Giao tranh tiếp diễn đe dọa thỏa thuận ngừng bắn Trung Đông

Thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần giữa Mỹ và Iran bị đe dọa khi một ngày trước cuộc đàm phán lịch sử giữa hai bên tại Pakistan, Washington cáo buộc Tehran vi phạm các cam kết về eo biển Hormuz, trong khi Israel tiếp tục tấn công lực lượng Hezbollah tại Lebanon, dẫn tới việc Hezbollah đáp trả bằng đòn tấn công mới.

Hai ngày qua, Pakistan đã tăng cường các biện pháp an ninh và hậu cần để chuẩn bị cho cuộc đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran, trong khi cả thế giới hồi hộp chờ xem liệu cuộc đàm phán có mang lại kết quả hay không. Nhiều nguồn tin dẫn thông báo của Nhà Trắng cho biết đàm phán giữa Washington và Tehran dự kiến bắt đầu vào sáng 11-4 (theo giờ địa phương) tại Islamabad, Pakistan. Phái đoàn Mỹ sẽ do Phó Tổng thống JD Vance, Đặc phái viên Steve Witkoff và ông Jared Kushner, con rể của Tổng thống Donald Trump, dẫn đầu. Dù phía Iran chưa chính thức công bố danh sách tham gia, nhưng một số báo cáo truyền thông cho biết phái đoàn của nước này sẽ do Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf dẫn đầu.

Một người đàn ông đứng trước hiện trường tòa nhà dân cư bị Israel tấn công ở Beirut, Lebanon. Ảnh: Getty Images

Theo CNN, đây sẽ là cuộc đàm phán cấp cao nhất giữa Mỹ và Iran kể từ cuộc Cách mạng Hồi giáo năm 1979 tại Iran. Hãng thông tấn Anadolu thì dự đoán, đàm phán có khả năng tập trung vào việc làm giàu uranium của Iran, nới lỏng trừng phạt, xuất khẩu dầu mỏ, bảo đảm an ninh và eo biển Hormuz. Trả lời phỏng vấn NBC News, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng ông "rất lạc quan" về một thỏa thuận hòa bình từ cuộc đàm phán cuối tuần này ở Islamabad và cho biết các nhà lãnh đạo Iran dường như cũng “cởi mở với hòa bình”.

Mặc dù vậy, trước ngày đàm phán, hai bên tiếp tục đưa ra những tuyên bố cứng rắn. Lãnh đạo tối cao Iran Mojtaba Khamenei ngày 9-4 cảnh báo Iran sẽ trả đũa cho cuộc chiến tranh và sẽ nhất quyết đòi bồi thường cho mọi thiệt hại mà Mỹ và Israel gây ra với nước này. Cùng ngày, Tổng thống Donald Trump chỉ trích trên mạng xã hội rằng Iran đang làm “rất tệ” trong việc cho phép dầu vận chuyển qua eo biển Hormuz, đồng thời cáo buộc Tehran vi phạm thỏa thuận ngừng bắn khi chưa mở lại eo biển chiến lược này.

Ngày 9-4, dữ liệu từ đơn vị giám sát hàng hải Marine Traffic ghi nhận tàu chở dầu nước ngoài đầu tiên vượt qua eo biển Hormuz kể từ khi lệnh ngừng bắn Mỹ-Iran được công bố. Tuy nhiên, tính từ khi thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực đến nay mới chỉ có 2 tàu chở dầu mang cờ Iran và 6 tàu chở hàng khác được phép đi qua đây.

CNN đưa tin, sáng sớm 10-4, quân đội Israel cho biết đã tấn công 10 bệ phóng tên lửa ở Lebanon, đồng thời xác nhận rằng lực lượng Hezbollah tại Lebanon đã phóng một tên lửa vào Israel nhưng bị đánh chặn. Đáp lại, Hezbollah tuyên bố phát động một cuộc tấn công mới nhằm vào các binh sĩ Israel ở miền Nam Lebanon vào sáng cùng ngày, đồng thời cho biết đã nhắm mục tiêu vào khu định cư Kiryat Shmona ở biên giới Israel để đáp trả việc Tel Aviv “vi phạm thỏa thuận ngừng bắn". 

Trước đó một ngày, Thủ tướng Netanyahu cho biết Israel muốn đàm phán trực tiếp với Lebanon về việc giải giáp lực lượng Hezbollah và thiết lập quan hệ hòa bình, nhưng nói rằng hiện tại chưa có thỏa thuận ngừng bắn nào được thực thi và Lebanon không phải là một phần của thỏa thuận ngừng bắn với Iran.

Một quan chức Israel và một quan chức Mỹ cho biết các cuộc đàm phán giữa Israel và Lebanon dự kiến sẽ bắt đầu tại Bộ Ngoại giao Mỹ ở Washington vào tuần tới. Tuy nhiên, các quan chức Lebanon phản hồi rằng họ chưa nghe về cuộc gặp tiềm năng này và một trong số họ khẳng định sẽ "không có cuộc đàm phán nào diễn ra trong lúc Lebanon bị tấn công".

Hai quan chức cấp cao trong chính quyền Mỹ mới đây cũng tiết lộ Tổng thống Donald Trump đã yêu cầu Thủ tướng Israel Netanyahu giảm bớt các cuộc tấn công để giúp bảo đảm thành công của các cuộc đàm phán với Iran. Ông Trump sau đó nói rằng người Israel đang giảm bớt các hoạt động ở Lebanon.

Trong khi đó, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố cho tới ngày 10-4, nước này không phóng bất kỳ tên lửa nào vào bất kỳ quốc gia nào trong thời gian ngừng bắn.