Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì phiên họp về phát triển khoa học, công nghệ

Phiên họp được kết nối trực tuyến từ trụ sở Chính phủ tới các địa phương. Tham dự phiên họp có các đồng chí: Phạm Gia Túc, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó thủ tướng Thường trực Chính phủ, Phó trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo; Hồ Quốc Dũng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó thủ tướng Chính phủ, Phó trưởng ban Chỉ đạo; Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an, Phó trưởng ban Chỉ đạo.

Về phía Quân đội có Thượng tướng Nguyễn Văn Hiền, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Trưởng ban chỉ đạo về phát triển KHCN, ĐMST, CĐS và thực hiện Đề án 06 Bộ Quốc phòng.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và các đại biểu đến dự phiên họp. Ảnh: NHẬT BẮC

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng phát biểu khai mạc phiên họp. Ảnh: NHẬT BẮC

Tại phiên họp, các đại biểu tập trung thảo luận về cơ chế, chính sách, điểm nghẽn cần tháo gỡ để rút ngắn thời gian từ nghiên cứu đến sản phẩm và thị trường, đặc biệt là cơ chế tài chính đặc thù cho phát triển KHCN, ĐMST, CĐS; làm thế nào để dẫn dắt chuỗi giá trị và phân vai cho địa phương, viện, trường, doanh nghiệp; các địa phương làm thế nào để xác định bài toán phát triển trọng tâm, gắn với tiềm năng, lợi thế, dự kiến ứng dụng sản phẩm công nghệ chiến lược, công nghệ cao nào để giải quyết bài toán đó và tạo ra kết quả cụ thể cho phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH).

Cùng với đó là những cơ chế, chính sách, giải pháp cụ thể để tháo gỡ vướng mắc trong mô hình quản lý, vận hành, khai thác, chia sẻ hạ tầng, phòng thí nghiệm; khuyến khích doanh nghiệp tư nhân tham gia đầu tư, vận hành, khai thác hạ tầng nghiên cứu, thử nghiệm và thương mại hóa sản phẩm công nghệ chiến lược, nhất là trong các lĩnh vực có khả năng triển khai sớm…

Các đồng chí chủ trì phiên họp.

Phát biểu kết luận, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cơ bản đồng tình với các báo cáo, ý kiến tại phiên họp… Thủ tướng chỉ rõ một số tồn tại, hạn chế; nguyên nhân khách quan, chủ quan. Đặc biệt vẫn còn tình trạng người đứng đầu chưa chỉ đạo sát sao, trực tiếp, toàn diện, còn giao cho cấp phó; công tác phối hợp giữa các cơ quan còn chưa chặt chẽ, cụ thể; chưa có cơ chế thực sự khả thi để phối hợp với các doanh nghiệp, viện, trường…

Thủ tướng nêu rõ, cần tiếp tục quán triệt sâu sắc, thực hiện nghiêm túc, quyết liệt chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng ban Chỉ đạo Trung ương; theo đó, xác định KHCN, ĐMST, CĐS phải trực tiếp phục vụ phát triển KT-XH, là động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế 2 con số, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh và năng lực tự chủ quốc gia.

Cùng với đó, chuyển mạnh sang tư duy lấy sản phẩm đầu ra, hiệu quả ứng dụng, khả năng thương mại hóa và đóng góp cho tăng trưởng kinh tế, đóng góp cho công tác quản lý nhà nước của các bộ, ngành, phát triển KT-XH của địa phương, đóng góp cho phát triển đất nước… làm thước đo hiệu quả.

Phân định rõ nhiệm vụ của các cấp, các ngành, trong đó cấp quốc gia tập trung vào công nghệ chiến lược, hạ tầng lõi và bài toán lớn; cấp vùng, chuyên ngành hình thành chuỗi giá trị liên vùng; cấp địa phương tập trung sản phẩm đặc trưng, có khả năng tạo giá trị ngay.

Theo Thủ tướng, Nhà nước kiến tạo thể chế, xây dựng tiêu chuẩn, đặt hàng, tạo môi trường thử nghiệm và chia sẻ rủi ro có kiểm soát, nhưng không làm thay doanh nghiệp; viện, trường cung cấp tri thức và công nghệ; doanh nghiệp tổ chức sản xuất, thương mại hóa và phát triển thị trường.

Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu người đứng đầu bộ, ngành, địa phương trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo và chịu trách nhiệm về tiến độ, chất lượng, hiệu quả; kết quả thực hiện phải được lượng hóa và sử dụng trong đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ.

Nhấn mạnh các định hướng thời gian tới, Thủ tướng yêu cầu cần lựa chọn đúng bài toán; trong đó các bộ, cơ quan xác định bài toán lớn, có tính dẫn dắt, gắn chặt với chức năng, nhiệm vụ của các bộ và kết nối với địa phương; địa phương lựa chọn sản phẩm từ thế mạnh và nhu cầu thực tiễn.

