Bình luận: Bước ngoặt trên đường đua khốc liệt

Ở thời điểm ít có thể xảy ra bất ngờ, quyết định dừng “cuộc chơi” giữa chừng của ông Biden đã tạo bước ngoặt trên đường đua khốc liệt, khiến cuộc bầu cử tổng thống Mỹ ngày càng trở nên kịch tính. Việc phe Dân chủ “thay ngựa giữa dòng” chẳng khác nào tự đặt mình vào tình thế khó khăn và tạo ưu thế cho phe Cộng hòa với ứng viên hàng đầu Donald Trump đang đầy niềm tin chiến thắng.

Cho dù Tổng thống Joe Biden tuyên bố ủng hộ Phó tổng thống Kamala Harris thay ông lãnh trọng trách đối đầu với ứng cử viên của Đảng Cộng hòa, cũng khó có thể giúp phe Dân chủ nhanh chóng ổn định để tập trung cho chiến dịch tranh cử, nhất là trong bối cảnh chia rẽ và uy tín sụt giảm như hiện nay.

Tổng thống Mỹ Joe Biden tại Nhà Trắng ngày 3-7. Ảnh: AP

Không chỉ uy tín của ông Biden mà của cả Đảng Dân chủ đã suy giảm nghiêm trọng trước cử tri sau màn thể hiện thất vọng của đương kim tổng thống trước ông Donald Trump trong cuộc tranh luận đầu tiên hôm 27-6. Tại sự kiện này, ông Biden bị nhận xét là đã để ông Trump "át vía" và không có màn "phản đòn" nào ấn tượng. Cũng sau sự kiện này, Đảng Dân chủ càng thêm chia rẽ về việc có nên tiếp tục ủng hộ ông Biden làm ứng cử viên tham gia cuộc đua quyền lực hay không. Các cuộc thăm dò dư luận gần đây cho thấy cơ hội chiến thắng của ông Biden trước đối thủ Cộng hòa ngày càng thu hẹp.

Ông Biden không chỉ tụt lại ở cả 6 bang chiến trường quan trọng mà còn thất bại ở cả những bang mà Đảng Dân chủ có nhiều cơ hội chiến thắng như Virginia hay New Mexico. Kết quả này được cho là đã có tác động mạnh mẽ tới quyết định ngừng tranh cử của ông Biden. Vì mới chỉ cách đây ít ngày, bất chấp những thất vọng của Đảng Dân chủ, các nhà tài trợ chiến dịch tranh cử và cử tri ủng hộ sau thất bại trong cuộc tranh luận đầu tiên với cựu Tổng thống Trump, ông Biden vẫn tuyên bố không bỏ cuộc.

Sau khi tuyên bố ngừng tranh cử, ông Biden đã đề cử Phó tổng thống Kamala Harris trở thành ứng viên của Đảng Dân chủ trong cuộc đua vào Nhà Trắng năm nay. Dù được đích thân đương kim Tổng thống đề cử, bà Harris vẫn phải chờ cho đến đại hội toàn quốc Đảng Dân chủ, dự kiến diễn ra vào gần cuối tháng 8, khi các đại biểu bầu ứng viên mới ra tranh cử tổng thống. Với sự ủng hộ của ông Biden cùng nhiều lãnh đạo cấp cao của đảng này, nhiều khả năng bà Harris sẽ nhận được đề cử đại diện cho Đảng Dân chủ tham gia cuộc đua giành ghế tổng thống Mỹ. Giới phân tích cũng cho rằng bà Harris là lựa chọn khả thi nhất cho Đảng Dân chủ vào thời điểm này, bởi bà vừa duy trì chính sách nhiệm kỳ của Tổng thống Biden, vừa có khả năng giành lại niềm tin ở cử tri trung thành.

Cũng không thể phủ nhận những dấu ấn thành công của ông Biden trong nhiệm kỳ này, đó là các biện pháp cải thiện chất lượng dịch vụ y tế-sức khỏe và quy định về an toàn súng đạn được thực thi, bổ nhiệm nữ thẩm phán gốc Phi đầu tiên trong lịch sử nước Mỹ, cũng như thông qua dự luật về khí hậu có ý nghĩa quan trọng cùng các bước đi giúp hàn gắn với đồng minh, củng cố mạng lưới liên minh của Mỹ trên toàn cầu... Do đó, bà Harris cũng sẽ có những thuận lợi nhất định nếu nhận được đề cử. 

Nhìn về phe Cộng hòa, thông điệp tranh cử không mới của ứng cử viên Trump, đó là “Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại” vẫn khá thu hút đối với các cử tri đang mong chờ sự thay đổi sau gần 4 năm chứng kiến kinh tế tăng trưởng không như trông đợi. Ngoài ra, trong khi Đảng Cộng hòa đã toàn tâm toàn ý ủng hộ ứng cử viên Trump, thì Đảng Dân chủ-sau khi ông Biden ngừng tranh cử, vẫn còn chưa thống nhất được về việc ai sẽ thay thế ông Biden trong cuộc đua với ông Trump. Đó là chưa kể những bất đồng và chia rẽ nội bộ vẫn đang tiềm ẩn, dự báo những ngã rẽ bất ngờ cho đến khi đại hội toàn quốc kết thúc. 

Trong bối cảnh chỉ còn gần 4 tháng nữa là tới "Ngày phán quyết", những diễn biến sóng gió xuất hiện với Đảng Dân chủ là dấu hiệu cảnh báo một chiến dịch tranh cử đầy thách thức đang chờ phía trước đối với đảng này. Tuy nhiên, lịch sử các cuộc bầu cử tổng thống Mỹ không ít lần cho thấy bất ngờ không phải không có khả năng xảy ra vào phút chót và bất kỳ kịch bản nào cũng có thể xảy ra. Sự rút lui của ông Biden biết đâu sẽ là "bước lùi" cần thiết đối với Đảng Dân chủ ở thời điểm cần phải có những thay đổi mang tính bước ngoặt trước đối thủ Cộng hòa đang khát khao chiến thắng.

Ở thời điểm nhạy cảm như hiện nay, cho dù là ai được chọn thay thế ông Biden làm ứng cử viên của Đảng Dân chủ, cũng cần có đủ khả năng đoàn kết nội bộ chia rẽ của đảng này và đối mặt với thách thức làm sao giúp Đảng Dân chủ khôi phục hình ảnh, nhất là trình làng một thông điệp tranh cử thực sự gây ấn tượng, đủ sức thu hút sự quan tâm của nhiều cử tri.

MỸ HẠNH