Thắp sáng tương lai cho hàng nghìn trẻ dị tật bẩm sinh vùng hàm mặt

Các gia đình có mặt để tham gia chương trình phẫu thuật nhân đạo do bệnh viện phối hợp cùng Tổ chức Phẫu thuật Nụ cười (Operation Smile) tổ chức. Toàn bộ kinh phí phẫu thuật, chi phí đi lại, ăn ở cho bệnh nhân và người nhà trong suốt thời gian điều trị đều được miễn phí.

Giữa dòng người ấy, chị Lò Xuân Tuyên, một người mẹ dân tộc Thái, ôm chặt cậu con trai 17 tháng tuổi sau hành trình 12 tiếng xuyên đêm từ xã Quỳnh Nhai (tỉnh Sơn La) xuống Hà Nội. Từ khi lọt lòng, mỗi cữ bú của con là một lần chị nơm nớp lo sợ vì bé thường xuyên sặc sữa do hở vòm họng. Chưa một lần được can thiệp, chị đặt tất cả niềm tin vào chương trình lần này, với ước ao cháy bỏng được thấy con ăn uống khỏe mạnh như bao đứa trẻ bình thường.

Đại tá PGS, TS Nguyễn Quang Đức – Giám đốc Trung tâm Phẫu thuật Sọ mặt và Tạo hình, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 khám cho bệnh nhân.

Chung một nỗi lòng, chị Hoàng Thị Nga cũng mang con gái 8 tháng tuổi từ Sơn La xuống Hà Nội. Cô bé mắc chứng sụp mí bẩm sinh, 15 ngày đầu đời gần như không thể mở mắt. Gia đình đã đưa bé đi khám tại Bệnh viện Mắt Sơn La, nhưng nhận được câu trả lời rằng cháu còn quá nhỏ để can thiệp. Chuyến đi lần này là niềm hy vọng lớn nhất của cả hai người mẹ, mong một phép màu y học sẽ thắp lên ánh sáng và nụ cười cho tương lai của các con.

Một trường hợp đáng thương khác là bé N.T.M.T (9 tuổi, ở Lạng Giang, Bắc Ninh) được mẹ đưa đến khám, mang trên mình khuôn mặt gần như biến dạng hoàn toàn. Qua thăm khám được biết trẻ mắc bệnh lý di truyền u xơ thần kinh. Trớ trêu thay, cả hai mẹ con đều mắc căn bệnh này, trong đó người mẹ có biểu hiện toàn thân còn người con lại chịu đựng gánh nặng tập trung ở vùng mặt.

Theo bác sĩ, đây là một căn bệnh mạn tính, đi theo người bệnh suốt đời, với các phương pháp điều trị hiện nay chỉ mang tính chất "chữa đỡ". Các khối u về bản chất là lành tính nhưng phát triển dọc theo các dây thần kinh, khiến việc phẫu thuật để loại bỏ hoàn toàn là không thể. Phương pháp can thiệp chủ yếu là phẫu thuật cắt bỏ bớt các khối u khi chúng phát triển quá lớn, gây biến dạng hoặc chèn ép, nhằm giúp các em có một cuộc sống dễ dàng hơn.

Thiếu tướng, PGS,TS, Thầy thuốc Ưu tú Vũ Ngọc Lâm - Phó giám đốc Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 thăm khám cho trẻ.

25 năm bền bỉ một hành trình nhân ái

Theo Thiếu tướng, PGS,TS Thầy thuốc Ưu tú Vũ Ngọc Lâm, Phó giám đốc Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, chương trình phẫu thuật nhân đạo là hoạt động thường niên, thể hiện sự hợp tác bền chặt và không ngừng nghỉ giữa bệnh viện và Operation Smile trong suốt 25 năm qua. Chương trình lần này mang một ý nghĩa đặc biệt, không chỉ là hoạt động y tế nhân đạo mà còn góp phần kỷ niệm các sự kiện trọng đại của đất nước và thắt chặt thêm tình hữu nghị Việt Nam – Hàn Quốc.

