Trung Đông đã chuẩn bị gì cho “kỷ nguyên xe điện hậu dầu mỏ”?

Xe điện bùng nổ ở khu vực Trung Đông

Khi BlackRock - công ty quản lý tài sản lớn nhất thế giới - tuyên bố sẽ đưa Saudi Aramco - người đứng đầu công ty dầu mỏ lớn nhất thế giới, vào ban giám đốc, một số nhà đầu tư tỏ ra khá bất ngờ. Nguyên nhân bởi BlackRock nổi tiếng tiên phong trong đầu tư vào tương lai giảm carbon, theo CNBC.

Tuy nhiên, Giám đốc điều hành BlackRock - Lary Funk đã nhấn mạnh về “sự hiểu biết của ông Saudi Aramco về ngành năng lượng toàn cầu”, cùng “những động lực để chuyển đổi sang nền kinh tế ít carbon”.

Trung Đông từ lâu đã nổi tiếng với nguồn tài nguyên dầu khí dồi dào. Nhưng khu vực này đang đầu tư vào một tương lai mới bền vững hơn, và xe điện có thể sẽ định hình tương lai đó. 

Ả Rập Xê Út đang nghiên cứu thương hiệu xe điện của riêng mình, Ceer, và sở hữu khoảng 60% cổ phần tại hãng xe điện Lucid Motors. Quỹ đầu tư công của nước này cũng vừa rót thêm 1,8 tỷ USD vào Lucid. 

Lĩnh vực xe điện cũng đang bùng nổ ở Israel. Số lượng xe điện được giao trong nửa đầu năm nay đã cao hơn 210% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong năm nay, tại Bahrain, Gauss Auto - một tập đoàn sản xuất của Mỹ - đã hợp tác với công ty Marson Group của Bahrain để mở một nhà máy sản xuất xe điện. 

“Ngày càng nhiều người nhận ra rằng các quốc gia phải làm gì đó để giải quyết vấn đề khí hậu. Tôi cho rằng các nước Trung Đông cũng không phải ngoại lệ”, Tammy Klein, Chủ tịch Hội đồng Xe điện, cho biết.

Hạ tầng cho xe điện đang thay đổi mạnh mẽ

Một trong những sáng kiến mới nhất, để mang tương lai xe điện đến Trung Đông là cái bắt tay giữa UAE và Einride - một công ty vận tải đường bộ sử dụng xe điện tự hành có trụ sở tại Thụy Điển.

Mới đây, Einride – Công ty xếp thứ 13 trong danh sách Disruptor 50 năm 2023 của CNBC - đã công bố hợp tác với Bộ Năng lượng và Cơ sở hạ tầng của UAE nhằm thiết lập hoạt động vận chuyển bền vững trong khu vực. Dù chỉ là biên bản ghi nhớ nhưng sự kiện đánh dấu việc Einride gia nhập Trung Đông với kế hoạch phát triển đội xe tải điện tự hành lớn nhất khu vực. Kế hoạch này dự kiến mất khoảng 5 năm để hoàn thành. 

“Lần hợp tác này nêu bật những gì mà Einride có thể mang đến. Đó là sự chuyển đổi sang hoạt động vận chuyển hiệu quả và bền vững hoàn toàn bằng điện”, Robert Falck, Giám đốc điều hành và người sáng lập của công ty, cho biết. 

Được gọi là dự án Falcon Rise, Einride có kế hoạch triển khai mạng lưới vận chuyển hàng hóa trải dài hơn 300 dặm khắp Abu Dhabi, Dubai và Sharjah, bao gồm 2.000 xe tải điện, 200 xe tải tự lái và 8 trạm sạc.

Tammy Klein, Chủ tịch Hội đồng Xe điện rất lạc quan về ý tưởng mang tính chiến lược này. “Tôi cho rằng Einride đã có cách tiếp cận rất thú vị, về những gì mà họ có thể mang đến cho điện khí hóa và tự động hóa. Điều này thực sự phù hợp với một quốc gia nhỏ như UAE”, Klein cho biết. 

Tương tự UAE, chính phủ Ả Rập Saudi cũng đang tài trợ cho cơ sở hạ tầng nhằm thúc đẩy việc chuyển đổi sang xe điện. Kể từ năm 2021, Sáng kiến Phát triển Cơ sở hạ tầng Sạc xe điện của Ả rập Xê Út (SEVCIDI) đã hướng tới mục tiêu lắp đặt 50.000 trạm sạc nội địa vào năm 2025.

Các hãng ôtô lớn ở Mỹ và Trung Quốc cũng đang cạnh tranh để giành chỗ đứng trên thị trường xe điện Trung Đông. GM đang chuẩn bị ra mắt Cadillac Lyriq, GMC Hummer EV và Chevrolet Bolt EUV tại Trung Đông trong năm nay, trong khi Ford dự định ra mắt xe điện ở khu vực này vào năm 2024.

Trung Quốc cũng thâm nhập vào khu vực Trung Đông. Bộ Đầu tư Ả Rập Xê Út vừa ký một thỏa thuận trị giá 5,6 tỷ USD với Human Horizons, một nhà sản xuất xe điện của Trung Quốc.  Các công ty xe điện khác của Trung Quốc cũng đang tràn vào thị trường, bao gồm Zeekr ở Israel và BYD tại Jordan.

Mối quan hệ hợp tác giữa Einride và UAE, cùng với làn sóng chuyển đổi sang xe điện đang mạnh mẽ, có thể mở đường cho các quốc gia khác trong khu vực hành động, chuyển đổi cơ sở hạ tầng nhằm hỗ trợ xe điện và chống biến đổi khí hậu.

CAO TUẤN