Bệnh võng mạc đái tháo đường: Biến chứng đáng lo ngại của bệnh đái tháo đường

Phát biểu tại buổi họp, ông Vương Ánh Dương, Phó cục trưởng Cục quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế), thông tin, đái tháo đường là một trong những bệnh không lây nhiễm phổ biến trên thế giới. Năm 2021, theo báo cáo của Hiệp hội đái tháo đường thế giới (IDF Diabetes Atlas), tỷ lệ bệnh đái tháo đường ở người lớn đã tăng gấp 3 lần so với năm 2000, từ 151 triệu người lên 537 triệu người (chiếm 10,5% dân số thế giới).

Tại Việt Nam, trong vòng 10 năm qua, bệnh đái tháo đường đã có mức gia tăng nhanh (từ 2,7% dân số năm 2002 lên 5,4% năm 2012 rồi 7,06% năm 2021 trong độ tuổi điều tra 18-69 tuổi) với gần 4,5 triệu người mắc bệnh.

Các chuyên gia trong buổi phổ biến về ban hành “Hướng dẫn chẩn đoán, điều trị và quản lý Bệnh võng mạc đái tháo đường”.

Đái tháo đường là một nhóm các bệnh lý chuyển hóa đặc trưng bởi tăng glucose máu. Tăng glucose máu mạn tính trong đái tháo đường sẽ gây tổn thương nhiều cơ quan, đặc biệt là mắt, thận, thần kinh, tim và mạch máu. Cứ 10 ca đái tháo đường thì đã có 6 ca biến chứng tại mắt, đặc biệt là bệnh võng mạc do đái tháo đường chiếm khoảng từ 20% đến 35% ở người mắc đái tháo đường.

Bệnh võng mạc đái tháo đường là biến chứng của bệnh đái tháo đường, một trong những nguyên nhân hàng đầu gây giảm thị lực và mù lòa trên thế giới. Bệnh diễn ra âm thầm, đa số người bệnh mắc bệnh võng mạc đái tháo đường thường không biết cho đến khi tiến triển nặng, không thể hồi phục ngay cả được điều trị.

Tổn thương võng mạc do đái tháo đường biểu hiện rất đa dạng như: Tăng sinh mạch máu võng mạc, phù hoàng điểm, xuất huyết, xuất tiết, bong võng mạc… Những tổn thương này sẽ gây suy giảm thị lực hoặc mù lòa không hồi phục, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng sống của bệnh nhân, gia tăng gánh nặng kinh tế cho bản thân người bệnh, gia đình và xã hội. Hậu quả của tình trạng này là gần 2 triệu bệnh nhân đái tháo đường ở Việt Nam đang có nguy cơ mất thị lực. 

Nhận thức được tầm quan trọng của bệnh đái tháo đường nói chung và bệnh võng mạc do đái tháo đường nói riêng, Bộ Y tế đã tham mưu cho Chính phủ để ban hành Quyết định số 2560/QĐ-TTg ngày 31-12-2016 của Thủ tướng Chính phủ Phê duyệt Chiến lược quốc gia phòng, chống mù lòa đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030 và phòng, chống bệnh về mắt liên quan đến đái tháo đường là một trong những nội dung quan trọng của Chiến lược này.

Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, Bệnh viện Mắt Trung ương, Bệnh viện Nội tiết Trung ương cùng nhiều đơn vị liên quan đã phối hợp xây dựng, ban hành hướng dẫn chuyên môn là Quyết định số 2558/QĐ-BYT ngày 20-9-2022 của Bộ Y tế “Hướng dẫn chẩn đoán, điều trị và quản lý Bệnh võng mạc đái tháo đường”; Quyết định số: 2557/QĐ-BYT ngày 20-9-2022 của Bộ Y tế về việc ban hành tài liệu chuyên môn "Hướng dẫn quy trình kỹ thuật chụp ảnh đáy mắt không huỳnh quang phát hiện sớm bệnh võng mạc đái tháo đường".

Tại buổi phổ biến, các chuyên gia nhận định, việc ban hành “Hướng dẫn chẩn đoán, điều trị và quản lý Bệnh võng mạc đái tháo đường” áp dụng chung trên toàn quốc là hết sức cần thiết. Một trong những điểm quan trọng là giúp các đơn vị tăng cường nhận thức về quản lý bệnh võng mạc đái tháo đường, bao gồm khám phát hiện sớm và phân cấp quản lý tại các tuyến theo mức độ bệnh. Việc khám sớm là cần thiết để phát hiện các tổn thương trên võng mạc và kịp thời chuyển bác sĩ chuyên khoa mắt khám và điều trị, tránh nguy cơ mất thị lực vĩnh viễn, mù lòa. Bên cạnh đó, phân cấp quản lý giữa các tuyến cũng giúp thuận lợi trong việc theo dõi người bệnh bị bệnh võng mạc đái tháo đường, giảm gánh nặng cho hệ thống y tế tuyến trên.

Tin, ảnh: LÊ HẢO