Thỏa thuận vũ khí đôi bên cùng lợi

Theo Nikkei Asia, công ty Baykar, nhà xuất khẩu UAV vũ trang hàng đầu của Thổ Nhĩ Kỳ, đã ký hai hợp đồng bán UAV Akinci với Bộ Quốc phòng Saudi Arabia trong một thỏa thuận dự kiến trị giá 1 tỷ USD. Ông Haluk Bayraktar, Giám đốc điều hành (CEO) Baykar, đã mô tả đây là “thỏa thuận xuất khẩu hàng không và quốc phòng lớn nhất trong lịch sử” của Thổ Nhĩ Kỳ. Trong một tuyên bố, ông Bayraktar nhấn mạnh: “Chúng tôi đang thực hiện một bước quan trọng nhằm thúc đẩy hơn nữa quan hệ giữa hai nước. Thỏa thuận này sẽ tăng cường khả năng của chúng tôi về công nghệ UAV và góp phần vào khả năng phát triển công nghệ cao của Saudi Arabia. Sự hợp tác này sẽ không chỉ củng cố mối quan hệ giữa hai quốc gia mà còn nhằm mục đích đóng góp cho hòa bình khu vực và toàn cầu”. Thỏa thuận được ký kết trước sự chứng kiến của Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan và Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman tại thành phố Jeddah. Gần đây, ông Erdogan đã có chuyến công du tới 3 quốc gia vùng Vịnh, bao gồm Saudi Arabia, Qatar và Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE).

Lâu nay, giá cả phải chăng và hiệu quả trong thực chiến được đánh giá là điểm mạnh của UAV do Thổ Nhĩ Kỳ sản xuất. Công ty Baykar đã nhận được sự quan tâm của nhiều khách hàng trên thị trường vũ khí toàn cầu nhờ những UAV đã chứng minh hiệu quả tại các khu vực xung đột. Hợp đồng với Saudi Arabia là hợp đồng xuất khẩu Akinci thứ bảy mà công ty Baykar đã ký kết. Trước đó, Baykar đã bán loại UAV này cho các quốc gia quan trọng khác của Thổ Nhĩ Kỳ như Pakistan, Azerbaijan và Kyrgyzstan. Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman nói rằng thỏa thuận ký kết với Baykar nhằm mục đích tăng cường khả năng sẵn sàng của lực lượng vũ trang và củng cố năng lực sản xuất vũ khí của nước này. Dự kiến, Akinci sẽ được chuyển giao cho lực lượng không quân và hải quân của Saudi Arabia. Theo thỏa thuận, Baykar sẽ cung cấp các dịch vụ đào tạo, hỗ trợ kỹ thuật và hậu cần cho Saudi Arabia. Bên cạnh đó, sản xuất chung và chuyển giao công nghệ cũng là một phần của thỏa thuận.

Máy bay không người lái Akinci của Thổ Nhĩ Kỳ. Ảnh: baykartech.com

UAV Akinci được sử dụng để thực hiện các nhiệm vụ tấn công mục tiêu trên mặt đất và trên không. Akinci có chiều dài 12,2m, cao 4,1m và tải trọng tối đa là 1.350kg. Với sải cánh dài 20m, Akinci có thể bay ở độ cao lên tới 40.000 feet (12.192m), cao hơn nhiều so với UAV Bayraktar TB2 nổi tiếng của Thổ Nhĩ Kỳ. Akinci được trang bị radar mảng pha quét điện tử chủ động (AESA) đa chế độ và hệ thống tình báo tín hiệu (SIGINT). Đặc biệt, loại UAV này thu thập và xử lý dữ liệu từ các cảm biến và camera bằng trí tuệ nhân tạo (AI). Được đánh giá là UAV tiên tiến và tinh vi nhất của Thổ Nhĩ Kỳ, Akinci có khả năng mang nhiều loại vũ khí khác nhau, bao gồm đạn thông minh dẫn đường bằng laser, tên lửa và vũ khí tầm xa.

Theo EurAsian Times, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan đã gặt hái thành quả trong chiến dịch ngoại giao của mình nhằm hàn gắn quan hệ với các quốc gia vùng Vịnh và hỗ trợ nền kinh tế đang chững lại của nước này sau khi Saudi Arabia đồng ý mua UAV Akinci. Thỏa thuận này cũng có thể được coi là một thắng lợi lớn đối với ông Erdogan. Hồi tháng 8-2021, khi UAV Akinci được đưa vào phục vụ trong quân đội Thổ Nhĩ Kỳ, ông Erdogan đã tuyên bố sẽ nỗ lực đưa Thổ Nhĩ Kỳ trở thành quốc gia dẫn đầu thế giới về công nghệ UAV. Nhận định về thỏa thuận giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Saudi Arabia, ông Andreas Krieg, giảng viên cao cấp tại trường đại học King's College London (Anh), đồng thời là CEO của công ty tư vấn rủi ro MENA analytica có trụ sở tại London, cho biết đây là thỏa thuận đôi bên cùng có lợi. Ông Krieg nói với trang tin Breaking Defense: “Saudi Arabia đã có sự đầu tư hợp lý khi đầu tư vào ngành công nghiệp quốc phòng đang phát triển của Thổ Nhĩ Kỳ. Đó là một thỏa thuận đôi bên cùng có lợi theo nghĩa chia sẻ công nghệ. Một số UAV sẽ được chế tạo tại Saudi Arabia và điều đó giúp nước này xây dựng ngành công nghiệp quốc phòng”.

Giới phân tích cho rằng thỏa thuận mua bán UAV Akinci là tín hiệu cho thấy quan hệ giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Saudi Arabia đang được cải thiện. Nhà phân tích Sine Ozkarasahin tại Trung tâm nghiên cứu kinh tế và chính sách đối ngoại ở Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ) nói với hãng tin Arab News: “Đây chắc chắn là sự khởi đầu của một kỷ nguyên mới trong quan hệ Thổ Nhĩ Kỳ-Saudi Arabia. Chúng ta có thể mong đợi sự hợp tác nhiều hơn nữa giữa Ankara và Riyadh trong lĩnh vực công nghiệp quốc phòng”. Về phần mình, nhà nghiên cứu Léo Péria-Peigné tại Viện Quan hệ quốc tế Pháp ở Paris cho biết sau nhiều năm căng thẳng, quan hệ giữa Ankara và Riyadh đang ấm lên và chính quyền Thổ Nhĩ Kỳ đang tích cực tìm cách sử dụng các thỏa thuận vũ khí như một phần của quá trình này.

LÂM ANH