Việt Nam có tỷ lệ ghép tạng cao nhất Đông Nam Á

Sáng 5-3, Bộ Y tế, Trung tâm Điều phối quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người và các đơn vị phối hợp tổ chức Hội thảo "Tăng cường vai trò truyền thông, vận động hiến tặng mô, tạng từ người hiến sau khi chết/chết não".

Phát biểu tại hội thảo, PGS, TS Đồng Văn Hệ, Giám đốc Trung tâm Điều phối Quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người cho biết: “2 tháng đầu năm 2025, cả nước có 16 ca chết não hiến tạng; trong khi từ năm 2022 đến 2023, cả nước chỉ có 14 ca/năm. Con số này đang tăng nhanh kỷ lục. Trước năm 2022, chỉ có 5 bệnh viện thực hiện ghép mô tạng từ người cho chết não, thì hiện đã có 18 bệnh viện thực hiện. Thành quả này nhờ hệ thống pháp luật, văn bản dưới luật hỗ trợ; hệ thống y tế các bệnh viện quan tâm và nhiều người tự nguyện hiến”.

Các đại biểu tham dự hội thảo.

Theo bác sĩ Dương Đức Hùng, Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức: "Trong lúc người bệnh chết não, gia đình đau thương, chỉ có các bác sĩ mới dễ dàng trao đổi với người nhà bệnh nhân, là người có tiếng nói thuyết phục, có trọng lượng nhất để tư vấn hiến tạng; nếu là người bên ngoài khó có thể làm được. Mô hình các tổ vận động của bệnh viện đã đạt hiệu quả trên thực tế. Riêng với Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, Bệnh viện còn thường xuyên tổ chức các cuộc gặp gỡ để tri ân các gia đình người hiến mô tạng, phát thẻ khám, chữa bệnh để hỗ trợ gia đình người hiến, động viên tinh thần gia đình người hiến".

Việc tổ chức vận động hiến mô tạng cần có cách làm riêng phù hợp với từng đơn vị, địa phương. Thực tế, có tới 2/3 số người chết não xin về có tiềm năng hiến mô tạng, nhưng không dễ để vận động. Vừa qua, Bộ Y tế đã ban hành Hướng dẫn chuyên môn kỹ thuật về hiến, lấy, ghép, vận chuyển, bảo quản và chăm sóc sau ghép gan từ người hiến sống và từ người hiến chết não. Đặc biệt, Thông tư số 48 quy định về đăng ký ghép và nguyên tắc điều phối, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người hiến sau khi chết mới được ban hành. để hướng dẫn, vận động việc hiến mô, tạng sau khi chết/chết não...

Một ca ghép tạng tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức.

Tuy nhiên, theo Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn, Việt Nam có tỷ lệ ghép tạng cao nhất Đông Nam Á (hơn 1.000 ca/năm), nhưng tỷ lệ hiến tạng sau chết lại thuộc nhóm thấp nhất thế giới.

Hàng nghìn người bệnh vẫn chờ đợi, nhiều người không có cơ hội vì thiếu nguồn hiến. Nguyên nhân chủ yếu do nhận thức cộng đồng còn hạn chế, công tác truyền thông, vận động chưa thực sự hiệu quả. Hiện nay, chưa có cơ chế, chính sách rõ ràng cho hoạt động tư vấn hiến tặng mô, tạng từ người chết não, chết tim. Chỉ một số bệnh viện thành lập được tổ tư vấn, vận động hiến tạng, do chưa có chế độ đãi ngộ phù hợp.

"Ở nhiều nước phát triển, tư vấn hiến tặng mô, tạng tại bệnh viện là một phần quan trọng trong hệ thống y tế. Đội ngũ tư vấn được đào tạo bài bản, hưởng chế độ đãi ngộ hợp lý, giúp gia đình người bệnh hiểu rõ ý nghĩa nhân văn của hiến tạng và đưa ra quyết định đúng đắn. Đây là mô hình Việt Nam cần nghiên cứu, áp dụng phù hợp", Thứ trưởng Bộ Y tế nhấn mạnh.

Tin, ảnh: HÀ VŨ