• Click để copy

“Cơn sốt” vàng ở Iran

Trước những “cơn bão” kinh tế kéo dài do các lệnh trừng phạt quốc tế liên quan tới chương trình hạt nhân của Tehran, Chính phủ cũng như người dân Iran lựa chọn dự trữ vàng như một cách giúp họ yên tâm hơn. Nhưng hiệu quả ra sao vẫn còn là điều mà các chuyên gia đang đặt dấu hỏi.

Theo Al Jazeera, Iran tuyên bố đã chuyển phần lớn dự trữ ngoại hối thành vàng, khi lượng nhập khẩu vàng tăng gấp ba lần so với năm ngoái. Thống đốc Ngân hàng Trung ương Iran Mohammad Reza Farzin cho biết vào tháng 12-2024 rằng 20% dự trữ ngoại hối của Iran đã được chuyển thành vàng, giúp nước này có tỷ lệ vàng so với ngoại tệ thuộc hàng cao nhất thế giới.

Còn trong những tháng đầu năm 2025, Iran đã nhập khẩu hàng tấn vàng, số lượng cao kỷ lục. Số liệu từ cơ quan hải quan nước này cho thấy, tính đến ngày 19-1, Iran đã nhập khẩu ít nhất 81 tấn vàng thỏi, cao hơn 300% về giá trị so với cùng kỳ năm trước và tăng 234% về khối lượng. Đến cuối tháng 2, lượng vàng nhập khẩu đã vượt qua 100 tấn, cao hơn gấp ba lần so với tổng số 30 tấn của năm 2024.

Trải qua hơn một thập kỷ phải chống chọi với những những lệnh trừng phạt liên miên khiến nền kinh tế sa sút nghiêm trọng, đồng nội tệ rial mất giá, lạm phát tăng cao, Iran đã sử dụng vàng như một kênh đầu tư an toàn. Chính quyền Tổng thống Masoud Pezeshkian đã đẩy mạnh chiến lược này trước áp lực gia tăng từ Tổng thống Mỹ Donald Trump. Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright mới đây cho biết chính quyền Tổng thống Donald Trump đã chuẩn bị áp dụng lệnh trừng phạt đối với hoạt động sản xuất dầu của Iran.

“Cơn sốt” vàng ở Iran
Một cửa hàng bán đồ trang sức ở Grand Bazaar tại thủ đô Tehran. Ảnh minh hoạ. Ảnh: AFP 

Tổng thống Donald Trump vẫn luôn theo đuổi chính sách cứng rắn với Iran. Trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên của mình, ông Trump đã rút Mỹ khỏi thỏa thuận hạt nhân mang tên Kế hoạch hành động chung toàn diện (JCPOA) được Iran và nhóm P5+1 (gồm 5 nước Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc và Đức) ký năm 2015. Ngoài ra, chính quyền của ông cũng tái áp đặt các biện pháp trừng phạt chống Tehran. 

Không chỉ chính phủ, người dân Iran cũng đổ xô mua vàng để bảo vệ tài sản trước sự mất giá liên tục của đồng nội tệ. Căng thẳng gia tăng ở Trung Đông và mối đe dọa trả đũa của Israel càng tiếp thêm động lực để người dân nước này bảo vệ tài sản của mình bằng cách đầu tư vào vàng. 

Nhiều năm qua, người Iran thường tích trữ ngoại tệ mạnh và các sản phẩm vàng, đặc biệt là đồng xu vàng do Ngân hàng Trung ương đúc. Gần đây, chính quyền Iran cũng khuyến khích người dân mua vàng nhiều hơn, kéo theo hàng loạt dịch vụ và ứng dụng tài chính xuất hiện, cùng với đó là những quảng cáo rầm rộ rằng người dân có thể đầu tư vào vàng với số tiền rất nhỏ, chỉ từ 1USD. Tuy nhiên, không phải tất cả nền tảng này đều có dự trữ vàng thực tế, buộc chính quyền phải liên tục cảnh báo người dân chỉ nên mua vàng từ các nhà cung cấp được chứng nhận.

Ngoài các yếu tố địa chính trị, yếu tố mê tín cũng đóng vai trò đáng kể khiến vàng trở thành một kênh tích trữ được người Iran lựa chọn. Tháng 8 năm ngoái, hàng nghìn người xếp hàng trước các cửa hàng vàng để mua vàng vào ngày 13 của tháng Safar theo lịch Hồi giáo, với niềm tin rằng điều này sẽ mang lại may mắn.

Sau khi bị cắt khỏi hệ thống thanh toán toàn cầu và gặp khó khăn nghiêm trọng trong việc tiếp cận ngoại tệ, Iran ngày càng ưu tiên vàng như một phương tiện giao dịch thay thế đồng USD. Theo Al Jazeera, Chính phủ Iran được cho là đã vận chuyển phần lớn số vàng nhập khẩu qua sân bay quốc tế Imam Khomeini ở Tehran để tránh các rủi ro hậu cần khi vận chuyển số lượng lớn. Ngoài ra, Iran cũng đang tìm cách mở rộng sản xuất vàng trong nước, nhưng lĩnh vực khai thác vàng hiện nay vẫn ở mức khiêm tốn do thiếu đầu tư vào hoạt động thăm dò, khai thác.

