Tháo gỡ vướng mắc đấu thầu thuốc, vật tư y tế

Nội dung thảo luận về dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi) tại Hội nghị Đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách được tiến hành dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ, sự điều hành của Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải.

Hội nghị Đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách cho ý kiến vào dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi).

Quy định về chỉ định thầu, đàm phán giá

Theo dự kiến giải trình tiếp thu, chỉnh lý dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi), Thường trực Ủy ban Tài chính, Ngân sách đã tiếp thu, chỉnh lý tại nhiều điều, khoản để quy định để luật hóa, giải quyết các khó khăn, vướng mắc đang được dư luận quan tâm về vấn đề mua thuốc, trang thiết bị y tế. Những nội dung này được chỉnh lý trên cơ sở tiếp thu ý kiến của đại biểu Quốc hội, làm việc với một số bệnh viện lớn tại Hà Nội và đã được sự đồng thuận của Bộ Y tế - cơ quan chủ trì soạn thảo dự án luật.

Cụ thể, Điều 23 về chỉ định thầu quy định áp dụng chỉ định thầu đối với gói thầu cung cấp dịch vụ tư vấn, phi tư vấn, thuốc, hóa chất, phương tiện, trang thiết bị y tế, xây lắp phục vụ công tác phòng, chống dịch bệnh, cấp cứu người bệnh cần triển khai ngay để tránh gây nguy hại đến tính mạng, sức khỏe người dân. 

Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải điều hành nội dung thảo luận.

Điều 28 về hình thức đàm phán giá được quy định áp dụng riêng đối với các gói thầu mua biệt dược gốc, sinh phẩm tham chiếu; thuốc, dược liệu chỉ có từ 1 đến 2 nhà sản xuất và trường hợp đặc thù khác.

Điều 56 quy định bao quát các trường hợp mua hóa chất, trang thiết bị y tế, trong đó quy định rõ về thời hạn đấu thầu hóa chất đi kèm sử dụng máy đặt, máy mượn để xét nghiệm tại các bệnh viện hiện nay là 5 năm kể từ ngày luật này có hiệu lực. Quy định việc lựa chọn nhà thầu theo số lượng dịch vụ y tế để bảo đảm tính hiệu quả, công khai, minh bạch.

Giảm quá tải cho bệnh viện, có lợi cho người dân

Đại biểu Nguyễn Anh Trí (Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội) góp ý vào nội dung quy định tại Điều 53 về đấu thầu tập trung trong mua thuốc, trang thiết bị, vật tư y tế. Dự thảo luật quy định đấu thầu tập trung được áp dụng khi hàng hóa, dịch vụ cần mua sắm với số lượng lớn.

Đại biểu Nguyễn Anh Trí cho ý kiến vào nội dung đấu thầu thuốc, trang thiết bị, vật tư y tế.

Tuy nhiên, đại biểu cho rằng đấu thầu tập trung chỉ nên thực hiện đối với hàng hóa, thuốc men, vật tư với số lượng nhỏ, rất nhỏ, rất ít, rất hiếm. Quy định như vậy mới bảo đảm tính khả thi, phục vụ cho bệnh nhân ở tất cả các bệnh viện, qua đó giảm quá tải các bệnh viện. Các bệnh viện tuyến dưới hiện đều có phác đồ điều trị, nhưng vì không có thuốc nên phải đưa người bệnh lên tuyến trên điều trị. Đồng thời quy định như vậy cũng hạn chế những tiêu cực trong mua sắm, bệnh nhân không phải mua thuốc trôi nổi trên thị trường. 

Đại biểu Nguyễn Anh Trí cũng đề nghị, đấu thầu mua sắm thuốc hiếm nên được thực hiện ở một đơn vị thuộc Bộ Y tế để cung cấp cho tất cả các bệnh viện trên cả nước.

Mua sắm thuốc men, vật tư y tế là hoạt động khó, rất dễ dẫn đến tiêu cực. Vì vậy, đại biểu đề nghị Quốc hội xem xét kỹ lưỡng, bảo đảm chặt chẽ, rõ ràng và khả thi. Theo đại biểu Nguyễn Anh Trí, nên quy định rõ quy trình mua sắm thuốc men, vật tư y tế theo hai bước: Bước thứ nhất, đơn vị mua sắm tập trung cấp bộ, cấp tỉnh, cấp quốc gia cần lựa chọn nhà thầu có chất lượng và có giá trần. Bước thứ hai, các cơ sở y tế có nhu cầu, căn cứ kết quả đấu thầu tập trung đã có để lựa chọn nhà thầu cung cấp phù hợp hoạt động của cơ sở mình và không cao hơn giá trần.

Đại biểu Lê Văn Khảm phát biểu.

Đại biểu Lê Văn Khảm (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Bình Dương) cho rằng, những dự thảo luật đã có những cơ chế, chính sách, những quy định tạo cơ hội rất tốt cho người hành nghề y, các cơ sở khám, chữa bệnh, cứu người bệnh trong việc sử dụng các dịch vụ phòng bệnh, chữa bệnh...

Về vấn đề đàm phán giá, dự thảo luật quy định áp dụng đối với thuốc biệt dược hoặc thuốc chỉ có 1  hoặc 2 nhà sản xuất. Đại biểu đề nghị nghiên cứu bổ sung nội dung đàm phán giá đối với thiết bị và vật tư y tế.

Theo lý giải của đại biểu, thiết bị y tế thường là các máy móc có yêu cầu rất cao về kỹ thuật, như trong lĩnh vực ung thư có máy xạ trị, máy nội soi can thiệp tim mạch dưới hướng dẫn của siêu âm và thường nó chỉ có 1 - 2 hãng sản xuất bán tại Việt Nam. Máy xét nghiệm sinh hóa hay xét nghiệm miễn dịch, mỗi lĩnh vực cũng có số lượng máy móc  hạn chế... Bên cạnh đó, trong điều trị bệnh cũng có những sản phẩm độc quyền thường là sản phẩm có tính phát minh.

Vì vậy, đại biểu đề nghị có cơ chế để đàm phán giá để mua sắm được thiết bị, vật tư y tế với giá tốt nhất. Điều này sẽ có lợi cho cả bệnh nhân và cho Quỹ bảo hiểm y tế, vì chi phí mua sắm thiết bị, vật tư y tế chính là yếu tố hình thành nên giá dịch vụ khám, chữa bệnh và chi phí khám, chữa bệnh.

CHIẾN THẮNG