Thương mại hóa mạng 5G: Việt Nam đang bước vào kỷ nguyên băng thông rộng

Tại tọa đàm “Thương mại hóa 5G, ứng dụng vào ngành công nghiệp thông minh” do Câu lạc bộ Nhà báo Công nghệ thông tin Việt Nam tổ chức sáng 26-12, các nhà mạng đã chia sẻ nhiều thông tin quan trọng về tốc độ triển khai thương mại hóa 5G tại Việt Nam.

Phổ cập cáp quang tốc độ cao và phủ sóng 5G trên toàn quốc là những ưu tiên hàng đầu

Tại Việt Nam, Chính phủ đã ban hành nhiều quyết định quan trọng để thúc đẩy phát triển hạ tầng mạng di động 5G, coi đây là nền tảng cốt lõi trong quá trình chuyển đổi số quốc gia. Bộ Thông tin và Truyền thông (TT&TT) đã đưa ra chiến lược hạ tầng số của Việt Nam đặt mục tiêu đưa đất nước tiến nhanh trong công cuộc chuyển đổi số, tập trung vào các định hướng quan trọng. Trong đó, phổ cập cáp quang tốc độ cao và phủ sóng 5G trên toàn quốc là những ưu tiên hàng đầu. 

Chính thức ra mắt chỉ sau 6 tháng nhận giấy phép sử dụng tần số 2.600 MHz, mạng 5G Viettel tại thời điểm khai trương (15-10-2024) có hơn 6.500 trạm thu phát sóng, phủ sóng 100% thủ phủ của 63 tỉnh, thành phố, các khu công nghiệp, khu du lịch, cảng biển, sân bay, bệnh viện, đại học. 5G tạo điều kiện cho phát triển các ngành kinh tế, tạo sự chuyển dịch cho các ngành như sản xuất, giáo dục, y tế, giao thông… và góp phần nâng cao không gian tăng trưởng của Viettel, nâng cao năng lực cạnh tranh của Việt Nam trên trường quốc tế.

Qua 2 tháng triển khai, trung bình mỗi thuê bao 5G của Viettel tiêu thụ khoảng 21GB data mỗi tháng, gấp 1,7 lần so với thời gian đầu cung cấp dịch vụ.

Theo ông Lê Bá Tân, Trưởng ban kỹ thuật Tập đoàn Viettel, qua 2 tháng triển khai, trung bình mỗi thuê bao 5G của Viettel tiêu thụ khoảng 21GB data mỗi tháng, gấp 1,7 lần so với thời gian đầu cung cấp dịch vụ. Việc sử dụng các dịch vụ 5G được nhận định sẽ còn tăng hơn nữa trong năm 2025. Hiện có khoảng 10 triệu thuê bao Viettel trên toàn quốc có thiết bị đầu cuối 5G trên tổng số 66 triệu khách hàng đang sử dụng dịch vụ. Điều này cũng đồng nghĩa dư địa tăng trưởng thuê bao 5G của Viettel còn khoảng 6 triệu thuê bao đã sẵn sàng.

Đối với nhóm khách hàng doanh nghiệp, Viettel ưu tiên những đơn vị đang có nhu cầu sử dụng mạng 5G như khu công nghiệp, sân bay, bến cảng. Hiện tại, mới chỉ có một số doanh nghiệp sử dụng mạng 5G. Hiện Viettel đang làm việc với khoảng 100 đơn vị để cùng thử nghiệm, cho ra được các giải pháp số cung cấp cho doanh nghiệp.

Viettel cũng đã xây dựng 2 phòng thí nghiệm (phòng lab) tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh. Đây là nơi các nhà phát triển ứng dụng 5G có thể đến để thử nghiệm sản phẩm, tránh việc khi ứng dụng vào thực tế có thể nhiễu tần số, hay giao thức IoT không chạy. Không gian này được tạo dựng nhằm giúp các doanh nghiệp có môi trường để phát triển ứng dụng 5G phù hợp với Việt Nam.

Ông Lê Bá Tân cũng khẳng định, việc Bộ TT&TT dẫn dắt và cấp phát tần số cho 5G đã và đang giúp thúc đẩy phát triển mạnh mẽ hạ tầng số Việt Nam. Đặc biệt, Bộ TT&TT vừa chính thức công bố chuẩn bị cho việc đấu giá băng tần 700 MHz. Khi băng tần này được cấp cho nhà mạng sẽ giúp các nhà mạng nâng cao vùng phủ sóng, nhất là vùng sâu, vùng xa; đồng thời cũng giúp quy hoạch được 2 băng tần 900 MHz và 700 MHz. Khi kết hợp lại cả băng tần thấp và băng tần cao sẽ phát huy hiệu quả mạng 5G, tiết kiệm nhiều chi phí.

Từ ngày 20-12, VNPT cũng tuyên bố chính thức thương mại hóa 5G, không chỉ dừng lại ở việc nâng cao trải nghiệm cá nhân, VNPT còn hỗ trợ các giải pháp mạng riêng (Private 5G Network), phân chia tài nguyên mạng (Network Slicing) và tích hợp công nghệ Open RAN 5G, đáp ứng yêu cầu đặc thù của từng ngành như sản xuất, y tế, giáo dục, tài chính và năng lượng. Đây là nền tảng quan trọng để thúc đẩy chuyển đổi số doanh nghiệp, tăng hiệu quả vận hành và phát triển kinh tế số.

Từ ngày 20-12, VNPT cũng tuyên bố chính thức thương mại hóa 5G.

