Công trình nghiên cứu xuất sắc về Quang Trung - Nguyễn Huệ

Nhằm tiếp tục gìn giữ, kế thừa, tiếp bước, phát huy truyền thống lịch sử hào hùng của phong trào Tây Sơn và tỏ lòng thành kính, tri ân những đóng góp của người anh hùng “áo vải cờ đào”, trí dũng song toàn Quang Trung - Nguyễn Huệ, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật vừa tái bản cuốn sách “Quang Trung - Anh hùng dân tộc”.

Kể từ lần xuất bản đầu tiên, cuốn sách qua nhiều lần xuất bản với nhiều đơn vị khác nhau đã trở thành nguồn tư liệu quý đối với giới chuyên môn, bạn đọc khi tìm hiểu về cuộc đời, sự nghiệp của vua Quang Trung - Nguyễn Huệ.

Bìa cuốn sách

Với gần 400 trang, được chia thành 4 phần: “Quật khởi”, “Bắc tiến”, “Đối ngoại” và “Nội trị”, cuốn sách đã khắc họa một cách sinh động về cuộc đời, thân thế, sự nghiệp của vua Quang Trung, cũng như các thành tích quân sự, chính trị, ngoại giao, văn hóa thời Tây Sơn.

Dưới ngòi bút linh hoạt, đầy sức hấp dẫn của Hoa Bằng, cùng những tư liệu quý vừa phong phú, vừa mới mẻ, Hoa Bằng đã tái hiện bức tranh lịch sử đau thương của đất nước thời vua Lê-chúa Trịnh: Vua - chúa trụy lạc, loạn quân nổi lên khắp nơi, dân chúng nghèo đói cùng cực. Trong bối cảnh đó, cuộc khởi nghĩa của nhân dân nổ ra là tất yếu, mà đại biểu cho khuynh hướng của tầng lớp nhân dân lúc bấy giờ chính là Khởi nghĩa Tây Sơn do 3 anh em họ Nguyễn (Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ) lãnh đạo.

Với những người làm công tác đối ngoại, khi cầm trên tay cuốn sách này, khi đọc các bài viết có trong phần thứ ba của cuốn sách, bạn đọc sẽ tìm thấy nhiều giá trị tư liệu và kinh nghiệm vô cùng lớn ở tài năng quân sự và cả tầm vóc trí tuệ, sự bản lĩnh và khéo léo của Quang Trung-Nguyễn Huệ khi đại phá quân Thanh ra khỏi cõi Việt mùa xuân năm 1789; hay chính sách đối ngoại của vua Quang Trung với các lân bang. 

Đánh giá về giá trị nội dung cuốn sách, PGS, TS Tạ Ngọc Liễn, Ủy viên Hội đồng Khoa học Trung tâm UNESCO thông tin tư liệu lịch sử và văn hóa Việt Nam, cho rằng: Với cuốn “Quang Trung - Anh hùng dân tộc”, Hoa Bằng đã cắm một cái mốc chắc chắn, không ai quên được khi muốn tiếp tục đi vào nghiên cứu cuộc Khởi nghĩa Tây Sơn cùng vương triều Tây Sơn. Có thể nói, tất cả thành tích quân sự, chính trị, ngoại giao, văn hóa thời Tây Sơn cũng như tầm vóc, tài năng của Nguyễn Huệ đã được Hoa Bằng làm sáng rõ và đánh giá xác đáng qua tác phẩm quan trọng này. Ngòi bút viết về người anh hùng Nguyễn Huệ của Hoa Bằng rất tươi tắn, linh hoạt, có sức hấp dẫn, lôi cuốn người đọc.

Gần 80 năm đã trôi qua song tác phẩm “Quang Trung-Anh hùng dân tộc” của Hoa Bằng vẫn vẹn nguyên giá trị, vẫn được giới nghiên cứu trân trọng sử dụng. Sau Hoa Bằng nhiều năm, có một số tác giả cũng viết về Quang Trung-Nguyễn Huệ, nhưng các cuốn sách đó chưa vượt được công trình của Hoa Bằng, nhất là về tư liệu.

Cơ sở nền móng làm cho cuốn “Quang Trung - Anh hùng dân tộc” đứng vững được lâu chính là nhờ tác giả đã khai thác, sử dụng một khối lượng tư liệu vừa phong phú, vừa mới mẻ mà nhiều nhà nghiên cứu đương thời không tiếp cận được. Đọc cuốn sách, chúng ta thấy ở đây những nguồn tài liệu đời Tây Sơn lần đầu tiên được trình bày hết sức thú vị, như các văn kiện bang giao do Ngô Thì Nhậm, Phan Huy Ích viết, các tư liệu văn thơ trong Ngô gia văn phái, các sách dã sử thời Hậu Lê...

NGUYỄN CHẮT