũng giúp giảm nhu cầu nhân lực trên tàu và cho phép điều chỉnh nhiệm vụ UAV linh hoạt trước các mối đe dọa thay đổi nhanh chóng.

Flexrotor mang lại khả năng giám sát đường dài với thời gian hoạt động dài, phù hợp cho các nhiệm vụ thu thập thông tin tình báo, giám sát và do thám hàng hải trên diện rộng. Trong khi đó, Alpha A900 đảm nhiệm vai trò giám sát linh hoạt ở độ cao thấp và tái bắt mục tiêu nhanh trong tình huống truy đuổi.

* Mỹ tiếp tục đặt mua tàu đệm khí SSC đến năm 2031

Theo kế hoạch đóng tàu năm tài khóa 2027 công bố mới đây, Hải quân Mỹ sẽ tiếp tục đặt mua tàu đệm khí mang tên SSC cho đến năm 2031. Quyết định này giúp duy trì dây chuyền sản xuất tàu đệm khí quân sự cỡ lớn duy nhất còn hoạt động tại Mỹ, đồng thời kéo dài tiến độ bàn giao đến năm 2036.

Tàu đệm khí SSC lớp LCAC 100 có khả năng mang tải trọng tới 74 tấn, bao gồm xe tăng Abrams và các phương tiện hạng nặng của Thủy quân lục chiến Mỹ, đạt tốc độ trên 64,82km/giờ khi hoạt động ở vùng nước nông, bãi bùn hoặc các bờ biển với hạ tầng hạn chế. Nhờ cấu hình đệm khí, SSC có thể tiếp cận khu vực ven bờ mà các tàu đổ bộ truyền thống gặp hạn chế, không phụ thuộc vào cảng biển, luồng lạch nạo vét hay cơ sở hạ tầng cố định.

SSC là phương tiện vận tải chiến thuật đổ bộ tốc độ cao, có khả năng vận chuyển trang bị chiến đấu hạng nặng và binh sĩ của Thủy quân lục chiến Mỹ. Ảnh: Textron Systems

Theo ngân sách đóng tàu năm tài khóa 2027, Hải quân Mỹ dành khoảng 733,9 triệu USD để mua 4 tàu SSC mới, nâng tổng giá trị chương trình lên hơn 10,5 tỷ USD. Kế hoạch hiện nay đặt mục tiêu sở hữu 72 tàu SSC nhằm thay thế các tàu LCAC đời cũ được đưa vào biên chế từ giai đoạn 1984-2001.

Mỗi tàu SSC sử dụng 4 động cơ tuabin khí Rolls-Royce MT7, loại động cơ phát triển từ dòng động cơ dùng trên máy bay vận tải cánh xoay V-22 Osprey. Thiết kế này giúp tạo sự đồng bộ về hậu cần giữa lực lượng đổ bộ đường không và các phương tiện vận tải đệm khí của Hải quân Mỹ.

SSC vẫn duy trì kích thước tương thích với khoang đổ bộ trên các tàu LHD, LHA, LSD và LPD hiện có của Hải quân Mỹ, nhưng được cải tiến đáng kể về khả năng tải trọng, độ tin cậy và tuổi thọ khai thác. Tàu dài khoảng 28m, lượng giãn nước hơn 180 tấn và có thể vận chuyển 145 lính thủy đánh bộ cùng trang bị chiến đấu.

* Thổ Nhĩ Kỳ mua 100 xuồng không người lái cảm tử cho chiến thuật tấn công bầy đàn

Thổ Nhĩ Kỳ mới đây công bố đang triển khai kế hoạch mua 100 xuồng mặt nước không người lái cảm tử thuộc 2 mẫu Tufan và Yaktu cho hải quân.

Theo kế hoạch, 3 công ty quốc phòng gồm Aselsan, STM và Havelsan sẽ tham gia sản xuất số xuồng không người lái này. Aselsan sẽ sản xuất 40 chiếc, STM và Havelsan mỗi bên đảm nhiệm 32 chiếc. Tuy nhiên, số lượng cuối cùng có thể được điều chỉnh để phù hợp với học thuyết tác chiến theo đội hình “bầy đàn” gồm bốn xuồng hoạt động phối hợp.

Mẫu Tufan của Aselsan được thiết kế cho nhiệm vụ tấn công mục tiêu trên biển và ven bờ. Xuồng dài 8m, rộng 1,8m và mang đầu nổ mạnh có sức công phá tương đương bom Mk 82.

Các xuồng mặt nước không người lái của Aselsan được trưng bày tại triển lãm quốc phòng SAHA 2026. Ảnh: Getty Images

Trong khi đó, Yaktu của STM được phát triển cho các nhiệm vụ tác chiến phi đối xứng, từ bảo vệ cảng biển đến tấn công ngoài khơi. Phương tiện dài 5,8m, lượng choán nước 1,7 tấn.

Cả Tufan và Yaktu đều là các xuồng không người lái cảm tử tấn công chính xác nhằm vào mục tiêu mặt nước. Hai mẫu xuồng sử dụng thiết kế thân thấp, nhỏ gọn nhằm giảm khả năng bị radar và mắt thường phát hiện.

Các hệ thống này hỗ trợ liên lạc trong tầm nhìn trực tiếp và liên lạc vệ tinh, cho phép tích hợp vào mô hình tác chiến lấy mạng làm trung tâm. Đặc biệt, khả năng tác chiến bầy đàn giúp nhiều xuồng phối hợp hoạt động, chia sẻ dữ liệu theo thời gian thực và tự động phân công nhiệm vụ trong chiến đấu.