Sản xuất công nghiệp đã có tín hiệu tích cực

Theo Báo cáo tình hình sản xuất (SX) công nghiệp và hoạt động thương mại 02 tháng đầu năm 2023 của Bộ Công Thương, mặc dù năng lực SX của nền kinh tế đã có dấu hiệu suy yếu ngay từ đầu năm với chỉ số SX công nghiệp (IIP) tháng 01/2023 giảm 14,6% so với tháng trước đó và giảm 8% so với cùng kỳ năm trước. Trong tháng 02/2023, do tổng cầu từ nước ngoài suy giảm tác động đến số lượng đơn đặt hàng và quy mô đơn hàng sụt giảm đã ảnh hưởng đến SX công nghiệp.

Tuy nhiên, chỉ số SX công nghiệp trong tháng 02/2023 ước tăng khoảng 5,1% so với cùng kỳ. Tính chung 02 tháng đầu năm 2023, chỉ số SX công nghiệp IIP giảm 6,3% so với cùng kỳ, trong đó công nghiệp chế biến chế tạo ước giảm 6,9%; công nghiệp khai khoáng ước giảm 3,8%; SX và phân phối điện ước giảm 5,2%.

Sản xuất công nghiệp đã có tín hiệu tích cực.

Tại cuộc họp giao ban Chính phủ tháng Ba, Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên đánh giá: Việc suy giảm kinh tế toàn cầu đã tác động đến SX và xuất khẩu (XK) của Việt Nam nhanh hơn dự kiến. Nguyên nhân chính của sự suy giảm đến từ cả yếu tố bên trong và bên ngoài.

Theo đó, các yếu tố bên ngoài tác động mạnh đến SX của Việt Nam như xu hướng thắt chặt chi tiêu mua sắm các sản phẩm thông thường và xa xỉ tại một số thị trường tiêu thụ dệt may, da giày, đồ gỗ, linh kiện điện tử lớn như: Mỹ, EU khiến nhu cầu nhập khẩu (NK) giảm; Việc Trung Quốc mở cửa trở lại cũng tạo nhiều áp lực cạnh tranh đối với hàng XK của Việt Nam.

Các yếu tố bên trong có thể kể đến như sức mua trong nước dù đã khôi phục nhưng vẫn còn yếu, chưa kích thích SX, đầu tư và tiêu dùng, hoạt động mua hàng trở lại giảm; Các doanh nghiệp (DN) còn khó khăn trong việc tiếp cận vốn, lãi suất ngân hàng và chi phí đầu vào vẫn ở mức cao, đặc biệt là các DN trong lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo đang ở trong bối cảnh rất khó khăn do thiếu đơn hàng, khả năng hấp thụ vốn đã bắt đầu giảm.

Số lượng đơn hàng lần đầu tăng sau 03 tháng

Theo Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên, dự báo tình hình sẽ ngày càng khó khăn do các nước phát triển ngày càng quan tâm đến các vấn đề an toàn cho người tiêu dùng, phát triển bền vững, chống biến đổi khí hậu và dựng lên những tiêu chuẩn mới, quy định mới liên quan đến chuỗi cung ứng, nguyên liệu sạch, lao động, môi trường đối với các sản phẩm NK; Trong nước sức mua vẫn hồi phục chậm, SX vẫn sẽ khó khăn do thiếu hụt đơn hàng. Việc tiếp cận vốn, lãi suất ngân hàng và chi phí đầu vào nguyên vật liệu vẫn ở mức cao; Thị trường bất động sản suy giảm và nhu cầu thế giới giảm sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến nhiều ngành SX có liên quan như: ngành thép, vật liệu xây dựng, cơ khí…

Sản xuất công nghiệp tháng 01/2023. (Nguồn: Tổng cục Thống kê).

Tuy nhiên, trong tình thế khó khăn, kinh tế Việt Nam vẫn có điểm sáng. Đó là theo công bố của S&P Global, sản lượng số lượng đơn đặt hàng mới của khu vực SX của Việt Nam tiếp tục giảm nhưng với tốc độ chậm hơn; Số lượng đơn đặt hàng XK mới tăng lần đầu tiên trong 03 tháng… Chỉ số nhà quản trị mua hàng PMI ngành SX Việt Nam đã tăng trở lại lên trên ngưỡng 50 điểm vào tháng 02/2023 (từ mức 47,4 điểm trong tháng 1/2023 lên mức 51,2 điểm).

Như vậy cho thấy, ngành SX của Việt Nam trong tháng 02/2023 đã ghi nhận tăng trưởng trở lại khi số lượng đơn đặt hàng mới tăng trở lại với sự hỗ trợ của tình trạng tăng sản lượng, việc làm và hoạt động mua hàng. Đây được coi là tín hiệu tích cực để tiếp tục đẩy mạnh các chính sách kích cầu đầu tư công và hỗ trợ DN của nhà nước phát huy tác dụng trong việc phục hồi các hoạt động SX…

Trong thời gian tới, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục đẩy mạnh phát triển SX trong nước thông qua việc rà soát các tồn đọng ở các dự án công nghiệp lớn có vai trò quan trọng, tháo gỡ khó khăn để sớm đi vào vận hành; Bám sát tiến độ, tháo gỡ khó khăn để sớm đưa vào vận hành các công trình dự án trọng điểm, có vai trò quan trọng trong lĩnh vực điện, dầu khí, công nghiệp chế biến, chế tạo, khoáng sản...

Minh An (T/h)