Cách FIFA kiếm tiền

Đàn gà đẻ trứng vàng

FIFA đã chi tổng cộng 440 triệu USD tiền thưởng ở World Cup 2022, nơi nhà vô địch Argentina nhận 45 triệu USD, cao gấp 4 lần tiền thưởng cho đội bóng sẽ đăng quang ở World Cup nữ 2023.

Infantino có tầm nhìn xa, biết cách “hái” ra tiền từ túc cầu giáo. Với ông, các giải bóng đá, đặc biệt là World Cup và hành trình đến với giải đấu này đích thị là đàn gà đẻ trứng vàng. Nói có sách, mách có chứng. Tại World Cup 2022 ở Qatar, FIFA thu về xấp xỉ 5 tỷ USD. Đấy là doanh thu tại vòng chung kết. Còn trên hành trình đến với vòng chung kết World Cup, FIFA cũng thu bộn tiền từ vòng loại. Cụ thể, chu kỳ vòng loại World Cup 2022 tính từ năm 2019 đến trước khi diễn ra vòng chung kết ở Qatar, doanh số mà FIFA thu về lên đến 7 tỷ USD.

Tờ Al Jazeera của Qatar, sau khi thống kê số tiền FIFA kiếm được nhân sự kiện World Cup 2022, lên tới 12 tỷ USD, đã bình luận: “Việc kinh doanh hiếm khi đơn giản như vậy, cứ như thể World Cup là một mỏ dầu khổng lồ. Nếu như bạn sở hữu sản phẩm độc quyền mà hầu hết khách hàng đều phải mua, nhưng bạn không tốn chi phí sản xuất, chắc chắn bạn sẽ giàu lên nhanh chóng. Đây chính là cách FIFA kiếm tiền”.

FIFA đặt mục tiêu sẽ có 2 tỷ người theo dõi World Cup nữ 2023. Ảnh: FIFA

Tại Đại hội FIFA lần thứ 73 ở Kigali (Rwanda) hồi tháng 3-2023, phát biểu ngay sau khi tái đắc cử nhiệm kỳ thứ hai (2023-2027), Chủ tịch Infantino đã khéo vỗ về: “World Cup nữ 2023 sẽ có tổng tiền thưởng hơn 150 triệu USD, gấp 3 lần tiền thưởng ở World Cup nữ 2019”. Trước những tràng pháo tay trong khán phòng, ông Infantino chốt: “Đối với nhiệm kỳ tài chính tiếp theo của FIFA, tôi cam kết doanh thu sẽ đạt 11 tỷ USD trong 4 năm tới, thể hiện sự gia tăng vượt trội so với doanh thu 6,4 tỷ USD ở nhiệm kỳ 2019-2023”.

Việc kiếm tiền từ các giải đấu do FIFA tổ chức xem ra khá nhẹ nhàng cho Infantino. Thế nên người đứng đầu FIFA mới bổ nhiệm bà Fatma Samoura, một cựu quan chức Liên hợp quốc ít được biết đến từ Senegal, làm Tổng thư ký FIFA. Việc bổ nhiệm một phụ nữ châu Phi vào đội ngũ lãnh đạo ở cấp thượng tầng FIFA, trước đây toàn nam giới, thoạt đầu đã tạo ra hiệu ứng tốt, biến bà Fatma Samoura trở thành một trong những nhân vật quyền lực nhất trong lịch sử của FIFA. 

Vấn đề là bà Fatma Samoura, một nhà ngoại giao kỳ cựu nhưng lại có ít kinh nghiệm trong lĩnh vực tài trợ và bản quyền truyền hình. Nhưng với Chủ tịch FIFA, điều đó không quan trọng; Gianni Infantino tự coi mình là nhà lãnh đạo tối cao trên mọi phương diện, một người có thể và sẽ tham gia vào các vấn đề liên quan đến tài chính ở tổ chức đầy quyền lực này.

Việc kinh doanh hiếm khi đơn giản như vậy

Xưa nay, ít thấy có quốc gia nào lãi khi tổ chức World Cup. Qatar đã chi hàng trăm tỷ USD tổ chức World Cup 2022. Đến giờ, các quan chức Nam Phi vẫn còn hãi khi nhớ về kỳ World Cup 2010. Thống kê cho thấy, FIFA kiếm được 3,5 tỷ USD từ các hoạt động thương mại liên quan tới World Cup 2010, trong đó riêng bản quyền truyền hình đã mang về 2,5 tỷ USD.

Ở chiều ngược lại, sau khi World Cup 2010 kết thúc, chính quyền Nam Phi giật mình khi thấy họ chỉ thu được hơn 10% trên tổng vốn đầu tư cho sự kiện đình đám trên. Theo số liệu chính thức của Chính phủ Nam Phi, nước này chỉ thu về 510 triệu USD từ ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh, trong khi chi tới 4,7 tỷ USD để sửa chữa, xây mới hàng loạt sân vận động, nâng cấp cơ sở hạ tầng.

Tờ Al Jazeera bình quá chuẩn, đúng là “việc kinh doanh hiếm khi đơn giản như vậy”. Với các sự kiện World Cup, FIFA kiếm được nhiều khoản tiền kếch xù, cứ như thể họ chỉ việc múc dầu lên rồi bán cho hàng loạt khách hàng đang háo hức chờ đến lượt được mua.

Chủ tịch Infantino cho hay, FIFA đã đầu tư 1 tỷ USD vào bóng đá nữ trong những năm gần đây. Mặc dù World Cup nữ 2015 và 2019 ghi nhận khoản lỗ nhưng người đứng đầu FIFA hy vọng ở World Cup nữ 2023, FIFA sẽ hòa vốn với doanh thu ước tính 400 triệu USD, chủ yếu đến từ việc bán bản quyền truyền hình. Đây là kỳ World Cup nữ đầu tiên FIFA thực hiện việc bán bản quyền truyền hình.

TRUNG GIANG