Ứng phó bão số 9: Không được chủ quan

Cơn bão mạnh nhất trên thế giới từ đầu năm 2025 đến nay

Báo cáo nhanh về diễn biến và dự báo cơn bão số 9 tại cuộc họp, ông Hoàng Đức Cường, Phó cục trưởng Cục Khí tượng Thủy văn (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, ngày 22-9, ngay khi đang ở phía Đông Bắc của Philippines, bão Ragasa đã mạnh lên thành siêu bão và di chuyển vào Biển Đông vào sáng 23-9. Siêu bão đạt cường độ mạnh nhất cấp 17, giật trên cấp 17. Các cơ quan khí tượng trên thế giới đánh giá, tính đến thời điểm hiện tại, bão Ragasa được đánh giá là siêu bão mạnh nhất thế giới năm 2025 tính đến hiện tại, vượt cả bão Erin (Bắc Đại Tây Dương) và bão Yagi (năm 2024).

Theo đó, tốc độ di chuyển của cơn bão số 9 rất nhanh, khoảng 20-25km/giờ. Khoảng 36 giờ nữa, bão sẽ vào đến Lôi Châu (Trung Quốc), bắt đầu ảnh hưởng đến Vịnh Bắc Bộ.

Phó thủ tướng Trần Hồng Hà phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp.

Đến đầu giờ chiều 23-9, cơn bão không còn thời điểm mạnh nhất nữa và đã suy yếu, từ cấp 17 xuống cấp 16, sau đó duy trì và giảm dần trong khoảng 24 giờ khi tiệm cận với bờ biển Quảng Đông (Trung Quốc). Khi có sự ma sát với địa hình, cộng thêm dòng không khí khô của không khí lạnh từ phía Bắc di chuyển xuống, xâm nhập vào vùng tâm bão, cường độ bão sẽ giảm cấp, từ cấp 16 xuống còn cấp 12, giật trên cấp 12.

Trên đất liền, dự báo, từ sáng 25-9, vùng ven biển Quảng Ninh đến Thanh Hóa có gió mạnh dần lên cấp 6-7, sau tăng lên cấp 8, vùng gần tâm bão cấp 9-10, giật cấp 12; khu vực sâu trong đất liền phía Đông Bắc Bộ có gió mạnh cấp 6-7, giật cấp 8-9.

Dự kiến, do giảm cấp nhanh khi tiệm cận đất liền, mưa lớn tập trung toàn Bắc Bộ và Thanh Hóa với trọng điểm là Thái Nguyên, Tuyên Quang, Lào Cai, Phú Thọ và đồng bằng Bắc Bộ. Lượng mưa cực đoan ít có khả năng xảy ra, dự kiến lượng mưa khoảng 100-250mm trong cả đợt từ ngày 25 và 26-9, có nơi trên 400mm, có thể gây ngập úng ở khu đô thị đồng bằng Bắc Bộ, ảnh hưởng đến các hồ chứa khu vực vùng núi phía Bắc, có thể gây sạt lở ở vùng núi.

Ngay sau hoàn lưu mưa kết thúc, dự kiến ngày 27-9 xuất hiện một áp thấp nhiệt đới, có thể trở thành cơn bão số 10 đi vào Biển Đông, khả năng 50% ảnh hưởng vào nước ta. Cục Khí tượng Thủy văn sẽ liên tục cập nhật thông tin.

Các địa phương phải đặt mức cảnh báo cao nhất

Tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp cho biết, hiện các bộ, ngành, địa phương đang khẩn trương thực hiện Công điện số 170/CĐ-TTg ngày 22-9 của Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương chủ động ứng phó với siêu bão Ragasa.

Lưu ý một số điểm quan trọng, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp nhấn mạnh: "Mặc dù khi vào đất liền bão đã giảm cấp, nhưng diễn biến trên biển vẫn rất mạnh. Các địa phương phải đặt mức cảnh báo cao nhất, hạn chế tàu thuyền ra khơi, đặc biệt là tàu cá dài ngày. Hoạt động nuôi trồng thủy sản trên diện tích 160.000 ha mặt biển cần được bảo vệ. Bà con nên thu tỉa, thu hoạch sớm để giảm thiệt hại".

Bên cạnh đó, dù giảm cấp nhưng bão số 9 vẫn có thể gây tốc mái, đổ cây. Các địa phương, nhất là Quảng Ninh, Hải Phòng cần tiếp tục gia cố nhà cửa, cắt tỉa cây xanh, chằng chống công trình. Bão khi vào bờ kết hợp không khí lạnh sẽ gây nhiều dông lốc nguy hiểm trong ngày 25 và 26-9, không thể dự báo chính xác nên phải tuyệt đối đảm bảo an toàn cho khách du lịch, không để khách ở lại trên tàu thuyền khi thời tiết xấu.

Hơn nữa, bão số 9 gây mưa không quá lớn nhưng nguy hiểm vì nhiều hồ chứa ở miền Bắc đang đầy nước do tích lũy cuối vụ. Các địa phương phải “trực chiến”, theo dõi và vận hành hồ an toàn. Ngoài ra, hệ thống đê điều đã được đầu tư nhưng vẫn cần chú ý đặc biệt tại các cửa sông, vùng triều cường.

