Xã biên giới Sơn Vĩ, Tuyên Quang: Sắp xếp trường học gọn bộ máy, sát thực tiễn

Phù hợp với địa bàn vùng cao biên giới

Sơn Vĩ là xã biên giới có diện tích tự nhiên 110,62km², dân số 20.288 người, trong đó chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số. Địa bàn rộng, dân cư phân tán đặt ra yêu cầu tổ chức mạng lưới trường học vừa tinh gọn, hiệu quả, vừa phù hợp điều kiện đi lại, học tập của học sinh. Vì vậy, trước khi xây dựng phương án, UBND xã rà soát từng trường, từng cấp học, từ quy mô lớp, học sinh, đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên đến cơ sở vật chất.

Lãnh đạo xã Sơn Vĩ làm việc với cán bộ quản lý các trường học, nắm tình hình thực tế phục vụ việc sắp xếp mạng lưới trường học.

Theo phương án, năm học 2026-2027, toàn xã dự kiến có 225 lớp với 6.998 học sinh. Số cơ sở giáo dục giảm từ 9 xuống 5 trường, tương đương 44,4%, trong khi quy mô lớp học và học sinh cơ bản được giữ ổn định.

Đối với địa bàn miền núi, biên giới, giảm đầu mối trường học không chỉ là bài toán về số lượng, mà còn phải tính đến khoảng cách đi lại, tổ chức lớp học, bố trí giáo viên và điều kiện học tập, sinh hoạt của học sinh.

Ông Sùng Mí Nô, Chủ tịch UBND xã Sơn Vĩ, cho biết: “Với địa bàn rộng, dân cư phân tán như Sơn Vĩ, việc sắp xếp trường học phải được tính toán kỹ, phù hợp với điều kiện thực tế của từng khu vực. Mục tiêu là tinh gọn đầu mối nhưng không làm ảnh hưởng đến việc học tập của học sinh”.

Những cơ sở có điều kiện phù hợp được đề xuất sáp nhập; những trường có quy mô, chức năng và vai trò phù hợp tiếp tục được giữ ổn định. Cụ thể, Trường Mầm non Sơn Vĩ có 28 lớp, 715 học sinh được xác định giữ nguyên, không sáp nhập. Việc giữ ổn định cơ sở này gắn với đặc điểm địa bàn, khi trường cách trung tâm xã gần 20km và cách các Trường Mầm non Thượng Phùng, Xín Cái hơn 30km.

Địa bàn rộng, dân cư phân tán đặt ra yêu cầu tổ chức mạng lưới trường học vừa tinh gọn, hiệu quả, vừa phù hợp điều kiện đi lại, học tập của học sinh.

Ở chiều ngược lại, xã đề xuất sáp nhập 7 cơ sở giáo dục thành 3 trường. Cụ thể, Trường Mầm non Xín Cái và Trường Mầm non Thượng Phùng sáp nhập thành Trường Mầm non Xín Cái; Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học Thượng Phùng, Trường Phổ thông Dân tộc bán trú THCS Thượng Phùng và Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học Xín Cái sáp nhập thành Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Thượng Phùng; Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học Sơn Vĩ và Trường Phổ thông Dân tộc bán trú THCS Sơn Vĩ sáp nhập thành Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Sơn Vĩ. Việc sắp xếp nhằm giảm đầu mối quản lý, tập trung nguồn lực và nâng cao hiệu quả hoạt động giáo dục.

Theo ông Sùng Mí Nô, yêu cầu đặt ra sau sắp xếp là duy trì ổn định hoạt động dạy và học, nâng cao chất lượng giáo dục, tạo điều kiện thuận lợi để học sinh, nhất là con em đồng bào dân tộc thiểu số, được đến trường.

Gọn bộ máy, nâng hiệu quả giáo dục

Cùng với sắp xếp mạng lưới trường học, xã Sơn Vĩ xác định cơ cấu lại đội ngũ là nhiệm vụ quan trọng. Theo số liệu tổng hợp, hệ thống giáo dục trên địa bàn hiện có 333 cán bộ, giáo viên, nhân viên. Việc bố trí lại nhân lực được tính toán theo quy mô trường, lớp sau sắp xếp, hướng tới sử dụng hiệu quả đội ngũ, hạn chế tình trạng phân tán nguồn lực.

Cùng với đội ngũ, cơ sở vật chất, phòng học và điểm trường cũng được rà soát để bảo đảm các cơ sở sau sắp xếp hoạt động ổn định.

Lãnh đạo xã Sơn Vĩ kiểm tra tiến độ xây dựng Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Sơn Vĩ.

Để chuẩn bị cho năm học mới, xã Sơn Vĩ đang phối hợp với các đơn vị liên quan, nhà thầu đẩy nhanh tiến độ xây dựng Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Sơn Vĩ. Theo phương án, trường có 16 lớp, 1.085 học sinh, được giữ nguyên, không sáp nhập. Công trình được kỳ vọng góp phần nâng cao điều kiện học tập, sinh hoạt cho học sinh, nhất là các em ở xa trường.

Ông Trần Văn Trung, Hiệu trưởng Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Sơn Vĩ, cho biết: “Nhà trường đang phối hợp với địa phương, các đơn vị liên quan và nhà thầu đẩy nhanh tiến độ xây dựng, đồng thời chủ động chuẩn bị các điều kiện cần thiết để khi công trình hoàn thành có thể nhanh chóng đưa vào sử dụng. Chúng tôi mong muốn tạo môi trường học tập, sinh hoạt tốt hơn cho học sinh, nhất là các em ở xa trường, qua đó giúp các em yên tâm học tập, rèn luyện”.

Các trường học trên địa bàn xã Sơn Vĩ khẩn trương sửa chữa, hoàn thiện cơ sở vật chất, sẵn sàng cho năm học mới.

Việc sắp xếp từ 9 trường xuống 5 trường là bước điều chỉnh lớn đối với mạng lưới giáo dục ở Sơn Vĩ. Tuy nhiên, hiệu quả của việc sắp xếp không chỉ được đo bằng số trường giảm, mà còn ở việc bộ máy được tinh gọn, đội ngũ được bố trí hợp lý, cơ sở vật chất được sử dụng hiệu quả và chất lượng giáo dục được duy trì, nâng cao. Với đặc thù địa bàn biên giới, yêu cầu đó càng đòi hỏi phải tính toán phù hợp với từng khu dân cư, từng cấp học và điều kiện thực tế.

Năm học mới đang đến gần, cũng là thời điểm Sơn Vĩ hoàn thiện những phần việc cuối cùng trong sắp xếp mạng lưới trường học. Tinh gọn đầu mối, cơ cấu lại nguồn lực nhưng không để học sinh bị ảnh hưởng là cách địa phương cụ thể hóa chủ trương sắp xếp đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập. Từ thực tiễn vùng biên, một mạng lưới trường học phù hợp hơn đang được hình thành, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và chăm lo tốt hơn cho học sinh.