Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ: Nâng cao năng lực, hiệu lực và hiệu quả của Kiểm toán Nhà nước

Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ nhấn mạnh tới yêu cầu phải bám sát mục tiêu tăng cường năng lực, hiệu lực, hiệu quả của Kiểm toán Nhà nước.

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ phát biểu về kế hoạch kiểm toán của Kiểm toán Nhà nước trong năm 2024.

Kiểm toán Nhà nước là công cụ rất quan trọng của Đảng, Nhà nước, trong đó có phục vụ Ban chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực. “Vai trò của Kiểm toán Nhà nước ngày càng cao hơn thì hiệu lực cũng ngày càng phải cao hơn, làm gì cũng phải có hiệu quả, theo phương châm “thà ít nhưng tốt”, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ nói.

Trên cơ sở đó, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đề nghị Kiểm toán Nhà nước tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin; tăng cường công tác phối hợp, đáp ứng yêu cầu quản lý của Trung ương, của các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Hoạt động kiểm toán phải tiếp tục góp phần siết chặt kỷ luật, kỷ cương tài chính, ngân sách, tiền tệ.

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ nêu vấn đề, việc công bố kết quả kiểm toán, thanh tra, kiểm tra hằng năm có phát hiện nhiều, xử lý nhiều sai phạm một mặt cho thấy công tác kiểm toán, thanh tra, kiểm tra được thực hiện chu đáo, đến nơi đến chốn. Tuy nhiên, mặt khác cũng cho thấy vấn đề, tại sao hiện nay các công cụ hoạt động thường xuyên như vậy, liên tục như thế mà kỷ luật, kỷ cương, sai phạm không giảm? Qua công tác quyết toán hằng năm cho thấy có rất nhiều vấn đề liên quan tới dự toán, quyết toán ngân sách nói từ năm này sang năm khác, từ kỳ họp này sang kỳ họp khác nhưng vẫn tiếp diễn.

“Phải trả lời được câu hỏi này”, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ nhấn mạnh yêu cầu như vậy.

Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải điều hành nội dung phiên họp.

So sánh Kiểm toán Nhà nước như là bác sĩ của nền kinh tế, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ nêu rõ, làm bác sĩ thì càng ít bệnh nhân càng tốt. Kiểm toán Nhà nước phải góp phần đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí; tăng cường thực hiện chủ trương kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực ngay trong công tác kiểm toán, công tác điều tra, truy tố, xét xử, thanh tra, kiểm tra.

“Đảng đoàn Quốc hội đã hoàn tất báo cáo trình Bộ Chính trị ban hành quy định về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ trong công tác xây dựng pháp luật”, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ cho biết như vậy, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu các cơ quan ở mọi lĩnh vực cũng đều phải tham gia vào công tác này.

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ cũng yêu cầu tiếp tục đề cao tính công khai, minh bạch, khách quan, trung thực. Công khai, minh bạch là một trong những vũ khí quan trọng nhất của hoạt động kiểm toán. Cụ thể, Kiểm toán Nhà nước cần tổ chức họp báo công khai báo cáo kiểm toán năm, lựa chọn những cuộc kiểm toán chuyên đề, trọng điểm để công khai.

“Công khai như vậy một mặt vừa là sức mạnh của hoạt động kiểm toán, mặt khác để công luận, xã hội giám sát hoạt động kiểm toán có đúng không, làm có đàng hoàng không”, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ nói.

Cùng với đó, hoạt động kiểm toán phải có tính tư vấn sâu sắc hơn, chuyên nghiệp hơn; phản biện sắc bén hơn, trúng và có trọng tâm hơn. Lấy ví dụ về sai phạm trong ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội vừa tổ chức Hội nghị toàn quốc lần thứ nhất triển khai luật, nghị quyết của Quốc hội khóa XV. Trong năm nay, Kiểm toán Nhà nước có thể tập trung đánh giá tác động, hậu quả của sai phạm trong ban hành văn bản quy phạm pháp luật, nhất là việc sử dụng các văn bản hành chính để điều chỉnh các vi phạm pháp luật.

