Xây dựng bộ công cụ đánh giá cán bộ, công chức dựa trên vị trí việc làm

Sáng 7-5, Quốc hội họp phiên toàn thể tại hội trường để nghe tờ trình, báo cáo thẩm tra về dự án Luật Cán bộ, công chức (sửa đổi). Chiều cùng ngày, Quốc hội thảo luận tại tổ về nội dung này.

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà phát biểu về dự án Luật Cán bộ, công chức (sửa đổi).

Phát biểu tại phiên họp tổ để làm rõ thêm ý kiến của các đại biểu Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh, việc sửa đổi, bổ sung Luật Cán bộ, công chức là một dịp để thay đổi toàn diện về tư duy và triết lý trong công vụ. Do vậy, dự án luật đã được xây dựng trên cơ sở đổi mới một cách căn bản, đồng bộ, toàn diện về nhiều nội dung.

Vị trí việc làm là cốt lõi để quyết định tuyển dụng, sử dụng, quản lý, bổ nhiệm cán bộ, công chức

Về xác lập vị trí việc làm, Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà nêu rõ, đây là công cụ, là sợi chỉ đỏ xuyên suốt quá trình thiết kế Luật Cán bộ, công chức (sửa đổi) lần này. Vị trí việc làm là trung tâm, là cốt lõi để quyết định mọi việc, từ tuyển dụng, sử dụng cho đến quản lý, đào tạo, bồi dưỡng, bổ nhiệm, kỷ luật, khen thưởng…

Lý giải về đề xuất vẫn giữ ngạch công chức, Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà giải thích rõ, đây là công cụ kỹ thuật rất quan trọng để phân định thứ bậc cho công vụ. Chúng ta đang cải cách tiền lương, nhưng vẫn còn một chặng đường nữa mới hoàn thành. Do vậy, nếu bỏ ngạch công chức thì rất khó để phân định thứ bậc cho công vụ cũng như thiết kế cơ chế, chính sách.

Khi đã xây dựng xong hệ thống vị trí việc làm, thì tuyển dụng cán bộ, công chức cũng theo vị trí việc làm. Khi tuyển dụng cán bộ, công chức thì đồng thời bổ nhiệm luôn vào ngạch công chức, bớt đi giai đoạn tập sự. “Bỏ thi nâng ngạch thì chắc chắn đội ngũ cán bộ, công chức rất vui. Bỏ tập sự thì chắc đội ngũ cán bộ công chức tương lai cũng thấy hợp lý, vì đỡ đi nhiều vấn đề quản lý không cần thiết”, Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà nói.

Liên quan tới vấn đề kiểm định chất lượng đầu vào quốc gia, Bộ trưởng Bộ Nội vụ nêu quan điểm: “Đã phân quyền rồi, bây giờ lại ôm về đây để làm gì? Bộ Nội vụ tổ chức một hội đồng thi quốc gia để cuối cùng lại giao cho các đồng chí tuyển dụng tiếp. Quy trình tầng lớp, phức tạp dễ dẫn đến những điều không kiểm soát được, có khi lại bất cập, có thể phát sinh tiêu cực”.

Về nội dung đổi mới trong thu hút và trọng dụng người có tài năng, khuyến khích cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám đột phá vì lợi ích chung, theo Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà, những vấn đề này trước đây được quy định trong nghị định. Bộ Nội vụ cố gắng đưa một số vấn đề mang tính nguyên tắc vào dự án luật để sau này căn cứ vào điều kiện của đất nước trong từng giai đoạn sẽ có những cơ chế cho phù hợp.

“Thực chất, chúng ta đã có Nghị định số 179/2024/NĐ-CP cũng khá mạnh, nhưng vẫn chưa đủ sức hấp dẫn trong thu hút và trọng dụng người có tài năng. Vì thế, đưa vào dự án luật để sau đó Chính phủ sẽ tiếp tục ban hành cơ chế, chính sách đặc biệt”, Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà nói.

Khắc phục tư duy biên chế suốt đời

Theo Bộ trưởng Bộ Nội vụ, cần khắc phục tư duy biên chế suốt đời để tránh việc vào được biên chế rồi là “chắc chắn ngồi ở đấy và không có chuyện ra”. Vấn đề là phải làm sao để “có vào, có ra và dứt điểm xóa bỏ tư duy biên chế suốt đời”?

Muốn vậy, Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà phân tích, phải thực hiện 2 công cụ. Một là công cụ đánh giá trên cơ sở vị trí việc làm, trong đó sử dụng tối đa công nghệ thông tin để đánh giá. Hai là sử dụng cơ chế hợp đồng, như hợp đồng chuyên gia, nhà khoa học hay hợp đồng một số vị trí việc làm khác. Đây cũng là xu thế của nhiều nước có nền công vụ tiên tiến trên thế giới.

“Khi chúng tôi báo cáo Chính phủ, cũng có một số ý kiến băn khoăn. Nhưng khi chúng tôi giải trình thì (các đại biểu có ý kiến băn khoăn) đều thấy rất thỏa đáng. Bởi vì đó gần như là xu thế chung của các nước. Ít khi các nước bố trí biên chế cứng như nước ta. Giờ đây, chúng ta xây dựng cơ chế rất mở và linh hoạt để tuyển dụng, quản lý và thực hiện mục tiêu không có biên chế suốt đời”, Bộ trưởng Bộ Nội vụ chia sẻ.

Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà cho biết, dự án luật đưa ra 4 mức đánh giá cán bộ, công chức. Khi dự án luật được Quốc hội thông qua, Chính phủ sẽ ban hành nghị định về đánh giá cán bộ, công chức, trong đó sử dụng tối đa công nghệ số, đó là KPI để đánh giá. Bộ công cụ đánh giá trên cơ sở đầu vào, đầu ra của vị trí việc làm. Cuối năm sẽ thể hiện rõ từng cán bộ, công chức làm gì, bao nhiêu sản phẩm. Đó sẽ là thước đo cụ thể, không phải đánh giá một cách định tính chung chung.

CHIẾN THẮNG