EU và Israel nối lại đối thoại về tương lai của Gaza

Cuộc đối thoại diễn ra tại thủ đô Brussels của Bỉ, khi EU đang cân nhắc vai trò của khối này trong quá trình tái thiết Gaza, sau thỏa thuận ngừng bắn mong manh hồi tháng trước giữa Israel và phong trào Hồi giáo Hamas. 

Đại diện cấp cao về chính sách an ninh và đối ngoại của EU, bà Kaja Kallas và Ngoại trưởng Israel Gideon Saar đồng chủ trì phiên thảo luận của Hội đồng Hiệp hội EU - Israel. Đây là cuộc họp đầu tiên của hội đồng này kể từ năm 2022, đánh dấu bước tiến mới trong quan hệ hai bên. 

Bà Kallas mô tả đã có phiên họp "thẳng thắn" và bày tỏ hài lòng khi hai bên có thể tiếp tục đối thoại. Tuy nhiên, bên cạnh đó, bà cũng bày tỏ quan ngại về tình hình nhân đạo ở Dải Gaza và Bờ Tây, đồng thời ủng hộ việc hồi hương những người Palestine đã phải di dời trước đó.

Bà Kallas nêu rõ EU đã liên tục kêu gọi tất cả các bên tuân thủ luật nhân đạo quốc tế và mong muốn lệnh ngừng bắn tạm thời hiện nay tại Gaza sẽ chuyển sang giai đoạn 2. Bà cũng cam kết EU sẵn sàng hỗ trợ tái thiết Gaza khi tình hình cho phép.

Cảnh tàn phá do xung đột tại Beit Hanoun, Dải Gaza.

Trong khi đó, phát biểu tại cuộc họp báo chung với quan chức EU sau phiên thảo luận, Ngoại trưởng Israel Gideon Saar tuyên bố, quan hệ giữa hai bên không nên bị bó buộc bởi những quan điểm về cuộc xung đột với Palestine. 

Giới phân tích nhận định, cuộc đối thoại lần này cho thấy Israel và EU có mục tiêu riêng trong mối quan hệ hiện nay. Israel mong muốn thúc đẩy quan hệ với châu Âu mà không bị ràng buộc bởi vấn đề Palestine, trong khi EU duy trì lập trường về nhân quyền và luật pháp quốc tế. EU muốn tham gia quá trình tái thiết Gaza để tìm kiếm giải pháp lâu dài cho khu vực Trung Đông. Trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn tại Gaza đang rất mong manh, những cuộc đối thoại như vậy sẽ tạo nền tảng để xây dựng sự hợp tác bền vững lâu dài.

Cũng liên quan đến vấn đề Gaza, Ngoại trưởng Slovenia Tanja Fajon ngày 24-2 kêu gọi EU phát tín hiệu rõ ràng tới Israel về việc phản đối trục xuất người Palestine khỏi Dải Gaza. Ngoại trưởng Slovenia tuyên bố: “EU phải gửi thông điệp mạnh mẽ và thống nhất tới Israel rằng giải pháp hai nhà nước là con đường duy nhất có thể chấp nhận được, đồng nghĩa với việc phản đối mạnh mẽ mọi hành động cưỡng bức di dời người dân Gaza và bất kỳ hành động nào làm suy yếu việc thành lập Nhà nước Palestine". Cũng theo người đứng đầu Bộ Ngoại giao Slovenia, nước này hy vọng Israel sẽ “thực hiện nghĩa vụ” theo luật pháp quốc tế và tuân thủ các phán quyết của Tòa án Công lý Quốc tế.

Về tình hình tại Bờ Tây, Phong trào thánh chiến Hồi giáo ở Palestine (PIJ) ngày 24-2 cáo buộc Israel đã sử dụng xe tăng để sơ tán một số trại tị nạn của người Palestine. Cáo buộc được đưa ra một ngày sau khi Israel thông báo quân đội nước này sẽ ở lại một số khu vực ở Bờ Tây trong thời gian dài, để tăng cường các chiến dịch chống lại các nhóm vũ trang Palestine.

Quân đội Israel đã tiến hành chiến dịch quân sự quy mô lớn tại Bờ Tây trong tháng qua, trong đó có việc triển khai xe tăng tới Jenin thuộc phía Bắc. Đây là lần đầu tiên trong hơn 20 năm qua, xe tăng của Israel xuất hiện ở khu vực này.

Các chiến dịch quân sự của Israel tại Bờ Tây và Gaza đã buộc hàng chục nghìn người Palestine phải rời bỏ nhà cửa đi lánh nạn, trong khi các cơ sở hạ tầng bị phá hủy nghiêm trọng.

TTXVN