Không khí chiến tranh bao trùm khu vực Trung Đông

Ngày 5-8, CNN dẫn thông báo của Nhà Trắng cho biết Tổng thống Mỹ Joe Biden có cuộc họp với nhóm an ninh quốc gia để thảo luận về tình hình Trung Đông, trong bối cảnh nguy cơ về một cuộc chiến tranh toàn diện trong khu vực đang được định hình rõ nét.

Cũng theo thông báo, Tổng thống Joe Biden dự kiến điện đàm với Vua Abdullah II và Ngoại trưởng Jordan Ayman Safadi, người vừa kết thúc chuyến thăm hiếm hoi tới Iran hồi cuối tuần trước trong nỗ lực nhằm thuyết phục Tehran kiềm chế.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian (bên phải) tiếp Ngoại trưởng Jordan Ayman Safadi tại Tehran ngày 4-8. Ảnh: AFP

Trước đó, ngày 4-8, dựa trên các phân tích tình báo, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken thông báo với những người đồng cấp từ Nhóm các nước công nghiệp phát triển (G7) rằng Iran và Hezbollah có thể bắt đầu tấn công Israel trong vòng 24 đến 48 giờ. Tuy nhiên, Mỹ không thể xác định cuộc tấn công sẽ diễn ra như thế nào và vào chính xác thời điểm nào.

Trong tối 4-8, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin đã có cuộc trao đổi với Bộ trưởng Quốc phòng Israel Yoav Gallant, trong đó hai bên thảo luận về “quyền tự vệ của Israel trước các mối đe dọa từ Iran và các lực lượng ủy nhiệm của nước này”, cũng như các bước Mỹ đang thực hiện để tăng cường bảo vệ Israel. Ông Yoav Gallant đã tóm tắt cho người đồng cấp Mỹ về "những diễn biến an ninh trong khu vực và sự sẵn sàng của Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) trong việc bảo vệ Israel trước các mối đe dọa tiềm tàng", đồng thời bày tỏ biết ơn Washington đã phối hợp chặt chẽ về quân sự và chiến lược, bao gồm cả việc triển khai năng lực quân sự hiện tại và tương lai để bảo vệ Israel, cũng như nhấn mạnh tầm quan trọng của Mỹ “trong lãnh đạo thành lập liên minh bảo vệ Israel và khu vực khỏi các cuộc tấn công trên không”. Dường như ông Yoav Gallant muốn nhắc tới việc Tư lệnh Bộ chỉ huy trung tâm Mỹ (CENTCOM) Michael Kurilla đã có mặt tại Israel để thực hiện nhiệm vụ tái lập lực lượng liên minh từng giúp ngăn chặn cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) của Iran vào Israel hồi giữa tháng 4.

Cũng trong thời điểm trên, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu triệu tập cuộc họp khẩn với một số nhân vật chủ chốt gồm Bộ trưởng Quốc phòng Yoav Gallant, Tổng tham mưu trưởng IDF Herzi Halevi, Giám đốc Cơ quan tình báo Mossad David Barnea và Giám đốc Cơ quan an ninh nội địa Shin Bet Ronen Bar. Truyền thông Israel tiết lộ, nội dung cuộc họp đề cập tới khả năng Tel Aviv có thể tấn công phủ đầu để ngăn chặn Iran trong trường hợp phát hiện dấu hiệu cho thấy Tehran chuẩn bị tấn công Israel. Cùng với đó, IDF tăng cường lực lượng vũ trang bảo vệ các khu vực có nguy cơ bị tấn công, củng cố an ninh cho các khu định cư ở biên giới với Bờ Tây.

Cuối tuần trước, để thực hiện cam kết bảo vệ Israel trong trường hợp nước này bị tấn công, Mỹ đã điều nhóm tác chiến tàu sân bay, một phi đội máy bay chiến đấu và thêm nhiều tàu chiến đến Trung Đông. Đây được cho là lần điều động quân lớn nhất của Mỹ đến khu vực này kể từ khi cuộc xung đột Israel-Hamas bùng nổ vào tháng 10 năm ngoái.

Trong các ngày 4 và 5-8, nhiều quốc gia như Mỹ, Anh, Pháp, Thổ Nhĩ Kỳ... tiếp tục kêu gọi công dân nhanh chóng rời khỏi Lebanon trong bối cảnh gia tăng căng thẳng ở Trung Đông. Đại sứ quán Mỹ tại Lebanon thúc giục công dân Mỹ “đặt bất kỳ vé nào có sẵn”, trong khi Ngoại trưởng Anh David Lammy phát thông điệp “hãy rời đi ngay” đến công dân nước này.

Theo CNN, người dân Israel đã tích trữ nhu yếu phẩm, trong khi một tài liệu từ chính quyền thành phố Jerusalem khuyên người dân “dọn dẹp và chuẩn bị hầm trú bom”, cảnh báo rằng họ phải tính toán phương án để có thể di chuyển đến hầm trú bom trong vòng 90 giây.

Không khí chiến tranh đang bao phủ khu vực kể từ sau vụ ám sát thủ lĩnh chính trị Hamas Ismail Haniyeh tại Tehran, mà theo cáo buộc của Iran là do Israel thực hiện. Căng thẳng có chiều hướng gia tăng mỗi ngày, bất chấp những nỗ lực ngoại giao con thoi của cộng đồng quốc tế, mà gần nhất phải kể đến chuyến thăm được kỳ vọng của Ngoại trưởng Jordan Ayman Safadi tới Tehran. Ông Ayman Safadi đã có cuộc gặp với Ngoại trưởng Iran Ali Bagheri và Tổng thống Masoud Pezeshkian. Tuy nhiên, mọi nỗ lực không đem lại kết quả khi Tổng thống Masoud Pezeshkian khẳng định vụ ám sát Haniyeh “vi phạm mọi luật pháp quốc tế”, rằng Iran “mong muốn tất cả quốc gia Hồi giáo và những người dân tìm kiếm tự do trên thế giới lên án mạnh mẽ những hành động tàn bạo như vậy", đồng thời nhấn mạnh sai lầm này của Israel sẽ phải trả giá.

Với vị trí đặc biệt nằm giữa Iran và Israel, Jordan rơi vào thế khó khi quốc gia này có quan hệ đồng minh với phương Tây, trong khi hơn một nửa dân số Jordan là người gốc Palestine. Chính phủ Jordan đang phải đối mặt với những lời kêu gọi trong nước yêu cầu cắt đứt quan hệ với Tel Aviv và ngừng bảo vệ Israel. Trong cuộc tấn công ngày 13-4, Jordan đã bắn hạ UAV của Iran đang bay về phía Israel, đồng thời cho phép máy bay chiến đấu của Mỹ và Israel sử dụng không phận Jordan để chặn UAV và tên lửa hành trình của Iran. Jordan cũng từng tuyên bố sẽ không để nước mình trở thành chiến trường của các cuộc xung đột.