Đáng chú ý, miền Bắc còn khoảng 850.000 ha lúa, trong đó 200.000 ha có thể thu hoạch ngay. Vì vậy, các địa phương phải khẩn trương gặt sớm diện tích lúa có thể thu hoạch ngay, “xanh nhà hơn già đồng” để giảm thiệt hại. Đối với diện tích lúa còn lại và cây ăn quả, cần có giải pháp tiêu, thoát nước kịp thời.

Về vấn đề này, Phó thủ tướng Trần Hồng Hà lưu ý, chỉ còn hơn một ngày trước khi bão số 9 ảnh hưởng trực tiếp, các địa phương cần khẩn trương rà soát, thu hoạch, tận dụng sản phẩm thủy sản đã đến kỳ khai thác để giảm thiệt hại, đồng thời bảo đảm an toàn tuyệt đối cho ngư dân.

Các cơ quan dự báo cần đưa ra cảnh báo sớm về nguy cơ dông lốc, ngay cả khi chưa có dấu hiệu rõ ràng, để người dân chủ động phòng tránh.

Nhấn mạnh cần bảo đảm an toàn hồ chứa, đặc biệt là các hồ thủy điện phải đặt lên hàng đầu, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp chặt chẽ với Bộ Công Thương - cơ quan quản lý phần lớn các hồ thủy điện, cùng các đơn vị dự báo khí tượng để vận hành, kiểm soát mực nước, dự báo chính xác và có giải pháp kịp thời. 

Theo Trung tướng Doãn Thái Đức, Chánh Văn phòng Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia, Bộ Quốc phòng đã ban hành 4 công điện chỉ đạo toàn bộ cơ quan, đơn vị tại các khu vực dự kiến bão ảnh hưởng, bao gồm Quân khu 1, 2, 3, 4, Quân chủng Hải quân, Quân chủng Phòng không - Không quân, các quân đoàn và binh đoàn, "ứng trực đầy đủ, sẵn sàng tham gia xử lý các tình huống". Ngoài ra, 34 tỉnh, thành phố đã thực hiện trực ban 24/24 giờ đầu số điện thoại 112 để tiếp nhận thông tin về sự cố thiên tai, thảm họa, nguy cơ và yêu cầu trợ giúp từ người dân, kể cả các tàu cá ngoài khơi và điều động lực lượng xử lý.

Quán triệt nguyên tắc “không có cơn bão nào là nhẹ”

Kết luận cuộc họp, Phó thủ tướng Trần Hồng Hà nhấn mạnh: Nguyên tắc ứng phó với bão là “không có cơn bão nào là nhẹ”, bởi mỗi cơn bão đều kèm theo nhiều yếu tố dị thường, tác động trước, trong và sau khi đổ bộ.

Đánh giá cao công tác phối hợp, theo dõi, đánh giá và dự báo cơn bão của Cục Khí tượng Thủy văn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường; sự vào cuộc chủ động của các địa phương, Phó thủ tướng yêu cầu các cấp, ngành, địa phương tiếp tục quán triệt phương châm “lấy phòng là chính, kỷ luật và kỷ cương là hàng đầu”, phải giữ thông tin thông suốt, cập nhật tình hình liên tục, có phương án xử lý các tình huống kịp thời.

Phó thủ tướng yêu cầu Văn phòng Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia cùng các tỉnh, thành phố xây dựng kịch bản, phương án ứng phó cụ thể, quy trình hóa để phối hợp đồng bộ, có thể huy động lực lượng và phương tiện tại chỗ; đồng thời tổ chức diễn tập để bảo đảm thông suốt khi bão lớn xảy ra.

Phó thủ tướng Trần Hồng Hà chủ trì cuộc họp.

Trên biển, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Quốc phòng và các lực lượng phải phát bản tin, kiểm soát tàu thuyền, hướng dẫn ngư dân thoát khỏi vùng nguy hiểm và di chuyển vào nơi tránh trú an toàn. Các địa phương cần khẩn trương hỗ trợ người dân gia cố, bảo vệ khu vực nuôi trồng thủy sản, không để thiệt hại lớn. Đồng thời, phải tính toán phương án bảo vệ tài sản, bởi đây là mối băn khoăn lớn nhất khi người dân buộc phải sơ tán.

Trên đất liền, các địa phương siết chặt cơ chế “4 tại chỗ”, đặc biệt bảo đảm điện, xăng dầu, thông tin liên lạc, thậm chí phải chuẩn bị máy phát điện, phương tiện dự phòng để duy trì hoạt động khi xảy ra sự cố.

Phó thủ tướng giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương phối hợp kiểm tra, đánh giá, vận hành đúng quy trình liên hồ chứa, bảo đảm an toàn trong mọi tình huống.

Dù giảm cấp nhưng bão số 9 vẫn tiềm ẩn lốc xoáy, mưa lớn, nguy cơ mất an toàn, do đó các cơ quan khí tượng phải tăng cường dự báo kèm hình ảnh, thông tin cảnh báo dễ hiểu để người dân nắm rõ và chủ động phòng tránh.

Lưu ý sau bão số 9 có khả năng xuất hiện áp thấp nhiệt đới hoặc bão mới, Phó thủ tướng đề nghị các bộ, ngành, địa phương cần chuẩn bị ngay các phương án ứng phó tiếp theo.

TTXVN