Ban Chỉ đạo 389 Thành phố Hồ Chí Minh: Tình hình buôn lậu qua Cảng hàng không sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất tiếp tục diễn biến phức tạp

Do đặc điểm đặc biệt của địa bàn Sân bay Tân Sơn Nhất có nhiều cửa, cổng ra vào, nhiều kho hàng nằm riêng biệt, lượng người đến và đi rất lớn… Các đối tượng tìm đủ các phương thức thủ đoạn từ cất giấu, ngụy trang cho đến công khai để đưa hàng lậu vào Việt Nam. Bên cạnh đó các đối tượng lợi dụng các công ty chuyển fax nhanh như EMS, Fedex, UBS, TNT, DHL… để vận chuyển hàng lậu về Việt Nam. Do các công ty này nằm tại địa điểm riêng biệt, lượng hàng về trong ngày rất lớn, có sự tiếp tay của nhân viên làm việc tại đây nên gây khó khăn trong việc theo dõi, giám sát, phát hiện của lực lượng chức năng.

Nổi lên đối tượng trọng điểm, tuyến trọng điểm: Các tổ chức, cá nhân từ các nước Đức, Pháp, Mỹ, Canada, Hong kong, Trung Quốc về Việt Nam và hàng hóa xuất đi Australia, Đài Loan, Singapore.

 Phương thức thủ đoạn chính: Lợi dụng khả năng xử lý, phân luồng 24/24 của hệ thống tự động để thực hiện thông quan hàng hóa vào thời gian nhạy cảm (ngày lễ, tết) nhằm trốn tránh sự giám sát, kiểm soát hải quan. Hàng xuất khẩu khi được phân luồng (miễn kiểm tra thực tế) có thể trà trộn, cất giấu hàng lậu vào hàng hóa khai báo, sử dụng địa chỉ giả gửi hàng thông qua các dịch vụ đại lý khai thuê làm thủ tục hải quan. Thành lập các công ty thuê người đứng tên làm giám đốc để thực hiện hành vi buôn lậu, khi hàng hóa về đến sân bay Tân Sơn Nhất thì thuê các công ty dịch vụ giao nhận đứng ra làm thủ tục nhập khẩu hàng hóa. Khi bị cơ quan chức năng phát hiện thì bỏ trốn, trong khi các đối tượng đứng tên giám đốc thuê, các đối tượng giao nhận hoàn toàn không biết mặt hoặc không có thông tin về đối tượng chủ mưu, cầm đầu. Đối với hàng hóa xuất nhập khẩu: Các đối tượng buôn bán, vận chuyển ma tuý khai thác hình thức gửi qua đường bưu chính, chuyển phát nhanh, ma tuý được giấu trong hàng hoá là quà biếu, hàng phi mậu dịch…. có khoang rỗng như máy móc, loa kéo, đèn led, trong các tấm mút xốp dùng để bao gói thiết bị điện tử, quạt hộp; ngụy trang ma túy trong các chai/ hộp mỹ phẩm, dầu gội, bọt cạo râu, xà bông, bánh kẹo, hộp sữa, bột thức ăn, Milo, găng tay cao su y tế... Đối với hàng hóa nhập khẩu địa chỉ người nhận không rõ ràng, thay đổi địa chỉ hoặc từ chối nhận hàng khi cơ quan chức năng tiến hành các biện pháp nghiệp vụ...gây khó khăn cho công tác điều tra xử lý vi phạm. Đối với hàng xuất khẩu đối tượng thường sử dụng các mạng xã hội để liên lạc với các đơn vị vận chuyển, sử dụng các dịch vụ giao hàng công nghệ như Grab, Be, Gojek….do đó rất khó truy xét nên chúng không hề sợ hãi mà vẫn tiếp tục thực hiện vận chuyển bằng những thủ đoạn cũ. Đối với hành lý của hành khách xuất nhập cảnh: Cất giấu ma túy như ép ma túy vào thành bìa carton, bìa sách truyện tranh, khung hình, thành vali, vali hai đáy, trong các sản phẩm như kem đánh răng, nuốt trong người....Chúng thường thuê đối tượng để vận chuyển là nhóm người có quốc tịch thuộc các quốc gia khu vực Đông Nam Á nhằm miễn thị thực nhập cảnh khi vào Việt Nam (người Lào, Thái Lan).

