Đông Nam Á 2023: Tâm điểm của đối thoại và hợp tác

Xét trên bình diện quốc gia, các cuộc tổng tuyển cử đã góp phần đem lại sắc màu riêng cho bức tranh chính trị Đông Nam Á trong năm nay. Sẽ không là quá lời khi cho rằng hai điểm nhấn đầu tiên trong bức tranh ấy chính là Campuchia và Thái Lan. Kết quả cuộc tổng tuyển cử lần thứ 7 tại Campuchia với chiến thắng áp đảo thuộc về Đảng Nhân dân Campuchia (CPP) cầm quyền là một sự xác nhận chính thức cho việc chuyển giao quyền lực trong hòa bình giữa hai thế hệ lãnh đạo, tiếp nối sự ổn định chính trị vốn được thiết lập nhiều thập niên qua. Với Thái Lan, vài tháng sau cuộc đua sít sao giữa các đảng phái trong cuộc tổng tuyển cử lần thứ 2 kể từ cuộc đảo chính quân sự cách đây gần chục năm, vị Thủ tướng thứ 30 của nước này cuối cùng cũng được xướng tên. Tuy vẫn còn quá sớm để đánh giá những “trái ngọt” gặt hái được từ chính sách đối nội và đối ngoại khi Thủ tướng Campuchia Hun Manet và Thủ tướng Thái Lan Srettha Thavisin mới chính thức đảm nhiệm “ghế nóng” chưa được bao lâu, song có thể khẳng định rằng những “làn gió mới” ấy đang không ngừng tập trung nhằm đáp ứng kỳ vọng của cử tri về những bước phát triển mới với nhiều đổi thay trên đất nước chùa tháp và xứ chùa vàng dưới sự lãnh đạo của chính phủ nhiệm kỳ mới.

Hoạt động diễu hành vận động tranh cử của Campuchia được tổ chức đa dạng, thu thút đông đảo giới trẻ tham gia. Ảnh: TTXVN

Cùng với các cuộc tổng tuyển cử tại Campuchia và Thái Lan, chuyến thăm của nguyên thủ hai cường quốc Mỹ và Trung Quốc tới Việt Nam hay Singapore công bố kế hoạch chuyển giao quyền lực cho thế hệ lãnh đạo thứ 4 tại đảo quốc sư tử kể từ khi độc lập vào năm 1965 cũng tạo thêm điểm nhấn cho bức tranh chính trị khu vực Đông Nam Á trong năm nay.

Xét trên bình diện khu vực, ASEAN đã bước sang tuổi 56, không ngừng lớn mạnh, từng bước trở thành lực lượng trung tâm trong mọi tiến trình khu vực, khẳng định được vị trí là tâm điểm của đối thoại, hợp tác và tăng trưởng, thể hiện tầm nhìn về một cộng đồng sống trong hòa bình, ổn định và phát triển thịnh vượng.

Hình ảnh một ASEAN đoàn kết, yêu hòa bình, chủ động thích ứng không ngừng vươn xa, đưa quan hệ giữa Hiệp hội với thế giới trở nên rộng mở, phong phú và bền chặt hơn. Nhờ đó, quan hệ giữa ASEAN với các đối tác tăng cả về lượng lẫn chất. Trong năm 2023, ASEAN tiếp tục thành công trong việc thu hút sự tham gia của các nước lớn và nhiều đối tác vào hợp tác khu vực, cùng ứng phó thách thức, vì lợi ích chung là hòa bình, ổn định và phát triển. Sự hiện diện của gần 20 đối tác tại loạt hội nghị cấp cao ở Indonesia, việc nâng cấp quan hệ ASEAN-Nhật Bản lên đối tác chiến lược toàn diện, ASEAN-Canada lên đối tác chiến lược hay ASEAN ký bản ghi nhớ với Hiệp hội Vành đai Ấn Độ Dương (IORA) và Diễn đàn các quốc đảo Thái Bình Dương (PIF) cũng như Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác ở Đông Nam Á (TAC) mở rộng số lượng thành viên lên 54 trong năm 2023 đã một lần nữa khẳng định vị thế, uy tín của ASEAN ngày càng được coi trọng, nâng cao trên trường quốc tế.

Những năm qua, khả năng dung hòa khác biệt, thúc đẩy điểm đồng, cân bằng và hài hòa mối quan tâm của các nước là một trong những điều làm nên "thương hiệu" của ASEAN. Tuy mang sắc thái riêng, song mỗi cơ chế của ASEAN đều hướng đến mục tiêu thúc đẩy đối thoại, tham vấn, xây dựng lòng tin, thu hẹp khác biệt và gia tăng điểm đồng. Đối thoại, tham vấn đã trở thành thói quen, tập quán và văn hóa trong đời sống ở khu vực. Trên tinh thần xây dựng như vậy, trong năm 2023, trao đổi của ASEAN và các đối tác về những vấn đề quốc tế, khu vực đều thể hiện quyết tâm hướng tới tương lai, nỗ lực tìm kiếm tiếng nói chung, giải pháp phù hợp, góp phần vào hòa bình, an ninh, ổn định ở khu vực.

Cùng với đó, ASEAN đã thổi luồng gió mới, tạo động lực và mang lại hy vọng lạc quan cho kinh tế khu vực trước những "cơn gió ngược" của nền kinh tế thế giới. Tăng trưởng kinh tế của ASEAN được dự báo đạt mức 4,6% trong năm 2023 và 4,9% vào năm 2024, vượt xa mức tăng trưởng trung bình của thế giới.

Tầm vóc của khu vực Đông Nam Á hiện nay là thành quả từ cả một quá trình nỗ lực không mệt mỏi trong suốt hành trình mấy thập niên qua trên nền tảng đoàn kết, tin cậy và hợp tác. Trong bối cảnh thế giới đang phải đối mặt với nhiều thách thức, nền tảng vững chắc được dày công vun đắp sẽ là hành trang để các quốc gia Đông Nam Á tiếp tục chung tay xây dựng một Cộng đồng ASEAN đoàn kết, tự cường, thích ứng, vững mạnh, phát triển bao trùm, đóng góp lớn hơn cho hòa bình, ổn định và thịnh vượng của thế giới.

HOÀNG VŨ