Theo Thủ tướng, doanh nghiệp là trung tâm, tham gia từ khâu xác định bài toán, lựa chọn công nghệ, đầu tư, thử nghiệm và phát triển thị trường; viện, trường gắn nghiên cứu với nhu cầu đặt hàng; Nhà nước kiến tạo thể chế, tiêu chuẩn, môi trường thử nghiệm và thị trường ban đầu phù hợp. Cơ chế tài chính cần thông thoáng, tập trung khắc phục ngay các vướng mắc, bất cập, điểm nghẽn về đặt hàng, khoán chi, mua sắm sản phẩm đầu tiên, định giá tài sản trí tuệ và chấp nhận rủi ro. Ưu tiên nguồn lực cho phát triển công nghệ lõi, sản phẩm có khả năng thương mại hóa và bài toán có tác động lan tỏa; phát huy hiệu quả phòng thí nghiệm, hạ tầng nghiên cứu và đội ngũ chuyên gia.

Thủ tướng yêu cầu các bộ, cơ quan, địa phương rà soát toàn bộ nhiệm vụ được giao và phải xử lý dứt điểm các nhiệm vụ quá hạn; không đề xuất lùi thời hạn khi chưa làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm, giải pháp; bảo đảm hoàn thành trước ngày 30-6.

Đại tướng Lương Tam Quang phát biểu tại phiên họp. Ảnh: NHẬT BẮC

Về hạ tầng số, hạ tầng nghiên cứu, xây dựng cơ sở dữ liệu và CĐS, Thủ tướng nhấn mạnh: Đây là nền tảng đặc biệt quan trọng, trên cơ sở đó mới có thể đầu tư đồng bộ, chi tiết, liên thông, kết nối từ Trung ương tới địa phương; yêu cầu đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện trong thời gian sớm nhất, hiệu quả nhất, tiết kiệm nhất, bảo đảm thực sự tổng thể, đồng bộ để các bộ, ngành, địa phương áp dụng thống nhất, nghiên cứu kỹ kiến nghị của các bộ, ngành, doanh nghiệp về xác định cơ quan chủ trì, vận hành, phối hợp, quản lý để bảo đảm hiệu quả, tránh đầu tư lãng phí.

Thủ tướng yêu cầu Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an trong xây dựng khung kiến trúc dữ liệu và đề án phát triển dữ liệu, báo cáo cấp có thẩm quyền, hoàn thiện Đề án phát triển hệ thống trung tâm nghiên cứu, trung tâm thử nghiệm và phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia, trình Thủ tướng Chính phủ trong tháng 6-2026; rà soát tổng thể hệ thống, hạ tầng Trung tâm nghiên cứu quốc gia, phòng thí nghiệm quốc gia, đề xuất phương án đầu tư tập trung, dùng chung, liên thông, ưu tiên hạ tầng phục vụ công nghệ chiến lược, tránh đầu tư thiết bị nhưng thiếu nhiệm vụ và nhân lực vận hành, báo cáo Thủ tướng tháng 7-2026.

Các bộ, cơ quan chủ quản phải hoàn thành kết nối, đồng bộ các cơ sở dữ liệu theo Nghị quyết số 11/NQ-CP về Trung tâm dữ liệu quốc gia. Ưu tiên làm sạch, chuẩn hóa, đối soát và đồng bộ dữ liệu về đất đai, y tế, giáo dục, an sinh xã hội, xây dựng, nông nghiệp, kiểm soát tài sản, thu nhập và xử lý vi phạm hành chính; đối với 12 cơ sở dữ liệu trọng yếu, từng bộ chủ quản phải có kế hoạch hoàn thành đủ 19/19 tiêu chí, hoàn thành trong quý III-2026.

Bộ Công an nghiên cứu kiến nghị về phương án chia sẻ kho dữ liệu quốc gia cho doanh nghiệp công nghệ trong nước để tạo điều kiện phát triển dịch vụ số; phối hợp với Văn phòng Chính phủ, Bộ Tư pháp vận hành thông suốt Cổng dịch vụ công quốc gia, kết nối đồng bộ thực hiện thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng kết luận phiên họp. Ảnh: NHẬT BẮC

Với UBND các tỉnh, thành phố, Thủ tướng yêu cầu tổ chức rà soát các bài toán, nhiệm vụ phát triển KHCN trọng tâm gắn với nhu cầu thực tiễn, tiềm năng và lợi thế của địa phương; mỗi địa phương trong năm 2026 lựa chọn ít nhất 1 sản phẩm có thể lượng hóa bằng giá trị; từ năm 2027, hằng năm lựa chọn, triển khai từ 2 đến 3 sản phẩm trọng tâm. Mỗi sản phẩm phải có một đầu mối chịu trách nhiệm đến cùng, có doanh nghiệp tham gia, địa chỉ ứng dụng, nguồn lực, thời hạn và chỉ tiêu đóng góp phát triển KT-XH cụ thể.

Về đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, Thủ tướng giao Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ, các bộ liên quan rà soát tổng thể các chương trình đào tạo; cơ chế thu hút, trọng dụng, đãi ngộ…

Thủ tướng Chính phủ cũng yêu cầu trong quý III-2026, tổ chức các hội nghị chuyên đề của Ban Chỉ đạo của Chính phủ để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế 2 con số dưới sự chủ trì của các Phó thủ tướng phụ trách các ngành, lĩnh vực.