Sinh viên Việt Nam tạo cát xây dựng từ vật liệu tái chế

Cuộc thi sáng kiến bền vững toàn cầu 2026 có gần 900 đội thi thuộc nhiều quốc gia. Đội Glavita của Trường Đại học Fulbright Việt Nam là đại diện duy nhất của Việt Nam được ghi danh vào vòng chung kết. Đội đã thực hiện dự án thuộc hạng mục “Thích ứng và phục hồi” của cuộc thi, tập trung vào khắc phục khủng hoảng cát âm thầm nhưng nghiêm trọng tại Đồng bằng sông Cửu Long.

Giải pháp của đội Glavita là tái chế thủy tinh thành cát, mở ra một hướng đi mới cho vật liệu xây dựng bền vững. Điểm nhấn của dự án là nhóm sinh viên đã chế tạo thành công máy nghiền thủy tinh hai chế độ, có khả năng xử lý đầu ra linh hoạt: Tạo thủy tinh vụn để tái chế thành thủy tinh mới, hoặc chuyển hóa thành cát phục vụ xây dựng. Các thử nghiệm ban đầu cho thấy tính khả thi của mô hình, đồng thời nhận được sự hưởng ứng từ một số doanh nghiệp cung cấp nguồn rác thải thủy tinh cho dự án.

Điểm nổi bật giúp đội Glavita chinh phục ban giám khảo để bước vào vòng chung kết cuộc thi là cách tiếp cận liên ngành của dự án từ các góc độ kinh tế, xã hội, kỹ thuật và môi trường. Mô hình tái chế thủy tinh thông qua quy trình 5 bước: Thu thập, phân loại, vệ sinh, nghiền và sàng. Đặc biệt, hai công đoạn nghiền và sàng đã được cải tiến theo hướng tự động hóa nhằm nâng cao hiệu suất.

Đội Glavita chia sẻ thực tế về quy trình biến "thủy tinh thành cát".

Chia sẻ về hành trình phát triển dự án, sinh viên Nguyễn Ngọc Anh, đội trưởng đội Glavita cho biết: Đội Glavita có 10 thành viên đến từ 5 chuyên ngành thuộc 4 khối học khác nhau. Ý tưởng dự án xuất phát tình cờ khi nhóm sinh viên khoa học xã hội có sáng kiến nghiên cứu về hệ quả của câu chuyện “nợ cát” từ dòng sông Mekong, song hành cùng với dự án in 3D vật liệu xây dựng (gốm, bê tông) mà nhóm sinh viên khoa học tự nhiên đã tự làm nên công nghệ máy nghiền thủy tinh thành cát.

Theo Ngọc Anh, đội xác định “bài toán” không thể giải quyết đơn thuần bằng việc tìm nguồn cát mới, mà cần một giải pháp thay thế mang tính bền vững, khả thi và phù hợp với điều kiện thực tế tại Việt Nam, nhất là khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Do đó, mục tiêu của đội là tái chế phế liệu thành cát và trả lại cát cho môi trường thông qua các hoạt động xã hội. Đội đã tự chế tạo máy nghiền thủy tinh thành cát, có những bài kiểm tra vật liệu bê tông, những bài đánh giá về môi trường cũng như nghiên cứu về thị trường và xã hội đầy đủ.

Hiện tại, dự án tái chế “thủy tinh thành cát” của đội Glavita đang nhận được sự hưởng ứng từ một số doanh nghiệp thông qua việc cam kết cung cấp nguồn rác thải thủy tinh để dự án có thể được thử nghiệm ở quy mô lớn hơn, sẵn sàng cho việc mở rộng mô hình. Theo Tiến sĩ Đinh Vũ Trang Ngân, Hiệu trưởng Trường Đại học Fulbright Việt Nam, dự án của đội Glavita là minh chứng rõ nét cho sinh viên phát triển các ý tưởng có khả năng ứng dụng. Đồng thời, khẳng định triết lý nuôi dưỡng tinh thần học tập chủ động, khuyến khích sinh viên khám phá, đặt câu hỏi và tìm giải pháp phụng sự cộng đồng.

Đến với vòng chung kết cuộc thi sáng kiến bền vững toàn cầu 2026, Ngọc Anh chia sẻ: Đội mong muốn mang đến ban giám khảo, cùng các đội bạn trên thế giới về thông điệp: Những ý tưởng xuất phát từ lớp học có thể từng bước được hiện thực hóa. Khi có sự đồng hành từ nhà trường, doanh nghiệp và xã hội thì sinh viên hoàn toàn có thể chuyển hóa tư duy thành những giải pháp cụ thể cho cộng đồng.

Về hướng phát triển của dự án, đội Glavita cho biết, cần giải quyết các bài toán kỹ thuật, logistics và bền vững môi trường. Đội kỳ vọng tiếp tục hoàn thiện công nghệ theo hướng tự động hóa toàn bộ quy trình, gia tăng sản lượng, cải thiện chất lượng đầu ra và tối ưu chi phí, hướng tới khả năng ứng dụng rộng rãi trong thực tiễn. 

Hiện tại, đội đang phát triển và triển khai hai hoạt động xã hội gồm: Thu gom phế liệu thủy tinh ở trong nhà trường và cộng đồng để tái chế thành cát và sử dụng chúng để thay thế một phần cát xây dựng dùng trong cơ sở mới của trường. Đồng thời, xây dựng kho cát chống ngập đầu tiên ở TP Hồ Chí Minh ứng dụng cát tái chế.