Tại tọa đàm, ông Nguyễn Quốc Khánh, Phó trưởng ban Công nghệ Tập đoàn VNPT cho hay việc thương mại hóa 5G sẽ giúp VNPT khẳng định với Chính phủ, khách hàng doanh nghiệp, cá nhân về việc sẽ mang lại các giá trị mới. Công nghệ 5G sẽ kết hợp với các công nghệ khác như cloud, AI, big data... tạo thành hệ sản phẩm, dịch vụ để phục vụ rộng khắp các lĩnh vực, khía cạnh của nền kinh tế và toàn bộ xã hội. Đây là cơ hội để VNPT khai phá không gian kinh doanh mới.

"Trong giai đoạn đầu tiên, VNPT sẽ triển khai ít nhất 3.000 vị trí và mở rộng rất nhanh. Theo Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22-12-2024 của Bộ Chính trị, phải phủ sóng 5G toàn quốc vào năm 2030. Với định hướng như vậy, chúng tôi chắc chắn sẽ gia tăng mục tiêu trong xây dựng, phát triển cơ sở hạ tầng. Chúng tôi hy vọng sẽ có tháo gỡ về pháp lý, chính sách, giúp nhà mạng thu hút đầu tư từ phía xã hội để phát triển hạ tầng đáp ứng tốt", ông Nguyễn Quốc Khánh cho hay.

Tuy chưa tuyên bố khai trương 5G, nhưng MobiFone đã đưa ra kế hoạch thương mại hóa 5G vào năm 2025. Theo  Trưởng ban Chuyển đổi số MobiFone Nguyễn Tuấn Huy, nhà mạng này hiện đã được cấp giấy phép băng tần C3 và đang nhanh chóng, khẩn trương làm các thủ tục để thương mại hóa 5G. Nghị quyết 57 là quyết sách đúng đắn của của Bộ Chính trị mở đường cho các nhà mạng rất nhiều. MobiFone sẽ sớm triển khai thương mại hóa 5G trong một vài tháng tới.

Khi cung cấp 5G, nhà mạng cần nhắm đến thị trường ngách

Từ góc độ quản lý nhà nước, ông Nguyễn Phong Nhã, Phó cục trưởng Cục Viễn thông, Bộ TT&TT đưa ra một số nội dung gợi mở cho các doanh nghiệp (DN) thêm cơ hội kinh doanh. Theo Phó cục trưởng Cục Viễn thông, các nhà mạng Viettel, VinaPhone, MobiFone… đều đang dựa trên hạ tầng mình đã đầu tư để tìm cơ hội tiếp cận, triển khai dịch vụ mới, nhắm đến thị trường ngách, học hỏi kinh nghiệm của nước ngoài để đưa về triển khai tại Việt Nam.

Tuy nhiên, theo ông Nhã, các nhà mạng từ trước đến nay chủ yếu cung cấp dịch vụ kết nối, truy cập cho thị trường toàn quốc, công cộng. Nhưng khi triển khai ứng dụng mạng 5G, đặt ra yêu cầu cao về cá thể hóa dịch vụ cho từng đối tượng trong các thành phần kinh tế, thì nhà mạng không chỉ cần đẩy mạnh mối quan hệ với các cơ quan quản lý viễn thông mà còn với tất cả các cơ quan quản lý nhà nước trong các lĩnh vực khác để nắm được các chính sách liên quan đến những lĩnh vực ngành nghề khác. Khi biết được chính sách, biết được nhu cầu thị trường, thì DN sẽ có giải pháp tốt hơn cho các dịch vụ của mình.

Quang cảnh tọa đàm.

Trước đây, các chính sách thúc đẩy thị trường MVNO (nhà cung cấp mạng di động ảo) chính là những chính sách thúc đẩy các thị trường ngách. Hiện số lượng thuê bao MVNO của Việt Nam còn rất nhỏ, nhà mạng vẫn không có thị trường ngách của mình.

“Với 5G, chúng tôi cũng mong rằng các DN viễn thông tăng cường tìm hiểu chính sách của các ngành nghề, tìm hiểu nhu cầu thực tế mạng 5G không? Tiếp đó, khi đưa tự động hóa vào, có giải quyết tận cùng vấn đề lao động dôi dư hay không? Nếu chúng ta đào tạo nghề mới có lương cao hơn cho người lao động thì cũng chính là chúng ta góp phần vào việc giải quyết bẫy thu nhập. Còn nếu như chúng ta chỉ nhìn từ góc độ cung cấp một giải pháp tốt hơn mà không nhìn đến tận cùng vấn đề là lao động dư thừa, thì chắc chắn một số doanh nghiệp sẽ ngại ngùng trong việc ứng dụng công nghệ mới”, ông Nhã chia sẻ thêm.

Sự hội tụ của công nghệ 5G và sản xuất thông minh đang định hình lại bức tranh công nghiệp, mở ra một kỷ nguyên mới được gọi là Công nghiệp 4.0. Các công ty khởi nghiệp đang đi đầu trong sự chuyển đổi này, tận dụng sức mạnh của 5G để nâng cao khả năng kết nối, cải thiện hiệu quả và mở ra những khả năng chưa từng có trong sản xuất thông minh hơn. 

Việt Nam đang bước vào kỷ nguyên băng thông rộng và IoT khi các nhà mạng chính thức triển khai thương mại 5G trên toàn quốc. Vì vậy, ứng dụng công nghệ 5G sẽ giúp Việt Nam có thể bắt kịp với thế giới trong các lĩnh vực như sản xuất công nghiệp, cảng biển, khai khoáng, giao thông thông minh... 

VĂN PHONG