Bộ Công an đề xuất thành lập Trung tâm Phòng, chống tin giả, tin sai sự thật

Bộ Công an cho biết, quy định phòng, chống vi phạm pháp luật về tin giả, tin sai sự thật ở nước ta đã có nhưng còn không ít vấn đề bất cập, hạn chế, như chưa có giải pháp đồng bộ phòng ngừa, đấu tranh, ngăn chặn, trong khi xu hướng tán phát tin giả, tin sai sự thật đang trở thành vấn nạn; chưa có khái niệm “tin giả”, “tin sai sự thật” một cách chính thống, chặt chẽ, khoa học; chưa có quy định về xác định, kiểm chứng tin giả, tin sai sự thật cũng như quy trình xử lý vi phạm pháp luật về tin giả, tin sai sự thật... Vì vậy, cần xây dựng Nghị định quy định phòng, chống tin giả, tin sai sự thật để thống nhất và nâng cao hiệu quả đấu tranh, phòng, chống tin giả, tin sai sự thật trước vấn nạn này.

Định nghĩa và phân loại tin giả, tin sai sự thật

Theo Dự thảo Nghị định, tin giả, tin sai sự thật gồm các thông tin: Tin giả, tin sai sự thật, thông tin sai lệch, thông tin giả mạo, thông tin bịa đặt, thông tin vu khống, thông tin xuyên tạc.

Bộ Công an đề xuất phân loại tin giả, tin sai sự thật theo độ nguy hại và theo quyền được tiếp cận thông tin.

Trong đó, tin giả, tin sai sự thật theo độ nguy hại gồm:

- Tin giả, tin sai sự thật nguy hại cao, bao gồm các tin giả, tin sai sự thật có khả năng tác động, ảnh hưởng tiêu cực lớn đến an ninh, quốc phòng, đối ngoại, uy tín, hình ảnh của Đảng, Nhà nước, dư luận xã hội; có khả năng gây ra khủng hoảng truyền thông; tác động đến uy tín, hình ảnh của lãnh đạo cấp cao Đảng, Nhà nước.

- Tin giả, tin sai sự thật nguy hại thấp bao gồm các tin giả, tin sai sự thật ảnh hưởng phạm vi hẹp, tác động đến quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức khác.

Phân loại theo quyền được tiếp cận thông tin gồm:

- Tin giả, tin sai sự thật có chứa thông tin công dân không được tiếp cận;

- Tin giả, tin sai sự thật có chứa thông tin công dân được tiếp cận có điều kiện;

- Tin giả, tin sai sự thật có chứa thông tin công dân được tiếp cận.

Công an tỉnh Lào Cai làm việc với cá nhân có hành vi chia sẻ thông tin sai sự thật trên mạng xã hội, gây ảnh hưởng đến dư luận và uy tín của lãnh đạo Đảng, Nhà nước. Ảnh: Công an tỉnh Lào Cai

Tại Dự thảo Nghị định, Bộ Công an đề xuất các hành vi vi phạm pháp luật về tin giả, tin sai sự thật như: Phát ngôn, làm, lưu trữ, tàng trữ, phát tán, đăng tải, chia sẻ, bình luận tin giả, tin sai sự thật xâm hại đến an ninh, uy tín, hình ảnh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức. Cung cấp tin giả, tin sai sự thật cho cá nhân, cơ quan, tổ chức khác nhằm gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức; xâm phạm an ninh, uy tín, hình ảnh quốc gia, trật tự an toàn xã hội hoặc nhằm mục đích để tổ chức, cá nhân sử dụng tin giả, tin sai sự thật tuyên truyền, phổ biến thông tin, hoạt động khác...

Theo quy trình xử lý được đề xuất, thông tin khi được phát hiện có dấu hiệu vi phạm pháp luật về tin giả, tin sai sự thật sẽ được kiểm chứng, xác minh, làm rõ; gắn nhãn; công bố, cảnh báo vi phạm pháp luật; ngăn chặn, gỡ bỏ; áp dụng các hình thức xử lý.

Quy trình xử lý này không áp dụng với trường hợp tin giả, tin sai sự thật đang trong quá trình điều tra, xét xử; đã có kết luận từ cơ quan có thẩm quyền hoặc được công bố từ trước; đang được các cơ quan có thẩm quyền xử lý theo quy định của pháp luật khác.

Trung tâm Phòng, chống tin giả, tin sai sự thật

Nhằm nâng cao hiệu quả phòng, chống tin giả, tin sai sự thật, giải quyết tối ưu vấn nạn này, Bộ Công an đề xuất thành lập Trung tâm Phòng, chống tin giả, tin sai sự thật của quốc gia.

Dự kiến trung tâm là của Chính phủ, còn Bộ Công an sẽ chủ trì xây dựng, quản lý, vận hành Trung tâm phòng, chống tin giả, tin sai sự thật.

Về chủ trương, Trung tâm Phòng, chống tin giả, tin sai sự thật sử dụng tối đa các nguồn lực sẵn có về cơ sở hạ tầng, cơ sở dữ liệu, khoa học công nghệ, thông tin, truyền thông của Bộ Công an; không làm phát sinh biên chế - người hưởng lương từ ngân sách nhà nước, với chức năng, nhiệm vụ:

- Bộ Công an chủ trì điều phối trung tâm, có thẩm quyền điều phối việc kiểm chứng vi phạm pháp luật về tin giả, tin sai sự thật; gắn nhãn tin giả, tin sai sự thật của các bộ, cơ quan ngang bộ thuộc Chính phủ, UBND các cấp.

- Kiểm chứng, xác minh, làm rõ vi phạm pháp luật về tin giả, tin sai sự thật về lĩnh vực an ninh, trật tự, các thông tin liên quan từ 2 bộ, cơ quan ngang bộ thuộc Chính phủ, 2 UBND cấp tỉnh trở lên.

- Gắn nhãn; công bố, cảnh báo vi phạm pháp luật về tin giả, tin sai sự thật liên quan các thông tin đã kiểm chứng của Bộ Công an.

- Yêu cầu ngăn chặn, gỡ bỏ tin giả, tin sai sự thật.

- Tổ chức rà soát, phát hiện thông tin có dấu hiệu vi phạm pháp luật về tin giả, tin sai sự thật.

- Điều phối, hướng dẫn công an các đơn vị, địa phương xác minh, làm rõ vi phạm pháp luật về tin giả, tin sai sự thật và kiến nghị, đề xuất xử lý.

- Thanh tra, kiểm tra, giám sát công tác này tại các cơ quan, đơn vị.