Làm gì để bóng chuyền nữ Việt Nam vươn tầm châu lục?

Từ đầu năm 2023 đến nay, bóng chuyền nữ Việt Nam liên tục gặt hái được những “trái ngọt” với các chức vô địch giải bóng chuyền nữ các câu lạc bộ châu Á, AVC Challenge Cup 2023 (giải hạng 2 châu Á), VTV Cup 2023. Gần nhất tại Thái Lan, thầy trò HLV Nguyễn Tuấn Kiệt gây bất ngờ khi đánh bại Hàn Quốc, lần đầu xếp hạng 4 chung cuộc tại Giải vô địch bóng chuyền nữ châu Á 2023 (giải đấu cao nhất cấp châu lục). Đáng nói ở trận tranh hạng 3, đội tuyển bóng chuyền nữ Việt Nam chỉ chịu thua sát nút 2-3 trước Nhật Bản và hụt tấm vé dự World Cup. Kết quả trên giúp đội tuyển bóng chuyền nữ Việt Nam tăng liền 6 bậc để xếp hạng 40 thế giới.

Đội tuyển bóng chuyền nữ Việt Nam đang có bước tiến vượt bậc. Ảnh: AVC

Đầu tiên, cần thừa nhận bóng chuyền nữ Việt Nam đang có sự tiến bộ lớn. Đó là thành quả của những chuyến thi đấu quốc tế và cọ xát liên tục. Nhưng “có bột mới gột nên hồ”, bóng chuyền nữ Việt Nam đang sở hữu dàn vận động viên chất lượng, đồng đều; trong đó Thanh Thúy đạt đẳng cấp tầm châu lục. Tuy nhiên, do Giải vô địch bóng chuyền nữ châu Á 2023 diễn ra trước thềm Đại hội Thể thao châu Á lần thứ 19 nên nhiều đội không cử lực lượng mạnh nhất. Trung Quốc, Hàn Quốc hay Nhật Bản vẫn giấu quân để tập trung vào mục tiêu giành huy chương vàng Á vận hội. Trước Thái Lan, bóng chuyền nữ Việt Nam vẫn còn khoảng cách mà chưa thể một sớm một chiều có thể san lấp.

Có lần trò chuyện với chúng tôi, HLV Nguyễn Tuấn Kiệt tiếc nuối, nếu lứa vận động viên hiện tại của bóng chuyền nữ Việt Nam được đầu tư sớm hơn thì chắc chắn sẽ gặt hái được nhiều thành công hơn. Còn hiện tại, nhiều vận động viên không còn trẻ. Thanh Thúy 26 tuổi; Lâm Oanh, Nguyệt Anh cùng 25 tuổi... Trong bóng chuyền, tuổi 25 là cầu thủ nữ đã hết ràng buộc với câu lạc bộ và được phép lấy chồng.

Thực tế là chiều cao của các vận động viên bóng chuyền nữ Việt Nam đang ở tốp đầu châu lục, nhưng về trình độ và kỹ thuật vẫn còn thua xa so với Trung Quốc, Nhật Bản và Thái Lan. Ngay cả ở thời điểm đỉnh cao nhất, bóng chuyền nữ Việt Nam cũng chưa thể một lần đánh bại người Thái. Tại Giải vô địch bóng chuyền nữ châu Á 2023, thầy trò HLV Nguyễn Tuấn Kiệt chỉ thắng được Thái Lan 1 set đấu.

Để bóng chuyền nữ Việt Nam vươn tầm châu lục trước hết chúng ta phải đào tạo ra nhiều vận động viên chất lượng và có nhiều sân chơi chuyên nghiệp. Công tác đào tạo bóng chuyền nữ Việt Nam hiện nay vẫn trông vào một số đơn vị truyền thống, khó khăn về tài chính vẫn đeo bám nhiều câu lạc bộ. Sau khi giành quyền thăng hạng, câu lạc bộ bóng chuyền nữ Hà Nội vẫn đang loay hoay tìm nhà tài trợ. Dù giàu thành tích nhất Việt Nam, nhưng mới đây câu lạc bộ bóng chuyền nữ Bộ tư lệnh Thông tin liên lạc chỉ nhận tài trợ 10 tỷ đồng/năm… Giải bóng chuyền nữ vô địch quốc gia Việt Nam đang nhận được sự đầu tư và quan tâm lớn khi cho phép các câu lạc bộ đăng ký vận động viên người nước ngoài; đồng thời giảm số lượng câu lạc bộ nhằm hướng tới xây dựng một sân chơi chất lượng, có tính cạnh tranh cao. 

Thanh Thúy đang là ngôi sao số 1 của đội tuyển bóng chuyền nữ Việt Nam. Ảnh: AVC

Muốn đội tuyển quốc gia mạnh thì trước hết câu lạc bộ và giải đấu trong nước phải mạnh. Liên đoàn Bóng chuyền Việt Nam có thể học tập mô hình, kinh nghiệm của Liên đoàn Bóng đá Việt Nam khi tổ chức các đội dự tuyển trẻ nhằm tạo điều kiện cho các tài năng được rèn luyện, tích lũy kinh nghiệm thông qua những đợt tập huấn, thi đấu quốc tế. Tất nhiên chẳng thể so sánh bóng chuyền với bóng đá. Bởi nguồn lực đầu tư cho bóng chuyền vẫn còn hạn chế, các vận động viên hưởng chế độ theo quy định của Nhà nước mà không nhiều người có nguồn thu từ các hoạt động tài trợ, quảng cáo.

Thành công với vị trí thứ 4 tại giải vô địch châu Á là cơ hội để các nhà làm bóng chuyền nước nhà có một lộ trình phát triển bài bản, chuyên nghiệp cho đội tuyển quốc gia cũng như các giải đấu trong nước. Chỉ có tập trung "xây nhà từ móng" khi tuyển chọn và ươm mầm càng nhiều các tài năng trẻ thì bóng chuyền nữ Việt Nam mới có cơ sở để tự tin hướng tới mục tiêu vươn tầm châu lục. Thi đấu, cọ xát và tích lũy kinh nghiệm nhiều cũng là cách để các vận động viên trui rèn bản lĩnh, tránh áp lực tâm lý khi phải đối đầu với những đối thủ mạnh. Dù sở hữu nhiều tiềm năng phát triển, nhưng bóng chuyền nữ Việt Nam vẫn còn một chặng đường dài để học tập, tích lũy và vươn tầm. 

HOÀI PHƯƠNG