Theo PGS,TS Vũ Ngọc Lâm, đây là một trong những đợt phẫu thuật có quy mô lớn nhất từ trước đến nay với hơn 400 bệnh nhân đăng ký khám sàng lọc, tiến hành khám 200 bệnh nhi. Các bệnh nhân có chỉ định sẽ được phẫu thuật hoàn toàn miễn phí bằng những kỹ thuật y học tiên tiến và chất lượng cao nhất của bệnh viện.

"Chúng tôi mong muốn mang lại một cuộc sống bình thường và trả lại nụ cười, niềm hạnh phúc cho các bệnh nhi và gia đình. Qua 25 chương trình, chúng tôi tự hào đã phẫu thuật thành công cho hơn 4.000 bệnh nhân. Tất cả các ca phẫu thuật đều được thực hiện an toàn, mang lại hiệu quả điều trị tích cực, giúp bệnh nhân có một cuộc sống tốt đẹp hơn" – PGS,TS Vũ Ngọc Lâm xúc động chia sẻ.

Đại tá, PGS,TS Nguyễn Quang Đức - Giám đốc Trung tâm Phẫu thuật Sọ mặt và Tạo hình, cho biết: "Tuần lễ phẫu thuật sẽ diễn ra từ ngày 22 đến 28-8-2025. Dự kiến, chương trình sẽ phẫu thuật cho khoảng 100 bệnh nhi. Để đảm bảo chương trình đạt hiệu quả cao nhất, một đội ngũ gồm 20 phẫu thuật viên, 30 nhân viên y tế hỗ trợ và 20 tình nguyện viên đã được huy động".

Tuy nhiên, đằng sau những thành công đó là một nỗi trăn trở lớn, PGS,TS Nguyễn Quang Đức chia sẻ rằng, việc điều trị dị tật bẩm sinh ở Việt Nam vẫn chưa thực sự toàn diện. "Phẫu thuật chỉ là một khâu trong cả quá trình điều trị lâu dài. Để các cháu có thể hòa nhập hoàn toàn, sau phẫu thuật cần có sự kết nối để chỉnh nha, tập ngữ âm và phục hồi các chức năng ăn nhai, chức năng nói", GS,TS Nguyễn Quang Đức nhấn mạnh.

Đây cũng chính là thách thức lớn nhất. Nhiều trẻ dù phẫu thuật tạo hình thành công vẫn gặp khó khăn trong việc phục hồi chức năng do thiếu sự hỗ trợ dài hạn. Các chuyên gia ngữ âm trị liệu còn ít và chủ yếu tập trung ở thành phố lớn, trong khi phần lớn bệnh nhi lại đến từ các gia đình khó khăn ở vùng sâu, vùng xa.

Các bác sĩ thăm khám, tư vấn cho trẻ tại chương trình sáng 22-8.

"Thời điểm vàng" can thiệp cho trẻ

PGS,TS Nguyễn Quang Đức đặc biệt nhấn mạnh tầm quan trọng của việc can thiệp phẫu thuật đúng thời điểm cho từng loại dị tật. "Nếu được tiến hành phẫu thuật đúng thời điểm, các cháu hoàn toàn có thể có được tiếng nói và cuộc sống gần như bình thường", ông khẳng định.

Với dị tật khe hở môi: Thời điểm can thiệp tốt nhất là khi trẻ được 4-8 tháng tuổi.

Với dị tật khe hở vòm miệng: Nên phẫu thuật vào khoảng 12 tháng tuổi, trước khi trẻ bắt đầu tập nói để tránh các lỗi phát âm sau này.

Với các dị tật khác như u sắc tố, biến dạng vùng tai: Tuy không ảnh hưởng nhiều đến chức năng nhưng lại để lại dấu ấn tâm lý nặng nề. Do đó, cần được điều trị trước 6 tuổi, thời điểm các cháu bắt đầu đi học, để tránh mặc cảm, tự ti.

Vị chuyên gia nhấn mạnh, các dị tật bẩm sinh vùng hàm mặt hầu hết dễ nhận biết, cha mẹ nên chú ý quan sát để kịp thời phát hiện bất thường, đưa con đi khám, điều trị sớm để hành trình tìm lại nụ cười và tương lai của các con được trọn vẹn hơn.

AN NGỌC