Theo Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ, dù làm riêng biệt hay kiểm toán chung, tất cả các cuộc kiểm toán phải hướng vào việc đánh giá thị trường đất đai, tài chính, tiền tệ, chứng khoán, bất động sản để dự lường rủi ro về kinh tế vĩ mô. “Phải trả lời được vì sao tín dụng ngân hàng tăng chậm, hệ thống tài chính, ngân hàng đang khó khăn, nợ xấu tăng, tình hình chậm trả nợ vay trái phiếu đáo hạn, nhất là trong lĩnh vực bất động sản tăng”, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ nêu ví dụ.

Phó thủ tướng Chính phủ Trần Lưu Quang phát biểu tại phiên họp.

Bên cạnh đó là một loạt các vấn đề lớn khác, như khó khăn trong mua sắm trang thiết bị, vật tư y tế vẫn chưa được xử lý dứt điểm; các vấn đề về đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông, từ vấn đề in tới vấn đề phát hành, chiết khấu, giá bán sách giáo khoa…; các vấn đề liên quan tới thị trường bảo hiểm nhân thọ, có hay không vấn đề bắt tay giữa ngân hàng và bảo hiểm để trục lợi; các vấn đề về đầu tư công, giải ngân đầu tư công với các chương trình mục tiêu quốc gia vì sao vẫn tắc, vẫn chậm; các vấn đề về phòng cháy, chữa cháy, đăng kiểm, sát hạch, đào tạo lái xe… “Những vấn đề đó đáng lẽ Kiểm toán Nhà nước phải có dự báo, có động thái sớm thì đỡ thiệt hại”, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ nói.

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ cũng nhấn mạnh tới các vấn đề liên quan tới doanh nghiệp, nhất là tình hình khó khăn của doanh nghiệp. Số liệu thống kê tháng 8 cho thấy tình hình doanh nghiệp vẫn còn khó khăn. Doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh từ đầu năm đến tuần đầu tháng 8 tăng 19,2%, tạm ngừng hoạt động chờ giải thể tăng 287,8%, tức hơn 36.000 doanh nghiệp so với cùng kỳ năm trước. Từ đó, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ yêu cầu Kiểm toán Nhà nước có tham mưu về vấn đề này. "Tại Diễn đàn Kinh tế-Xã hội sắp tới cũng sẽ có phân tích, đánh giá về tình hình doanh nghiệp hiện nay", Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ cho biết.

Ngoài ra, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ cũng nhắc tới vấn đề điện lực. Trước tình hình thiếu điện như thế, Kiểm toán Nhà nước cũng phải trả lời được câu hỏi về năng lực điện, giá điện như thế nào…

Phát biểu tại phiên họp, Phó thủ tướng Chính phủ Trần Lưu Quang khẳng định, Chính phủ sẽ chỉ đạo các cơ quan trực thuộc phối hợp cùng Kiểm toán Nhà nước để có kế hoạch hợp lý nhất, tránh chồng chéo; có sự kết nối, chia sẻ thông tin theo hướng chuyển đổi số để Kiểm toán Nhà nước tiếp cận với cơ sở dữ liệu chung “đã được dày công xây dựng”; thúc đẩy thực hiện nghiêm các kiến nghị của Kiểm toán Nhà nước.

Phó thủ tướng Trần Lưu Quang cũng đề nghị Kiểm toán Nhà nước lựa chọn những đối tượng, lĩnh vực kiểm toán đang có ảnh hưởng lớn với sự phát triển, những dự án lớn về hạ tầng cũng như các dự án có nguy cơ sai phạm cao, được xã hội quan tâm; nâng cao tính khả thi của kiến nghị kiểm toán…

Tin, ảnh: CHIẾN THẮNG