Mỹ gây sức ép với Houthi để bảo vệ vận tải ở Biển Đỏ

Theo Reuters, các quan chức Mỹ nhấn mạnh, việc liệt Houthi vào danh sách “Nhóm khủng bố toàn cầu được chỉ định đặc biệt” (SDGT) nhằm mục đích cắt nguồn tài trợ và vũ khí mà lực lượng này sử dụng để tấn công tàu thuyền trên các tuyến vận tải quan trọng ở Biển Đỏ.

Trong một tuyên bố, Cố vấn An ninh quốc gia Mỹ Jake Sullivan cho biết: “Đây là một công cụ quan trọng để cản trở việc tài trợ cho Houthi, hạn chế hơn nữa khả năng tiếp cận thị trường tài chính của lực lượng này và buộc Houthi phải chịu trách nhiệm về hành động của mình. Nếu Houthi ngừng các cuộc tấn công ở Biển Đỏ và vịnh Aden, Mỹ sẽ ngay lập tức đánh giá lại chỉ định này”.

Tàu chở hàng Galaxy Leader bị các tàu của Houthi vây quanh ở Biển Đỏ hồi tháng 11-2023. Ảnh: Reuters

Chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden cũng ban hành các biện pháp khắc phục nhằm tránh tác động đến người dân Yemen vốn sống dựa vào nhập khẩu thực phẩm và viện trợ nhân đạo, đồng thời cam kết tiến hành tiếp cận các nhóm bao gồm các cơ quan viện trợ trước khi chỉ định này có hiệu lực sau 30 ngày kể từ khi công bố.

Sau khi bị Mỹ đưa trở lại danh sách khủng bố, người phát ngôn của Houthi Mohammed Abdulsalam cho rằng điều này sẽ không ảnh hưởng đến các hoạt động mà lực lượng này coi là động thái thể hiện sự ủng hộ với người Palestine. 

Vào đầu năm 2021, chính quyền Tổng thống Joe Biden đã bãi bỏ quyết định của người tiền nhiệm Donald Trump về việc liệt Houthi là tổ chức khủng bố. Tuy nhiên, trước tình trạng lực lượng này tấn công hàng loạt tàu thương mại hoạt động ở Biển Đỏ, Washington buộc phải đảo ngược quyết định trên.

Trong diễn biến liên quan, Bộ chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết, ngày 17-1, quân đội Mỹ đã tiến hành một đợt tấn công tên lửa phóng từ tàu chiến nhằm vào các địa điểm do Houthi kiểm soát ở Yemen. Đây là lần thứ tư trong vòng chưa đầy một tuần Mỹ tấn công lực lượng này. Các cuộc tấn công được tiến hành từ Biển Đỏ và bắn trúng 14 tên lửa mà CENTCOM cho là “mối đe dọa sắp xảy ra”. Trên mạng xã hội X, CENTCOM nhấn mạnh: “Những tên lửa gây ra mối đe dọa đối với các tàu buôn và tàu hải quân Mỹ trong khu vực, khiến lực lượng Mỹ phải thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình để tự vệ”.

Bất chấp các lệnh trừng phạt và tấn công quân sự, bao gồm cả chiến dịch quy mô lớn hôm 12-1 vừa qua do tàu chiến và máy bay chiến đấu của Mỹ và Anh thực hiện nhằm tấn công hơn 60 mục tiêu trên khắp Yemen, lực lượng Houthi vẫn tiếp tục tấn công các tàu thương mại và quân sự. Vụ việc mới nhất xảy ra hôm 17-1 khi một máy bay không người lái được phóng từ khu vực do Houthi kiểm soát ở Yemen tấn công tàu chở hàng M/V Genco Picardy do Mỹ sở hữu và vận hành ở vịnh Aden. Vụ việc không gây thương vong và tàu chỉ bị hư hỏng nhẹ vẫn có khả năng tiếp tục hành trình.

Các vụ tấn công do Houthi thực hiện nhằm vào tàu thuyền trên Biển Đỏ đã làm gián đoạn thương mại toàn cầu, dấy lên lo ngại về lạm phát cũng như làm sâu sắc thêm mối lo ngại rằng hệ quả từ xung đột Israel-Hamas có thể gây bất ổn cho khu vực Trung Đông. Hành động của Houthi khiến nhiều công ty vận tải biển ngừng cho tàu thuyền đi trên tuyến đường qua Biển Đỏ. Thay vào đó, các tàu di chuyển vòng qua Mũi Hảo Vọng của Nam Phi. Điều này làm tăng đáng kể thời gian và chi phí hành trình của các chuyến tàu chở hàng.

LÂM ANH