Tôn vinh giá trị của sen Hà Nội trong đời sống hiện nay

Đây là một trong những hoạt động điểm hướng đến Lễ hội Sen Hà Nội và giới thiệu sản phẩm OCOP gắn với văn hóa các tỉnh miền núi phía Bắc năm 2024, diễn ra từ ngày 12 đến 16-7, nhằm quảng bá, tôn vinh những nét đẹp, giá trị văn hóa của Thăng Long - Hà Nội và văn hóa Việt Nam nói chung.

Giá trị của sen trong đời sống tâm linh và văn hóa của người Việt

Đánh giá tầm quan trọng của biểu tượng hoa sen trong đời sống văn hóa, tâm linh người Việt, PGS, TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hóa Giáo dục của Quốc hội chia sẻ, trong đời sống, hoa sen là biểu tượng cho sự trong sáng, thuần khiết. Trong Phật giáo, đây là biểu tượng phổ quát, thể hiện cho sự giác ngộ, từ bi.

PGS, TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hóa Giáo dục của Quốc hội chia sẻ tại buổi giao lưu.

Theo PGS, TS Bùi Hoài Sơn, trong đời sống, hoa sen là biểu tượng cho sự trong sáng, thuần khiết. Hoa sen cũng đi vào văn học, nghệ thuật với những bài thơ, văn, ca khúc được nhiều người biết đến, mang ý nghĩa đối với đời sống tinh thần. Đặc biệt, lĩnh vực kiến trúc, hoa sen được sử dụng nhiều, thể hiện sự tinh tế, đẹp đẽ… Không chỉ là biểu tượng, hoa sen và sen còn có giá trị trong đời sống. Hoa có thể dùng để ướp trà, thân sen làm tơ hay hạt sen sử dụng làm vị thuốc…

Giám đốc Công ty TNHH Thung lũng hoa hồ Tây Bùi Mạnh Hiếu cho biết, từ xa xưa, người Tây Hồ nói chung và người Quảng An, Nhật Tân nói riêng, đã biết cho trà vào hoa sen để ướp và hứng những giọt nước mưa đêm trên lá sen để thưởng trà sen, lấy gạo sen để ướp trà sen khô. Khi uống trà sen hồ Tây, hương thơm ngọt của vị sen, vị chát của trà hòa quyện vào nhau làm cho người thưởng trà sen nhớ mãi. Từ những năm 2000 trở lại đây, việc ướp trà sen bông tươi, được bảo quản trong ngăn đá tủ lạnh, dùng quanh năm đã trở thành một đặc sản của người Hà Nội và là món quà biếu không thể thiếu trong các dịp quan trọng.

Nghệ nhân ướp trà sen Ngô Văn Xi và vợ Lưu Thị Hiền thu hoạch sen sớm. Ảnh nhân vật cung cấp

Khai thác giá trị kinh tế của sen

Tuy nhiên, thời gian qua, do nhiều lý do, diện tích trồng sen đã bị mai một. Để giữ gìn diện tích trồng sen, giữ nét văn hóa của người Hà Nội, văn hóa của người Việt, thời gian qua quận Tây Hồ đã triển khai thí điểm khôi phục diện tích trồng sen Bách Diệp với 9 hồ sen trên diện tích 10ha. Mặc dù đến tháng 11-2024 mới đánh giá hiệu quả việc triển khai mô hình thí điểm này nhưng bước đầu đã cho kết quả tốt.

"Thời gian tới, quận Tây Hồ sẽ phối hợp với Sở Du lịch Hà Nội khai thác thêm giá trị mới từ sen, xây dựng tour, tuyến mới để phát triển sản phẩm du lịch gắn với đề án phát triển du lịch bền vững trên địa bàn quận", ông Tịnh cho hay.

Chia sẻ tại giao lưu về giá trị của sen, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Nguyễn Đình Hoa cho biết: “Không chỉ chiếm vai trò quan trọng trong đời sống văn hóa, tinh thần của người Việt, cây sen ngày nay còn mang lại những giá trị kinh tế thiết thực. Với trí tuệ, bàn tay tài khéo của các nghệ nhân, doanh nhân, cây sen đã trở thành nguyên liệu chính để làm nên nhiều sản phẩm thiết yếu phục vụ cuộc sống hằng ngày của người Việt, trong đó có nhiều sản phẩm OCOP được người tiêu dùng ưa chuộng; được bạn bè quốc tế ghi nhận, đánh giá cao”.

Tại Hà Nội, cây hoa sen không chỉ được khai thác sản phẩm hoa, hạt sen tươi, củ sen, hạt sen khô, trà tâm sen, hoa sen, trà ướp hoa sen, trà lá sen..., mà các nghệ nhân làng nghề còn sử dụng cây hoa sen làm nguyên liệu để tạo ra các sản phẩm thủ công mỹ nghệ từ lá sen như túi lá sen, nón lá sen... Nhiều sản phẩm từ sen đã được công nhận OCOP tiêu biểu.

Bí thư Quận ủy, Chủ tịch HĐND quận Tây Hồ Lê Thị Thu Hằng phát biểu tại buổi giao lưu.

Bí thư Quận ủy, Chủ tịch HĐND quận Lê Thị Thu Hằng khẳng định: “Buổi giao lưu là tiền đề giúp quận Tây Hồ quảng bá, tôn vinh những nét đẹp, giá trị văn hóa của Thăng Long – Hà Nội, của vùng đất Tây Hồ và loài hoa sen – tượng trưng cho khí phách, bản sắc tâm hồn Việt. Đồng thời, quảng bá và kích cầu du lịch, khơi dậy tiềm năng phát triển các sản phẩm OCOP của các địa phương; thu hút du khách đến tham quan Hà Nội, Tây Hồ, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng quận Tây Hồ thành Trung tâm văn hóa du lịch của Thủ đô”.

Bài, ảnh: THANH HƯƠNG