Xử lý người chưa thành niên phải phù hợp với độ tuổi, khả năng nhận thức

Luật này quy định về xử lý chuyển hướng, hình phạt đối với NCTN phạm tội; thủ tục tố tụng đối với NCTN là người bị tố giác, người bị kiến nghị khởi tố, người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp, người bị buộc tội, bị hại, người làm chứng; thi hành án phạt tù, tái hòa nhập cộng đồng; nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong hoạt động tư pháp NCTN.

Luật Tư pháp NCTN có nhiệm vụ bảo vệ quyền, lợi ích tốt nhất của NCTN; bảo đảm việc xử lý NCTN phù hợp với độ tuổi, khả năng nhận thức, đặc điểm nhân thân, tính chất nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội; giáo dục, giúp đỡ NCTN tự sửa chữa sai lầm, cải thiện hành vi, trở thành công dân có ích cho xã hội.

Luật này có quy định, NCTN phạm tội là người phạm tội theo quy định của Bộ luật Hình sự trong độ tuổi từ đủ 14 tuổi đến dưới 18 tuổi. NCTN bị hại là người dưới 18 tuổi trực tiếp bị thiệt hại về thể chất, tinh thần, tài sản do tội phạm gây ra hoặc đe dọa gây ra.

Quang cảnh phiên họp.

Giao Bộ Công an là cơ quan thường trực giúp việc cho Hội đồng quốc gia về tư pháp người chưa thành niên

Phát biểu tại phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội Lê Thị Nga cho biết, trước một số ý kiến tán thành dự thảo Luật, quy định Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội là cơ quan thường trực giúp việc cho Hội đồng quốc gia về tư pháp NCTN, một số ý kiến đề nghị giao Bộ Công an, có ý kiến đề nghị giao Bộ Tư pháp.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội thấy rằng, việc giao Bộ Công an là cơ quan thường trực giúp việc cho Hội đồng quốc gia về tư pháp NCTN là có cơ sở pháp lý và thực tiễn, vừa bảo đảm phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của lực lượng công an trong quản lý công tác điều tra, quản lý thi hành án hình sự và trường giáo dưỡng; đồng thời thống nhất với hoạt động của Ban chỉ đạo phòng, chống xâm hại trẻ em và phòng chống tội phạm, vi phạm pháp luật liên quan đến người dưới 18 tuổi hiện nay đang do lãnh đạo Bộ Công an làm Trưởng ban.

Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội Lê Thị Nga báo cáo giải trình, tiếp thu Dự thảo Luật Tư pháp người chưa thành niên.

Không quá 18 năm tù đối với người từ 16 đến dưới 18 tuổi

Trước nhiều ý kiến nhất trí với quy định trong Dự thảo Luật, có ý kiến đề nghị giữ nguyên quy định của pháp luật hiện hành nhằm bảo đảm tính răn đe, có ý kiến đề nghị tiếp tục rà soát, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho biết, về mức tổng hợp hình phạt chung đề xuất chỉnh lý theo hướng không quá 12 năm tù đối với người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi và không quá 18 năm tù đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi và áp dụng thống nhất với mọi tội phạm (mà không chỉ áp dụng với 5 tội như dự thảo Luật).

Quy định như vậy vừa bảo đảm phân hóa được chính sách xử lý giữa NCTN phạm 1 tội với NCTN phạm nhiều tội; vừa không tăng nặng trách nhiệm xử lý so với quy định của Bộ luật Hình sự; vừa khắc phục được bất cập trong quy định của Bộ luật Hình sự về tổng hợp hình phạt; vừa không phát sinh những mâu thuẫn mới trong tổng hợp hình phạt.

Đồng tình với đa số ý kiến nhất trí với Dự thảo Luật phải tách riêng vụ án có NCTN phạm tội để giải quyết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Quốc hội cho giữ quy định của Dự thảo Luật phải tách vụ án có NCTN phạm tội trong giai đoạn điều tra để giải quyết, nhằm bảo đảm thực thi đầy đủ, hiệu quả các chính sách nhân văn, thân thiện, tiến bộ của Dự thảo Luật.

HOÀNG CHUNG