Brazil dồn lực chống nạn đói

Trong một bài viết mới đây đăng trên tờ Al Jazeera, bà Elisabetta Recine, Chủ tịch Hội đồng An ninh dinh dưỡng và thực phẩm quốc gia (CONSEA) của Brazil nhấn mạnh, cuộc khủng hoảng nạn đói toàn cầu đang trở nên trầm trọng hơn do hậu quả của đại dịch Covid-19, biến đổi khí hậu và cuộc xung đột ở Ukraine. Liên hợp quốc (LHQ) cho rằng tiến trình toàn cầu về nạn đói đang bị đảo ngược sau khi Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp LHQ (FAO) đánh giá mục tiêu toàn cầu về chấm dứt nạn đói vào năm 2030 dường như nằm ngoài tầm với. Giá lương thực ở mức cao gây thêm khó khăn cho các nước có thu nhập thấp vốn đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nợ. Trong khi đó, việc Sáng kiến Ngũ cốc Biển Đen nhằm bảo đảm xuất khẩu ngũ cốc của Ukraine từ các cảng ở Biển Đen sụp đổ làm gia tăng rủi ro cho an ninh lương thực của các nước nghèo phụ thuộc vào nhập khẩu thực phẩm.

Brazil, quốc gia được mệnh danh là siêu cường nông nghiệp và là một trong những nước xuất khẩu lương thực lớn nhất thế giới, cũng chứng kiến tình trạng đói nghèo gia tăng trong những năm gần đây sau khi chính quyền cựu Tổng thống theo đường lối cực hữu Jair Bolsonaro bãi bỏ các chính sách an sinh xã hội trong bối cảnh kinh tế suy thoái do đại dịch Covid-19. 

Các loại rau, quả ở một trung tâm cung ứng tại thành phố Rio de Janeiro, Brazil. Ảnh: Reuters

Trước tình hình này, chống nạn đói là một trong những ưu tiên hàng đầu của ông Lula da Silva sau khi trở lại ghế Tổng thống Brazil vào đầu năm nay. Cuối tháng 8 vừa qua, ông Lula da Silva đã phát động Chương trình “Brasil Sem Fome” (Brazil không có nạn đói) do CONSEA xây dựng. “Tôi muốn người lao động có thể ăn 3 bữa một ngày một cách đàng hoàng và cung cấp thực phẩm chất lượng cho con cái họ”, ông Lula da Silva nhấn mạnh. Chương trình này có những mục tiêu đầy tham vọng, đó là tập trung vào việc giải quyết tình trạng bất bình đẳng về cơ cấu, xóa Brazil khỏi bản đồ nạn đói của LHQ vào năm 2030 và trên 95% hộ gia đình được bảo đảm an ninh lương thực vào cuối thập kỷ này. Bên cạnh đó, chương trình cũng được triển khai nhằm mục đích cải thiện khả năng tiếp cận chế độ ăn uống lành mạnh của người dân và khởi động quá trình chuyển đổi sang nông nghiệp bền vững.

Chương trình có 32 chương trình nhỏ và chính sách để đạt được những mục tiêu trên, bao gồm chuyển tiền mặt cho các hộ nghèo, mua thực phẩm lành mạnh cho học sinh từ các nông hộ nhỏ, cung cấp chi phí phát triển nông nghiệp sinh thái, hỗ trợ cho phụ nữ nông thôn và tăng cường bảo vệ rừng nhiệt đới Amazon. Tất cả các biện pháp này đều nhằm mục đích đưa tiếng nói của những người không được bảo đảm an ninh lương thực và những người bị thiệt thòi vào quá trình ra quyết định, từ đó giải quyết các nguyên nhân gốc rễ của nạn đói.

Trên thực tế, đây là bản làm lại của Chương trình “Fome Zero” (Không có người đói) do ông Lula da Silva đưa ra vào năm 2003 trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên. Bằng cách cung cấp tiền mặt, tận dụng việc mua hàng của chính phủ để hỗ trợ các hộ sản xuất nhỏ và quan trọng là xây dựng các cơ quan ra quyết định mang tính toàn diện, chính quyền của ông Lula da Silva đã đạt được thành công trong cuộc chiến chống nạn đói. Chương trình “Fome Zero” đã giúp giảm một nửa tình trạng mất an ninh lương thực ở Brazil và đưa đất nước này ra khỏi bản đồ nạn đói của LHQ vào năm 2014. Dù vậy, chính sách chống nạn đói trước đây ở Brazil đã không được duy trì vì không giải quyết được tình trạng bất bình đẳng về cơ cấu và chỉ tập trung chủ yếu vào việc cung cấp cứu trợ ngay lập tức hơn là giải quyết nguyên nhân gốc rễ của nạn đói.

Chủ tịch CONSEA Recine cho rằng, trong cuộc chiến chống nạn đói, thế giới đang rất cần câu trả lời. Chương trình chống nạn đói mới của Brazil có thể là tia hy vọng và là một hình mẫu toàn cầu có ý nghĩa quan trọng. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều trở ngại trong quá trình triển khai chương trình. Sự phối hợp thực hiện của các bộ và các cấp chính quyền sẽ là “chìa khóa” mang lại thành công cho chương trình.

LÂM ANH