Y học hạt nhân với nhiều kỹ thuật hiện đại trong điều trị ung thư

Ngày 16-8, tại hội nghị cập nhật điều trị ung thư và y học hạt nhân do Bệnh viện Bạch Mai tổ chức, PGS, TS Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai cho biết, ung thư vẫn đang là gánh nặng y tế hàng đầu trên thế giới và tại Việt Nam.

Theo thống kê của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), mỗi năm trên thế giới có gần 20 triệu ca mắc mới ung thư và khoảng 10 triệu người tử vong vì căn bệnh này. Riêng tại Việt Nam đã vượt ngưỡng 180.000 ca mắc mới và hơn 122.000 ca tử vong do ung thư mỗi năm. Đây là con số đáng báo động, phản ánh thực trạng cần phải có chiến lược tổng thể và đồng bộ trong chẩn đoán sớm, điều trị trúng đích và chăm sóc toàn diện cho bệnh nhân ung thư.

PGS, TS Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai phát biểu tại hội nghị.

Tình trạng mắc và tử vong do ung thư ở Việt Nam đang có chiều hướng gia tăng, đặc biệt là các loại ung thư phổi, gan, vú, dạ dày và đại trực tràng. Những loại ung thư này không chỉ phổ biến, mà còn có tỷ lệ tử vong cao nếu không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời. Trong đó, ung thư phổi được coi là “sát thủ thầm lặng”, chiếm tỷ lệ hàng đầu ở nam giới tại nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam.

Nguyên nhân của xu hướng gia tăng này, theo GS, TS Mai Trọng Khoa, nguyên Phó giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, không chỉ đến từ sự gia tăng dân số và tuổi thọ, mà còn là hệ quả của lối sống và môi trường sống ngày càng bị ô nhiễm. Các yếu tố như khói bụi, hóa chất, thuốc trừ sâu, khói xăng, rượu bia và đặc biệt là thuốc lá, gồm cả truyền thống và điện tử, đang tác động tiêu cực đến sức khỏe cộng đồng.

“Đáng lo ngại, độ tuổi bắt đầu hút thuốc đang trẻ hóa, lan rộng vào cả môi trường học đường. Hút thuốc lá thụ động cũng trở thành mối nguy thường trực khi môi trường sống và làm việc thiếu kiểm soát chặt chẽ. Hàng trăm chất độc trong khói thuốc là những yếu tố thuận lợi thúc đẩy quá trình phát triển của ung thư, đặc biệt là ung thư phổi”, GS, TS Mai Trọng Khoa phân tích.

Theo các chuyên gia, Việt Nam đã vượt ngưỡng 180.000 ca mắc mới và hơn 122.000 ca tử vong do ung thư mỗi năm.

Trước những thách thức ngày càng lớn, giới chuyên môn cho rằng, việc ứng dụng các kỹ thuật y học hiện đại là giải pháp không thể chậm trễ, nhằm nâng cao năng lực tầm soát, phát hiện và điều trị bệnh hiệu quả hơn. Trong số các lĩnh vực y học được ứng dụng mạnh mẽ trong điều trị ung thư, y học hạt nhân đang ngày càng khẳng định vai trò then chốt nhờ vào khả năng hỗ trợ chẩn đoán sớm, chính xác, phân tầng nguy cơ và cá thể hóa điều trị cho từng người bệnh. Đặc biệt, với các kỹ thuật tiên tiến như PET/CT, SPECT/CT hay SPECT, y học hạt nhân có thể đánh giá chuyển hóa tế bào ung thư ngay cả khi chưa xuất hiện tổn thương hình thái, từ đó giúp phát hiện di căn sớm và cải thiện đáng kể kết quả điều trị.

Không dừng lại ở khâu chẩn đoán, y học hạt nhân còn đóng vai trò quan trọng trong điều trị ung thư nhờ các liệu pháp phóng xạ nhắm trúng đích như I-131, Lu-177, Y-90, hay các liệu pháp theranostic - phương pháp sử dụng cùng một phân tử vừa để ghi hình, vừa để điều trị. Đây là hướng tiếp cận hiện đại, cho phép xác định chính xác vị trí tổn thương và đánh giá đáp ứng điều trị theo thời gian thực, từ đó tiêu diệt hiệu quả tế bào ung thư mà hạn chế tối đa tổn thương đến mô lành.

“Sự tiến bộ của các phương thức chẩn đoán hiện đại, tiên tiến như giải trình tự thế hệ mới (NGS) phân tích, chẩn đoán bệnh ở mức độ gene, sinh học phân tử kết hợp với các phương pháp điều trị như các thuốc điều trị đích, liệu pháp miễn dịch... đã kéo dài thời gian sống và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh”, PGS, TS Đào Xuân Cơ nhấn mạnh. 

Tin, ảnh: HÀ VŨ