Đổi đời nhờ cây quế

Nhà nhà trồng quế

Đến thôn Bản Tát, xã Châu Quế Hạ, chúng tôi không khỏi bất ngờ khi thấy nhiều ngôi nhà khang trang, thiết kế đẹp mắt, hiện đại thấp thoáng dưới những đồi cây, rừng quế. Gia đình ông Hoàng Văn On, sinh năm 1968, là một trong nhiều hộ dân của thôn Bản Tát có căn nhà như vậy. “Gia đình tôi thoát nghèo từ hơn chục năm trước rồi. Năm 2019, tôi xây được căn nhà trị giá hơn 2,2 tỷ đồng, sau đó mua xe ô tô 1,4 tỷ đồng... Tất cả là từ hơn 20ha đất trồng cây quế đấy!”, ông On chia sẻ với chúng tôi.

Rời nhà ông Hoàng Văn On, đồng chí Bàn Tòn Sơn, Bí thư Đảng ủy xã Châu Quế Hạ vừa đưa chúng tôi đi tìm hiểu thực tế, vừa phấn khởi cho biết: “Nhờ cây quế mà đời sống của bà con thay đổi rõ rệt, nhiều hộ đã vươn lên thoát nghèo, không ít hộ được xếp vào diện khá giả, giàu có. Đến nay, tỷ lệ nghèo đa chiều của xã giảm còn 12,2%; thu nhập bình quân đầu người đạt gần 46,6 triệu đồng/người/năm”.

Vườn quế đang cho thu hoạch của người dân xã Châu Quế Hạ.

Xã Châu Quế Hạ có tổng diện tích hơn 8.700ha thì có đến hơn 6.000ha trồng cây quế; toàn xã có gần 2.200 hộ dân thì cũng có chừng ấy hộ trồng quế, đúng như câu nói cửa miệng: “Ở Châu Quế Hạ nhà nhà trồng quế”. Theo đồng chí Nguyễn Đình Đăng, Phó chủ tịch UBND xã Châu Quế Hạ, những năm gần đây, giá quế khô dao động khoảng 45-50 triệu đồng/tấn, có những gia đình trên địa bàn xã thu hoạch trên dưới 20 tấn/năm, thu nhập khoảng 1 tỷ đồng; nhiều hộ thu hoạch trung bình 5-7 tấn/năm, thu nhập chừng 300 triệu đồng, hộ ít cũng thu được hàng trăm triệu đồng mỗi năm từ cây quế. “Cây quế thực sự trở thành loại cây kinh tế chủ lực, thu nhập từ cây quế trở thành nguồn thu chính của cả xã”, đồng chí Nguyễn Đình Đăng khẳng định.

Phát huy tiềm năng, thế mạnh

 Là loại cây trồng phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng, mặt khác, cây quế mang lại giá trị kinh tế cao khi ngoài vỏ quế là sản phẩm chính được bán với giá ổn định thì lá quế cũng được khách hàng thu mua để làm tinh dầu quế, thân cây được người dân tận dụng bán cho các xưởng sản xuất gỗ ván... Sản phẩm từ cây quế không lo “đầu ra” vì sản xuất đến đâu được tiêu thụ hết đến đấy. Vì vậy, cây quế được trồng rộng rãi ở Văn Yên, phân bổ ở tất cả 25 xã, thị trấn trên địa bàn huyện, trong đó chủ yếu tập trung tại 10 xã vùng cao, trọng điểm là xã Châu Quế Hạ.

Tại xã Châu Quế Hạ, cây quế phát triển mạnh từ đầu thập niên 2000 và mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt từ khoảng năm 2010 bởi luôn “được mùa, được giá”. Để phát huy tiềm năng, thế mạnh từ cây quế, theo đồng chí Nguyễn Đình Đăng, xã chú trọng quy hoạch vùng trồng hợp lý; luôn chủ động nguồn cây giống bảo đảm chất lượng từ các vườn ươm trên địa bàn xã, huyện. Cùng với đó, xã tập trung tập huấn, hướng dẫn người dân ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật nhằm nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm; động viên, khích lệ bà con nêu cao tinh thần tự lực, ý chí vượt khó vươn lên. Cùng với đó, triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, xã Châu Quế Hạ đã có nhiều giải pháp nhằm hỗ trợ kịp thời cây giống, phân bón cho các đối tượng trong diện được thụ hưởng; ngoài ra, các hộ nghèo, cận nghèo còn được hỗ trợ sản xuất từ các chương trình xã hội từ thiện...

Đặc biệt, để giữ ổn định và mở rộng đầu ra cho cây quế, cấp ủy, chính quyền xã Châu Quế Hạ luôn quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng, phát triển các hợp tác xã (HTX), mô hình liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm phù hợp, hiệu quả. Theo đó, trên địa bàn xã Châu Quế Hạ hiện có 3 HTX sản xuất, kinh doanh sản phẩm từ cây quế đang hoạt động, gồm: HTX Quế An, tham gia liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm quế hữu cơ với quy mô gần 130ha, tạo việc làm cho hàng chục lao động với thu nhập bình quân đầu người đạt 45 triệu đồng/năm; HTX Quế hữu cơ Châu Quế Hạ và HTX quế SEC Việt Nam; đồng thời, chuẩn bị cho ra mắt thêm 2 HTX trong thời gian tới. Nhiều người dân trong xã cũng đã ký hợp đồng trồng quế hữu cơ và tiêu thụ sản phẩm với Công ty TNHH OLAM Việt Nam và Công ty TNHH Hương gia vị Sơn Hà, với tổng diện tích quế hữu cơ được quản lý chất lượng lên đến hơn 2.000ha, mang lại thu nhập ổn định...

Bài và ảnh: PHƯƠNG HIỀN