Khơi thông tiềm năng vận tải đường thủy

Theo Sở Giao thông vận tải TP Hồ Chí Minh, hệ thống đường thủy tập trung ở 4 tuyến sông chính: Sài Gòn, Đồng Nai, Lòng Tàu và Soài Rạp, hình thành mạng lưới đường thủy liên tuyến kết nối với các tỉnh lân cận: Bình Dương, Đồng Nai, Long An, Tiền Giang, Bà Rịa-Vũng Tàu. Các tuyến kênh rạch nội đô chảy qua nhiều quận, huyện và TP Thủ Đức, tạo cơ sở thuận lợi để phát triển các loại hình dịch vụ du lịch, kinh tế đêm...

Phương tiện buýt đường sông phục vụ hành khách, du khách di chuyển từ trung tâm quận 1 đi TP Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh trên sông Sài Gòn.

Thời gian qua, để phát triển giao thông vận tải thủy, TP Hồ Chí Minh đã đầu tư hàng chục nghìn tỷ đồng để sạch hóa và nạo vét kênh mương, kè bờ kênh, thông luồng tuyến trên sông Sài Gòn. Thành phố cũng đã đầu tư, hoàn thiện 251 cảng, bến thủy nội địa trên các tuyến sông, kênh; đưa vào vận hành, khai thác một số tuyến vận tải hành khách đường thủy như: Tuyến vận tải hành khách bằng đường thủy-buýt đường thủy số 1; tuyến vận tải hành khách bằng tàu cao tốc từ bến Bạch Đằng, quận 1 đi huyện Cần Giờ và các địa phương: Bà Rịa-Vũng Tàu, Bình Dương, Bến Tre; xây dựng các đề án, kế hoạch phát triển kè ven sông, điểm du lịch đường thủy... Những kết quả đạt được về khai thác tiềm năng hệ thống giao thông thủy, vận tải thủy được nhiều chuyên gia đánh giá còn hạn chế, chưa xứng với tiềm năng. Hạ tầng giao thông thủy chưa đáp ứng được nhu cầu vận tải và phát triển du lịch. Nguyên nhân chủ yếu là do thiếu nguồn vốn, quỹ đất đầu tư hạ tầng cảng, bến thủy nội địa ít; chưa có quy hoạch tổng thể khai thác quỹ đất ven sông, rạch; ít doanh nghiệp vận tải, du lịch tham gia đầu tư hạ tầng đường thủy...

Ông Nguyễn Kim Toản, Giám đốc Công ty TNHH Thường Nhật, đơn vị triển khai dịch vụ buýt đường thủy trên sông Sài Gòn, cho biết: Khó khăn lớn nhất trong đầu tư hạ tầng giao thông thủy là doanh nghiệp phải chờ đợi các cơ quan chức năng cập nhật quy hoạch vị trí bến thủy nội địa. Cơ quan chức năng cần sớm hoàn thành quy hoạch tổng thể quỹ đất thuộc hành lang bảo vệ sông rạch, bao gồm quy hoạch sử dụng đất và quy hoạch xây dựng giúp xác định rõ vị trí, định hướng khai thác hiệu quả tiềm năng của hệ thống đường thủy, phát triển du lịch.

Theo kế hoạch phát triển giao thông đường thủy giai đoạn 2020-2050, TP Hồ Chí Minh cần 21.000 tỷ đồng để đầu tư phát triển giao thông đường thủy. Từ nay đến giai đoạn 2025-2030, thành phố tiếp tục tập trung phát triển các tuyến vận tải hành khách kết hợp du lịch đường thủy gồm 4 nhóm chính: Tuyến đường thủy tầm ngắn, tầm trung, tầm xa, phát triển các tuyến vận tải hành khách và du lịch đường biển. Trong đó có các tuyến vận tải hành khách kết hợp du lịch từ Sài Gòn đi quận 7-Nhà Bè, Bình Lợi-quận Bình Thạnh, Chợ Đệm-Bến Lức, Hiệp Phước-Nhà Bè, Vàm Thuật-rạch Bến Cát... Theo đồng chí Bùi Hòa An, Phó giám đốc Sở Giao thông vận tải TP Hồ Chí Minh, việc huy động nguồn vốn đầu tư vào các dự án hạ tầng giao thông đường thủy hiện nay theo kế hoạch rất khó khăn do ít nhà đầu tư tham gia. Để khơi thông các điểm nghẽn, phát huy tiềm năng vận tải thủy, du lịch đường thủy, Sở Giao thông vận tải TP Hồ Chí Minh đang nỗ lực hoàn thiện quy hoạch 411 bến thủy nội địa, nâng tĩnh không cầu tạo điều kiện cho tàu, thuyền đi lại, thủ tục quy hoạch pháp lý, nhất là quy hoạch các bến thủy nội địa để cấp có thẩm quyền thông qua, làm cơ sở thu hút đầu tư; tổ chức mở rộng khai thác các tuyến đường thủy phục vụ du lịch, vận tải thủy liên tỉnh... Đồng thời, Sở Giao thông vận tải thành phố sẽ tham mưu, đề xuất xây dựng những cơ chế, chính sách thuận lợi, tạo điều kiện cho doanh nghiệp tham gia đầu tư khai thác bến bãi, thuê đất, triển khai dịch vụ vận tải thủy...

Bài và ảnh: ĐĂNG KHÔI