Mặt hàng trọng điểm, gồm: Nhóm mặt hàng tiêu dùng: lương thực, thực phẩm, sữa, nước ngọt, bánh kẹo, thực phẩm chức năng, thực phẩm tươi sống, dược phẩm.... Nhóm mặt hàng có nguy cơ gian lận, độ rủi ro cao và có trị giá cao như: Mỹ phẩm, rượu, bia, thuốc lá, xì gà, điện thoại smartphone… Các mặt hàng có thuế tự vệ, máy móc, trang thiết bị y tế, vật tư y tế, thuốc điều trị Covid, sản phẩm điện tử và các loại hàng hóa có giá trị cao khác xuất khẩu, nhập khẩu từ các tuyến trọng điểm đã được cảnh báo, thường tiềm ẩn nhiều rủi ro. Động, thực vật hoang dã quý hiếm và sản phẩm từ động, thực vật hoang dã quý hiếm. Hàng hoá xuất khẩu  nhập khẩu thuộc danh mục hàng quản lý chuyên ngành.

Trước tình hình đó, Ban Chỉ đạo 389 Thành phố Hồ Chí Minh đã xây dựng kế hoạch và triển khai, phân công thực hiện cho các thành viên Ban Chỉ đạo 389 Thành phố Hồ Chí Minh tập trung lực lượng, tăng cường công tác nắm tình hình, chủ động phát hiện, bắt giữ, xử lý nghiêm mọi hoạt động buôn lậu của các đối tượng.

Trong 06 tháng đầu năm 2023, các lực lượng chức năng trong Ban Chỉ đạo 389 thành phố Hồ Chí Minh đã phối hợp phát hiện, bắt giữ và xử lý 97 vụ vi phạm về vận chuyển hàng cấm, hàng nhập lậu, gian lận thương mại qua cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất. Trong đó:

Cục Hải quan thành phố Hồ Chí Minh bắt giữ, xử lý: 90 vụ vi phạm (trong đó: 73 vụ vi phạm về hàng nhập lậu; gian lận thương mại và 17 vụ ma túy), phạt hành chính: 820,217,804 đồng; tổng trị giá hàng hóa vi phạm là 22,952,806,377 đồng, tạm giữ 4,450 gam cần sa và 38,658.65 gam ma túy các loại.

 Công an thành phố Hồ Chí Minh đã phối hợp với lực lượng chức năng có liên quan phát hiện 06 vụ, 09 đối tượng buôn lậu vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, trong đó xử lý hình sự 04 vụ, 07 bị can (buôn lậu 02 vụ - 04 bị can; vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới 02 vụ - 03 bị can;), xử phạt hành chính 70.000.000 đồng.

Cục quản lý thị trường Thành phố Hồ Chí Minh bắt giữ, xử lý: 01 vụ vi phạm về hàng nhập lậu, phạt hành chính: 90.000.000 đồng; tổng trị giá hàng hóa vi phạm là 392.106.000 đồng, tịch thu 1.835 kg và 22.097 đơn vị sản phẩm gồm vải, simili, ống nhựa, phụ liệu may mặc, thanh kim loại, miếng lót đế giày, vải may phần thân giày...

Dự báo trong bối cảnh tình hình dịch bệnh Covid - 19 đã được kiểm soát cùng với việc tái đầu tư mở cửa khai thác các tuyến đường bay của các Cảng hàng không ở Việt Nam và yêu cầu đòi hỏi đơn giản hóa các thủ tục hải quan trong hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa; kích thích và phục hồi nền kinh tế của cả nước càng làm cho tình hình mua bán, buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển trái phép hàng hóa có giá trị cao đặc biệt là ma túy, tiền chất qua đường hàng không, chuyển phát nhanh có xu hướng gia tăng mạnh cả về tính chất và mức độ vào 6 tháng cuối năm.