Trước “cơn sốt” vàng ở Iran, giới chuyên gia cho rằng, dù chiến lược vàng có thể mang lại lợi ích ngắn hạn cho quốc gia Hồi giáo, nhưng nó không thể giúp giải quyết triệt để vấn đề lạm phát và tình trạng mất giá của đồng rial. Nhà kinh tế học và phân tích thị trường Mehdi Haghbaali nhận định rằng việc Ngân hàng Trung ương bán đồng xu vàng cho công chúng khó có tác động lớn.

Theo chuyên gia Mehdi Haghbaali, Ngân hàng Trung ương đang cố gắng trấn an thị trường bằng cách thể hiện họ có đủ dự trữ ngoại hối và vàng. Nhưng dù có thế nào, thị trường vẫn nhận thức rõ về thâm hụt tài khóa lớn và khó khăn thương mại dưới thời chính quyền mới ở Mỹ. Nên dù Ngân hàng Trung ương bán bao nhiêu vàng đi nữa, điều này cũng khó thay đổi tâm lý công chúng và gần như không có tác động đến giá cả.

Theo chuyên gia Mehdi Haghbaali, chỉ có các cải thiện về kinh tế vĩ mô và chính trị mới thực sự giúp ổn định thị trường, trong khi các biện pháp như bán vàng chỉ là “tốn công vô ích”.

XUÂN PHONG

Tin mới

Quảng Trị dự kiến sơ tán gần 53 nghìn người khi bão số 6 đổ bộ
Quảng Trị dự kiến sơ tán gần 53 nghìn người khi bão số 6 đổ bộ

Ngày 30-8, các địa phương, đơn vị trên địa bàn tỉnh Quảng Trị đã lên phương án ứng phó với bão số 6 và tình hình mưa lớn, lũ quét, sạt lở đất.

Thủ tướng yêu cầu khẩn trương triển khai tặng quà nhân dân dịp Quốc khánh
Thủ tướng yêu cầu khẩn trương triển khai tặng quà nhân dân dịp Quốc khánh

Ngày 30-8, Phó thủ tướng Hồ Đức Phớc ký ban hành Công điện số 152/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc khẩn trương triển khai tặng quà nhân dân nhân dịp kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2-9.

Thủ tướng Phạm Minh Chính trao quyết định giao Quyền Bộ trưởng Bộ Ngoại giao đối với đồng chí Lê Hoài Trung
Thủ tướng Phạm Minh Chính trao quyết định giao Quyền Bộ trưởng Bộ Ngoại giao đối với đồng chí Lê Hoài Trung

Sáng 30-8, tại Trụ sở Chính phủ, Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì công bố, trao quyết định tiếp nhận đồng chí Lê Hoài Trung, Bí thư Trung ương Đảng, Chánh Văn phòng Trung ương Đảng, về công tác tại Bộ Ngoại giao, giao Quyền Bộ trưởng Bộ Ngoại giao và chỉ định đồng chí Lê Hoài Trung tham gia Ban Chấp hành, Ban Thường vụ Đảng ủy, giữ chức Bí thư Đảng ủy Bộ Ngoại giao nhiệm kỳ 2025-2030.

Thái Lan: Đảng Bhumjaithai đạt thỏa thuận thành lập chính phủ mới với đảng đối lập chính
Thái Lan: Đảng Bhumjaithai đạt thỏa thuận thành lập chính phủ mới với đảng đối lập chính

Bối cảnh chính trị Thái Lan đã thay đổi đáng kể trong ngày 29-8 sau phán quyết của Tòa án Hiến pháp phế truất Thủ tướng Paetongtarn Shinawatra, khi đảng Bhumjaithai (Tự hào Thái Lan) tuyên bố đã đồng ý thỏa thuận với đảng Nhân dân (PP) đối lập chính để thành lập chính phủ mới.

Quân sự thế giới hôm nay (30-8): Su-30MK2 là tiêm kích có tầm bay xa nhất châu Mỹ?
Quân sự thế giới hôm nay (30-8): Su-30MK2 là tiêm kích có tầm bay xa nhất châu Mỹ?

Quân sự thế giới hôm nay (30-8) có những nội dung sau: Mỹ đóng tàu ngầm hạt nhân USS Wisconsin; Anh khởi động dự án phát triển tên lửa đạn đạo chiến thuật giá rẻ; Su-30MK2 là tiêm kích có tầm bay xa nhất châu Mỹ?

Bảo đảm y tế dịp đại lễ
Bảo đảm y tế dịp đại lễ

Để bảo đảm an toàn tuyệt đối, không để dịch bệnh bùng phát, ảnh hưởng đến sức khỏe người dân, du khách dịp đại lễ, ngành y tế Hà Nội đã tăng cường triển khai các hoạt động giám sát dịch, bệnh truyền nhiễm tại cộng đồng.