Vì sao trái phiếu doanh nghiệp tiếp tục kém hấp dẫn, thanh khoản thấp?

Theo nhận định của Công ty TNHH Chứng khoán Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - VCBS, năm 2023, dự báo quy mô thị trường trái phiếu doanh nghiệp tiếp tục thu hẹp và kém hấp dẫn với nhà đầu tư. 

Danh sách dư nợ và biến động liên quan đến trái phiếu doanh nghiệp của một số tập đoàn và hệ sinh thái liên quan. Ảnh tinnhanhchungkhoan.vn.

Theo VCBS, hiện quy mô dư nợ toàn thị trường trái phiếu doanh nghiệp chưa tới 15% GDP; trong đó, riêng trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ khoảng 12,5% GDP (khoảng 1,19 triệu tỷ đồng), còn khá khiêm tốn so với các nước trong khu vực và cũng cách xa mục tiêu đề ra vào năm 2025. Tuy vậy, với diễn biến trong năm 2022, VCBS không đánh giá cao kịch bản nhà đầu tư chuyên nghiệp sẽ sớm trở lại mạnh mẽ tại thị trường này.

Năm 2023, VCBS dự báo quy mô thị trường trái phiếu doanh nghiệp tiếp tục thu hẹp do lượng trái phiếu đáo hạn lớn, trong khi khả năng phát hành mới, phát hành tái cơ cấu bị hạn chế đáng kể với Nghị định 65. Đồng thời, chi phí phát hành mới duy trì ở ngưỡng cao. Lượng trái phiếu mua lại trước hạn cũng sẽ tiếp tục làm giảm quy mô chung của thị trường.

VCBS thống kê, trong 1,19 triệu tỷ đồng dự nợ trái phiếu doanh nghiệp ở thời điểm tháng 01/2023, khối lượng dư nợ lớn nhất thuộc về ngành bất động sản (37%) và ngân hàng (32%).

Khối lượng trái phiếu doanh nghiệp đáo hạn trong năm 2023 ước tính 250.000 tỷ đồng, suy giảm đáng kể so với thời điểm quý III/2022 do việc chủ động mua lại trước hạn. Trong đó, đáng chú ý, giá trị mua lại ngành ngân hàng và bất động sản trong quý IV/2022 lần lượt đạt 35 nghìn tỷ đồng và 24 nghìn tỷ đồng.

Ảnh chỉ có tính chất minh họa. Ảnh HOÀNG GIANG

Tâm lý các nhà đầu tư đặc biệt là cá nhân bị ảnh hưởng nghiêm trọng, lý giải một phần sức ép lên các hoạt động mua lại trái phiếu trước hạn. VCBS nhận thấy, thị trường này sẽ kém hấp dẫn với nhà đầu tư khi xét tới tương quan rủi ro – lợi nhuận.

Đối với nhà đầu tư tổ chức, nhu cầu đầu tư các khoản trái phiếu doanh nghiệp được dự báo có xu hướng giảm khi mức độ rủi ro được đánh giá tăng thêm. Cùng với đó, lựa chọn kênh đầu tư trái phiếu chính phủ đã trở lại mức định giá hấp dẫn so với nhiều năm trước cũng là yếu tố khiến giảm tính cạnh tranh của kênh trái phiếu doanh nghiệp.

Cũng cần lưu ý thêm, năm 2023 hoạt động thanh tra giám sát phát hành trái phiếu số lượng lớn, không có tài sản đảm bảo, sử dụng vốn sai mục đích... làm ảnh hưởng đến hoạt động chào bán, phát hành, niêm yết, giao dịch, kinh doanh, đầu tư chứng khoán và thị trường chứng khoán vẫn sẽ được đẩy mạnh.

Theo VCBS, áp lực đáo hạn trái phiếu doanh nghiệp trong 03 năm tới vẫn lớn. Theo đó, năm 2023 vẫn là giai đoạn đẩy mạnh các hoạt động tái cấu trúc, sắp xếp lại các tài sản đảm bảo, thực hiện công bố thông tin hoàn thiện theo quy định của Nghị định 65. Giai đoạn này đã xuất hiện một số trái phiếu chậm trả gốc, lãi.

Lê Xuân (t/h)