Không gian sinh thái gắn với sông Hồng

Giữa những năm 2000, TP Hà Nội với sự phối hợp của các nhà tư vấn Hàn Quốc đã nghiên cứu xây dựng quy hoạch sông Hồng theo mô hình của xứ kim chi, đã từng làm nên kỳ tích sông Hàn. Tuy nhiên, quy hoạch sông Hồng thời điểm đó không bảo đảm tính khả thi mà nguyên nhân chính là chỉ chú trọng đến việc xây dựng công trình, nhà ở.

Hơn một thập niên sau, Quy hoạch phân khu sông Hồng đã được UBND thành phố Hà Nội thông qua được giới chuyên gia, kiến trúc sư đánh giá cao về tính khả thi, nhân văn và mở ra cơ hội để Hà Nội làm nên kỳ tích sông Hồng. Bà Phạm Thị Nhâm, Viện Quy hoạch đô thị và nông thôn Quốc gia (Bộ Xây dựng) gọi đây là dấu mốc lịch sử: “Quy hoạch đã tôn vinh nét văn hóa, lịch sử của Thủ đô Hà Nội. Sông Hồng khởi nguyên cho nền văn minh lúa nước của dân tộc Việt, kiến tạo nên Thăng Long-Hà Nội hơn 1.000 năm văn hiến. Xuôi theo dòng chảy của sông Hồng chứng kiến các ký ức lịch sử của quá trình dựng nước và giữ nước của dân tộc, tạo ra dấu ấn trong quá trình phát triển gắn với lịch sử văn hóa”.

Quy hoạch phân khu sông Hồng đề cao việc bảo tồn các di tích, chứng tích lịch sử.Ảnh: MINH ANH

Bà Phạm Thị Nhâm nhấn mạnh thực hiện đô thị hóa hai bên sông Hồng trên địa bàn Hà Nội cần phải tôn vinh các giá trị văn hóa; thiết lập không gian cảnh quan kết nối và bảo vệ các di tích lịch sử từ thời tiền sử như dấu tích Sơn Tinh-Thủy Tinh, Hai Bà Trưng, An Dương Vương, Kinh Dương Vương, Chử Đồng Tử; các di sản văn hóa định cư của người Việt còn lưu giữ lại ở các làng ven sông Hồng; tạo dựng thêm giá trị văn hóa mới, hiện đại, thân thiện trong mỗi công trình mới, mỗi khu vực đô thị mới. Cái cũ và cái mới phát triển tiếp nối, cộng sinh trong không gian sinh thái gắn với dòng chảy sông Hồng.

Là đơn vị tham gia xây dựng Quy hoạch phân khu sông Hồng, bà Nguyễn Lan Hương, Phó giám đốc Trung tâm Quy hoạch kiến trúc, Viện Quy hoạch Xây dựng Hà Nội khẳng định: Quy hoạch phân khu sông Hồng nhấn mạnh văn hóa là điểm tựa cho sự phát triển hai bên bờ sông; hình thành trục không gian đặc trưng cây xanh mặt nước, văn hóa lịch sử. Quy hoạch cũng nhằm hình thành trục không gian văn hóa, cảnh quan sinh thái Hồ Tây-Cổ Loa; cải tạo chỉnh trang, tái thiết hệ thống dân cư hiện hữu được tồn tại, bảo tồn các công trình di tích, kiến trúc có giá trị lịch sử, kết hợp khai thác quỹ đất phát triển mới, tạo lập diện mạo đô thị hai bên sông Hồng.

Theo bà Nguyễn Lan Hương, quy hoạch phân chia 3 khu vực chính gồm: Khu vực dân cư được tồn tại phát triển không gian sinh thái, bảo tồn tính tự nhiên; khu vực được xây dựng mới và khu vực trục không gian xanh bao gồm sông Hồng, các công viên đô thị, công viên sinh thái ở bãi sông. Như vậy, trục không gian cây xanh mặt nước chiếm gần 80% là yếu tố quan trọng quyết định sông Hồng thành không gian cảnh quan, không gian xanh của Thủ đô. Đây là nơi hình thành chuỗi các công viên, vườn hoa lớn; là không gian tổ chức các lễ hội truyền thống lớn của Thủ đô, lễ hội âm nhạc, sự kiện văn hóa, sự kiện giao lưu quốc tế lớn của đất nước và TP Hà Nội.

MINH VÂN